II OZ 256/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników, brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku może być przypisany samej stronie, czy też zależy od winy pełnomocników?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników, brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zależy od winy pełnomocników. Mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego, który ma obowiązek działania z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz.
Stan faktyczny
Skarżąca I. M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przywrócenia terminu, wskazując na brak winy skarżącej, ponieważ była ona reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników, których zaniedbanie obciążało stronę. Skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że brak winy leży po stronie jej pełnomocników, którzy nie powiadomili jej o wyroku i konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 328/08 odmawiające I. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 328/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił I. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek może przywrócić termin. Stosownie natomiast do art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że jej dopełnienie w ustawowym terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Sytuacja taka nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Skarżąca działała w niniejszej sprawie przez pełnomocników: swojego syna - M. M. oraz adwokata - P. B.. W myśl zaś art. 95 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93, z późn. zm.) w zw. z art. 40 p.p.s.a. czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Ponadto każdy z pełnomocników skarżącej mógł działać w niniejszej sprawie samodzielnie, gdyż z treści pełnomocnictwa nie wynikało inne zastrzeżenie, a zakres umocowana obu pełnomocników był taki sam (art. 107 kodeksu cywilnego w zw. z art. 40 p.p.s.a.). Zaniechanie (zaniedbanie) obu pełnomocników wywołuje negatywne skutki dla skarżącej z mocy samego prawa. Wprawdzie o terminie rozprawy został zawiadomiony tylko profesjonalny pełnomocnik, ale taką możliwość daje sądowi art. 76 § 3 p.p.s.a., a podkreślić należy, że skarżąca została poinformowana o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik I. M. - M. M. wskazał, że brak jest po stronie skarżącej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wskazano, że adwokat skarżącej nie powiadomił strony o wyroku ani nie poinformował o konieczności złożenia wniosku o jego uzasadnienie. Wniesiono o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyrok z uzasadnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności takiego wniosku polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo. Zważywszy zatem brak kontaktów profesjonalnego pełnomocnika z klientem nie stanowi podstawy przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy pełnomocnik prowadzi własną kancelarię i zatrudnia w niej pracowników, którym ma możliwość zlecić podjęcie właściwej czynności. Wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie uchybionego terminu brak winy skarżącej. Mocodawca ponosi bowiem ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2004r., FZ 7/04, niepubl.) Z powyższych względów nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów zażalenia i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło