II GSK 1094/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-15
Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Małgorzata Korycińska, Maria Myślińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących transportu drogowego, w sytuacji gdy polskie prawo krajowe nie przewidywało sankcji za takie naruszenie przed nowelizacją, została nałożona bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kara pieniężna za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących transportu drogowego została nałożona prawidłowo. Sąd stwierdził, że przepisy wspólnotowe, w tym Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85, obowiązują w Polsce bezpośrednio i korzystają z pierwszeństwa przed ustawami od daty przystąpienia do UE. Ponadto, polskie prawo krajowe, w szczególności art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, przewidywało możliwość nakładania kar pieniężnych za naruszenie wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, co obejmowało również przepisy wspólnotowe włączone do polskiego porządku prawnego na mocy Traktatu Akcesyjnego. W związku z tym, decyzja o nałożeniu kary nie była wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Spółka A. T. Sp. z o.o. Sp. k. została ukarana karą pieniężną za nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając brak podstawy prawnej, ponieważ kara miała być nałożona za naruszenie przepisów rozporządzenia wspólnotowego, które nie było objęte sankcją w polskim prawie krajowym w dacie kontroli. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały karę za zasadną, wskazując na bezpośrednie stosowanie przepisów wspólnotowych i możliwość ich egzekwowania na podstawie przepisów krajowych. Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędziowie Małgorzata Korycińska NSA Maria Myślińska Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. T. Spółki z o.o. Spółki komandytowej w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 857/08 w sprawie ze skargi A.T. Spółki z o.o. Spółki komandytowej w Z. na decyzję Głównego Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 857/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę spółki A. T. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 200 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej. Podstawę prawną wydania decyzji stanowiły przepisy art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE Nr L 370, z 31.12.1985 r., s. 8); art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879); art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.); Ip. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym
W dniu 6 marca 2007 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym zarzucając jej brak podstawy prawnej, gdyż nałożono nią karę za naruszenie niesankcjonowanej normy prawnej wyrażonej w art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz normy prawnej, która nie znajdowała w niniejszej sprawie zastosowania, tj. art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879).
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uznając, iż umową międzynarodową wskazaną w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest Traktat Akcesyjny z 16 kwietnia 2003 r. dotyczący przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Traktat Akcesyjny jest jednocześnie umową międzynarodową o szczególnych konsekwencjach prawnych wskazanych w art. 91 ust. 1-3 Konstytucji. Stosownie bowiem do powoływanych przepisów konstytucyjnych, gdy z ratyfikowanej umowy międzynarodowej konstytuującej organizację międzynarodową, wynika, że prawo stanowione przez tę organizację jest bezpośrednio stosowane, to w wypadku kolizji z ustawami ma przed nimi pierwszeństwo. Zgodnie zaś z art. 2 Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez Instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie. Z kolei jednym z takich, wskazanych w art. 2 Traktatu Akcesyjnego, wiążących Rzeczpospolitą Polską, postanowień jest art. 249 TWE, który zawiera katalog aktów prawa pochodnego, a są to akty wiążące: rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, oraz niewiążące: zalecenia i opinie. Jednocześnie art. 249 TWE określa warunki obowiązywania rozporządzeń. Zgodnie z jego treścią mają one ogólne zastosowanie i obowiązują we wszystkich swoich częściach oraz stosuje się je bezpośrednio w każdym państwie członkowskim.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2007 r.
Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji stwierdził, że dla wyprowadzenia dopuszczalności stosowania sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, znaczenie prawne ma również art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana, za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli tej ustawy nie da się pogodzić z umową - art. 91 ust. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 2 Aktu Akcesyjnego, który stanowi integralną część Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym pochodzi sprzed daty akcesji, a więc na mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego przyjęte zostało do polskiego porządku prawnego. Daje to podstawę do wykładni, że powołane Rozporządzenia Rady stanowią część umowy międzynarodowej, jaką jest Traktat Akcesyjny. To rozwiązanie prawne przyjęte w art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, daje tym samym podstawę do przyjęcia, że naruszenie obowiązków publicznoprawnych wynikających z powołanych Rozporządzeń stanowi naruszenie obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego, będącego umową międzynarodową. Konsekwencją powyższego jest dopuszczenie możliwości stosowania sankcji za naruszenie obowiązków nałożonych przepisami tego Rozporządzenia.
W ocenie Sądu I instancji należało przyjąć, że Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85, które miało zastosowanie w niniejszej sprawie pochodzi sprzed daty akcesji, a więc zostało z mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego przyjęte do polskiego porządku prawnego. Można więc było uznać, że Rozporządzenie to stanowi część umowy międzynarodowej, jaką jest Traktat Akcesyjny. W konsekwencji niespełnienie obowiązków wynikających z Rozporządzenia, jest w istocie niespełnieniem obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd I instancji stwierdził, że nie doszło do ich naruszenia w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., oddalił skargę.
Skargą kasacyjną A. T. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Z. zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., a przypadku stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że zaskarżony wyrok narusza również przepisy prawa procesowego o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1.080 zł.
Spółka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. naruszenie art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 2 Aktu Akcesyjnego, który stanowi integralną część Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej, a Rzeczpospolitą Polską dotyczącego przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864), poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, iż rozporządzenia wspólnotowe, w tym Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, stanowią cześć umowy międzynarodowej jaką jest Traktat Akcesyjny, a w konsekwencji, iż rozporządzenia wspólnotowe wydane przed 1 maja 2004 r. są umowami międzynarodowymi;
2. naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na:
a) błędnej interpretacji normy prawnej wyrażonej w powołanym przepisie poprzez przyjęcie, iż przepis ten przewiduje możliwość nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów Rozporządzenia nr 3821/85, w efekcie utożsamienia naruszenia przepisów rozporządzeń wspólnotowych z naruszeniem wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, a w rezultacie
b) niedopuszczalne zastosowanie rozszerzającej wykładni powołanego przepisu poprzez przyjęcie, że jego hipoteza obejmuje nie tylko umowy międzynarodowe, ale również normy prawne zawarte we wtórnym prawie wspólnotowym, jakimi są rozporządzenia wspólnotowe.
II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. lub co najmniej wobec spełnienia się przesłanek uchylenia decyzji określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ p.p.s.a.
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie wskutek czego Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. (nr [...]) oraz poprzedzającej jej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. (nr [...]), podczas gdy zostały one wydane z ewidentnym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, którą bez podstawy prawnej nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 200 zł,
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie, wskutek czego Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r., podczas gdy zostały one wydane z ewidentnym naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, 7, 8 i 10 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W obszernym uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, iż w jego ocenie oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, iż Sąd ten podobnie jak organy administracji, bezzasadnie utożsamił umowę międzynarodową z rozporządzeniem wspólnotowym. Zdaniem autora skargi kasacyjnej jest to stanowisko błędne i wbrew temu co wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest w tym zakresie jednolita. Kasator wskazał, że rozstrzygając to zagadnienie NSA trzykrotnie stanął na stanowisku, iż rozporządzenia wspólnotowego nie wolno utożsamiać z umową międzynarodową, a w rezultacie za niedopuszczalne uznał nakładanie kar za naruszenie przepisów rozporządzenia wspólnotowego na podstawie normy udzielającej kompetencje do nakładania kar za naruszenie przepisów międzynarodowych.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ma charakter penalizacyjny, przewiduje bowiem szczególną postać sankcji administracyjnej, jaką jest kara pieniężna, natomiast zgodnie ze stanowiskiem judykatury podstawa prawna do nakładania kar administracyjnych musi jednoznacznie wynikać z przepisów, które w takiej materii nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Wykładnia dokonana przez Sąd I instancji rozszerzająca znaczenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, tak aby obejmował on również "prawo wspólnotowe", a w konsekwencji interpretacja prowadząca do pociągnięcia skarżącej do odpowiedzialności karnej, której nie podlegała uprzednio – zdaniem autora skargi kasacyjnej – w sposób niedozwolony wykracza poza dopuszczalne granice wykładni rozszerzającej, a także ustalone przez ETS granice wykładni prowspólnotowej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego domagał się jej oddalenia, jako niezasadnej oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli kasacyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych. Uznając, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa, Sąd I instancji przesądził tym samym, że wydana w postępowaniu zwykłym decyzja o nałożeniu kary pieniężnej nie posiada kwalifikowanej wady prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Żądając stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym strona skarżąca wskazała na pierwszą przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast z treści skargi kasacyjnej wynika, iż zaskarżona decyzja jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Wobec takiej konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej i z uwagi na istnienie nierozerwalnego związku, jaki zachodzi pomiędzy legalnością decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji a decyzją wydaną w postępowaniu zwykłym, dla oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego i powiązanych z nimi zarzutów naruszenia przepisów postępowania, istotnym jest ustalenie, czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych posiada jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc się do tak przedstawionego problemu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa wpierw, że w dacie kontroli drogowej istniały publicznoprawne obowiązki: używania prawidłowych wykresówek, nieprzekraczania maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, nieskracania dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne oraz okazania podczas kontroli wykresówki zawierającej pełne dane o okresach pracy kierowcy. Obowiązki te wynikały z przepisów wspólnotowych, które po 1 maja 2004 r. obowiązują na terenie Rzeczpospolitej Polskiej bezpośrednio i korzystają z pierwszeństwa przed ustawami. Tej tezy nie kwestionuje strona skarżąca, jednakże uważa, że do dnia 21 grudnia 2005 r. istniała luka prawna polegająca na tym, że prawo krajowe nie przewidywało sankcji za naruszenie przepisów rozporządzeń wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu. Uszło bowiem uwadze strony skarżącej, że w załączniku do ustawy o transporcie drogowym określono wysokość kar pieniężnych za naruszenie wskazanych wyżej obowiązków wynikających m.in. z przepisów wspólnotowych. Zgodnie natomiast z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Przywołany w tym przepisie ust. 1 zawierał, w stanie prawnym obowiązującym w dacie kontroli, zamknięty katalog ustaw i przepisów, których naruszenie obowiązków lub warunków skutkowało karą pieniężną w wysokości określonej w załączniku do ustawy. W katalogu tym w punkcie 6 wymieniono wiążące Rzeczypospolitą Polską umowy międzynarodowe.
