II GZ 112/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1479/08 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości postanawia: oddalić zażalenie W dniu 26 kwietnia 2008 r. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 maja 2008 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2008 r. skarżący podał, że według jego wyliczeń wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi "około 30.000 zł". Zarządzeniem z dnia 28 września 2009 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., na podstawie art. 220 §1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wezwał skarżącego S. K. do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, w kwocie 900 zł (słownie: dziewięćset) złotych, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W zarządzeniu zawarto pouczenie o tym, że wymienioną kwotę należy uiścić w kasie Sądu bądź na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skarżący. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że wskazana przez niego wartość przedmiotu zaskarżenia jest wartością orientacyjną nie popartą jakimkolwiek wyliczeniem, gdyż skarżący nie potrafi takiego wyliczenia dokonać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. W związku z taką jego oceną w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca, regulując kwestię opłat sądowych, dokonał podziału kategorii spraw na takie, które podlegają wpisowi stosunkowemu oraz na te, które podlegają opłacie stałej. W myśl art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach należny jest wpis stały. Zatem przepis art. 231 p.p.s.a. wyraźnie ogranicza pobieranie wpisów stałych do spraw innych niż te, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Jak słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu, dychotomiczny podział obu kategorii spraw, nie jest jednak podziałem prostym, gdyż użyte w przepisie sformułowanie "w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne..." jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Dlatego też bardziej trafne jest określenie "spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności jako spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 231). Taką interpretację art. 231 p.p.s.a. wspiera również treść § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W świetle powyższych wywodów można skonstatować, że o rodzaju wpisu sądowego decyduje w zasadzie charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to, czy przedmiot skargi - a więc rozstrzygnięcie organu - wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. Jeżeli tak jest, to w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy decyzji, którą Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał wprost kwoty dopłaty, której przyznania odmówił skarżącemu, jednakże ta okoliczność wynika ze sposobu załatwienia sprawy, tj. odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 rok. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w decyzji odmownej treść rozstrzygnięcia sprowadza się do odmowy przyznania określonej należności pieniężnej. Zatem przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Zgodnie natomiast z art. 215. § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Natomiast niedochowanie wymogu podania wartości przedmiotu zaskarżenia we wskazanych w pkt 1 pismach stanowi brak formalny, do którego uzupełnienia wzywa stronę przewodniczący (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie takiego braku obliguje sąd do odrzucenia wniesionej skargi lub skargi kasacyjnej (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art. 178 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia objętego decyzją, niemniej na wezwanie Przewodniczącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, pismem z dnia 2 lipca 2008 r. wskazała, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 30.000 zł. Zatem stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), od skargi należało uiścić wpis stosunkowy wynoszący 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, wskazanej przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny, nie podziela stanowiska skarżącego, że wskazana przez niego wartość przedmiotu zaskarżenia jest wartością orientacyjną nie popartą jakimkolwiek wyliczeniem, gdyż skarżący nie potrafi takiego wyliczenia dokonać. Przepis art. 215 § 1 p.p.s.a. w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, nakłada na stronę, wszczynającą postępowanie w danej instancji w drodze skargi lub skargi kasacyjnej obowiązek podania wartości przedmiotu zaskarżenia, bowiem strona najlepiej orientuje się w przedmiocie sporu i potrafi określić jego właściwe granice poprzez wskazanie tej wartości. W tej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjmując kryterium podziału wpisów sądowych na stosunkowe i stałe jakim jest przedmiot zaskarżonego do sądu aktu, Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego. W świetle powyższych twierdzeń Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.