Z dotychczasowych rozważań wynikają dwie istotne okoliczności a mianowicie to, że w dacie kontroli pojazdu, przepisy Rozporządzenia nr 3821/85 obowiązujące w Rzeczpospolitej Polskiej nakładały na określone podmioty obowiązki, po wtóre, przepisy prawa krajowego określały wysokość kar za naruszenie tych obowiązków. Już chociażby z tych względów uprawniony jest pogląd, że ustawodawca wprowadzając sankcje administracyjne za naruszenie przepisów wspólnotowych, możliwość ich stosowania upatrywał w treści art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Za taką wykładnią art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przemawia również to, że pochodzące sprzed akcesji przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, na mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego przyjęte zostały do polskiego porządku prawnego. Daje to podstawę do wykładni, że powołane rozporządzenie stanowi część umowy międzynarodowej, jaką jest Traktat Akcesyjny. Również rozwiązanie prawne przyjęte w art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, umożliwia wyprowadzenia sankcji za naruszenie obowiązków publicznoprawnych, wynikających z rozporządzeń, gdyż stanowi naruszenie obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego, a więc umowy międzynarodowej.
O tym, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. istniała podstawa prawna do nałożenia na skarżących kary pieniężnej świadczy także to, że przepisy prawa wspólnotowego powołane u jej podstawy spełniają wszelkie przesłanki bezpośredniego zastosowania. Warunkiem stosowania sankcji administracyjnej: kary pieniężnej, jest ustanowienie obowiązku publicznoprawnego. Przepisy prawa wspólnotowego, aby były podstawą do stosowania sankcji administracyjnej, a zatem były bezpośrednio skuteczne, muszą nadawać się do stosowania w drodze autorytatywnej konkretyzacji, a więc muszą spełniać zasadnicze elementy struktury normy prawnej, tj. zawierać reguły zachowania. Norma prawna określa adresata, warunki, w jakich ma stosować regułę postępowania (hipoteza), sposób postępowania (dyspozycja). Te warunki normy prawnej spełniają powołane u podstawy prawnej decyzji przepisy Rozporządzenia Rady, gdyż określają reguły zachowania, wskazują adresata, warunki i sposób postępowania.
Ta argumentacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sposób dostateczny przeczy tezie, że decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej, została wydana bez podstawy prawnej. Nie sposób również uznać, że zaistniała druga z podstaw, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że po nowelizacji art. 91 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, polegającej m.in. na dodaniu pkt 8 stanowiącego o przepisach wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, w nielicznych orzeczeniach sądów administracyjnych prezentowany był pogląd, iż nowelizacja świadczyła o tym, że w stanie prawnym obowiązującym przed jej dokonaniem, naruszenie przepisów wspólnotowych nie było obwarowane sankcją. Nie podzielając tego poglądu z przyczyn powyżej podanych, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nawet gdyby uznać argumentację zawartą w przywołanych w skardze kasacyjnej wyrokach za przekonywującą, rzecz dotyczyłaby wykładni przepisu art. 91 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym przed 21 grudnia 2005 r. i przy istniejącej w początkowej fazie obowiązywania art. 91 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym rozbieżności w wykładni art. 91 ust. 1 pkt 7 tej ustawy (nowelizacja skutkowała m.in. zmianą numeracji przepisu dotyczącego wiążących umów międzynarodowych) nie byłaby to przesłanka do uznania rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwione zarzuty postawione w obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i powiązane z nimi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
W skardze kasacyjnej, w obrębie podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, kasator oprócz zarzutów naruszenia odpowiednich przepisów p.p.s.a. powiązanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, postawił zarzuty obejmujące art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/, c/ p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Według autora skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., co rodziło po stronie Sądu I instancji obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu i stwierdza, że w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji spór dotyczył kwestii wykładni art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. W tym postępowaniu organ nie przeprowadzał żadnych dowodów i nie dokonywał ustaleń faktycznych. W tej sytuacji zaniechanie zawiadomienia stron o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz głoszonych żądań nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy administracyjnej, a nadto – wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca – to uchybienie nie jest naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjna jako nieposiadającą usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło