II SA/Kr 489/08
WyrokWSA w Krakowie2008-07-21
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Małgorzata Brachel – Ziaja, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia) w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją ostateczną po wejściu w życie nowelizacji Prawa budowlanego wprowadzającej tryb legalizacyjny, a data zakończenia budowy mogła już uzasadniać zastosowanie art. 49 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki po upływie 5 lat od zakończenia budowy)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie ustaliły precyzyjnie daty zakończenia budowy przedmiotowego fundamentu. Brak tego ustalenia uniemożliwia kontrolę legalności decyzji pod kątem zastosowania właściwego trybu postępowania i przepisów prawa materialnego, w tym art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że w przypadku upływu 5 lat od zakończenia budowy, pierwszeństwo przed trybem rozbiórki z art. 48 ma tryb z art. 49 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki fundamentu pod suwnicę bramową, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały fundament za budowlę podlegającą rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że nie zastosowano przepisów nowelizacji Prawa budowlanego wprowadzającej tryb legalizacyjny, a także nie wyjaśniono wystarczająco daty zakończenia budowy, co mogło uzasadniać zastosowanie art. 49 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu k.-ziemskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Małgorzata Brachel – Ziaja (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "[...]" S.A. w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa "[...]" S.A. w K. 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]., znak:[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 par 1 pkt 2 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. z 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 106. poz. 1126). po rozpatrzeniu odwołania J.P. - Prezesa zarządu przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowo Usługowego A. S.A. w K. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. - ziemskiego z dnia [...]. znak: [...] nakazującej mu, jako użytkownikowi wieczystemu działki nr [...], która jest własnością Skarbu Państwa rozbiórkę fundamentu pod suwnicę bramową wybudowanego na działce nr [...] w K. tj. [...] ław o wymiarach szer. [...]m: wys. zmiennej [...]m; długości [...]m ( wraz z podporami) jako rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjno- Handlowemu Usługowemu A. S.A. z siedzibą w K. , jako użytkownikowi wieczystemu działki nr [...] która jest własnością Skarbu Państwa, rozbiórkę fundamentu pod suwnicę bramową wybudowanego na działce nr [...] w K. tj. [...] ław o wymiarach szer. [...]m; wys. zmiennej [...]; długości [...]m ( wraz z podporami) jako rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało wszczęte na wniosek S.K. z dnia [...].2002 r., w którym żądał on rozbiórki suwnicy bramowej wraz z fundamentem znajdującymi się na działce nr [...] w K.
W toku postępowania wyjaśniającego organ przeprowadził oględziny z udziałem wszystkich stron postępowania w dniu [...].2002 r. w czasie których do protokołu stwierdzono, iż :..."w latach 1998/99 wykonano belki poziomujące podtorze, na których zamocowano szyny i cala suwnicę bramową. ...P. J.P. oświadcza, że ze względu na to, iż wykonany fundament przeznaczony jest pod maszynę nie dokonywa! Zgłoszenia wykonania robót w Urzędzie Gminy L.". Po rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego w tym: protokołu oględzin z dnia [...]. wraz z dokumentacją fotograficzną oraz uwierzytelnioną kserokopią "Projektu konstrukcji toru pod suwnicę bramową [...]" wykonanego przez osobę uprawnioną, aktu notarialnego repertorium [...] Nr [...] stanowiącego o zawarciu umowy oddania mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania, kserokopii decyzji Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...]1992 r. i [...].1993 r. o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu państwa licznych pism - PINB, a także licznych pism i notatek służbowych wydał decyzję w dniu [...].2002 r. znak:[...] na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, a w jej uzasadnieniu stwierdził m. in. że fundamenty pod maszyny i urządzenia — jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową zaliczane są do budowli czyli obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę."...
Od powyższej decyzji odwołał się J.P. - prezes Zarządu PPU A. z siedzibą w K.
l podnosząc, że głównym powodem dla którego została zamocowana suwnica na fundamentach było zalecenie Państwowej Inspekcji Pracy z lat [...], aby poprawić bezpieczeństwo warunków pracy przy prefabrykacji elementów konstrukcji stalowych przekraczających ciężar 1.5 t. Dziedziną wiodącą w działalności przedsiębiorstwa jest wykonywanie [...].
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom ustawy Prawo budowlane poprzez prawidłowe zakwalifikowanie przeprowadzonych robót budowlanych i przyjęcie właściwego trybu postępowania z art. 48 ustawy Prawo budowlane. W toku postępowania administracyjnego organ l instancji zapewnił gwarancje procesowe dla wszystkich stron postępowania, gdyż zgodnie z art. 10 Kpa przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie mogły zapoznać się z aktami sprawy co umożliwiło im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przedmiotem postępowania była legalność fundamentów pod suwnicę bramową na działce nr [...] w K., Prawo budowlane z dnia 7. 07. 1994 r., która jest zasadniczym aktem prawnym regulującym proces budowlany wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Art. 3 pkt. 3 powołanego powyżej prawa wyjaśnia co należy rozumieć pod pojęciem budowli; "ilekroć w ustawie jest mowa o budowli -należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem malej architektury, jak: ... fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. " Z kolei art. 29 i 30 w/w prawa precyzuje w sposób enumeratywny jakie obiekty i roboty budowlane zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Brak wyszczególnienia w wyliczeniu w/w artykułów budowli jaką stanowią przedmiotowe fundamenty stanowi, iż na ich budowę konieczne było uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę od właściwego organu administracji architektoniczne -budowlanej. Z materiału dowodowego i oświadczeń inwestora wynika, iż inwestor nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę. Niedopełnienie przez inwestora w/w obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem inwestycji oznacza, że zostało naruszone prawo. Prawo budowlane nie może być interpretowane rozszerzająco, zatem organ pierwszej instancji, do obowiązków którego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego był zobowiązany do wydania skarżonej decyzji. Zgodnie z art. 28 tego prawa roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przy czym ustawodawca wyraźnie podkreślił, że podstawą do rozpoczęcia robót może być tylko ostateczna decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę. Zatem zgodnie z art. 48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zaś w odniesieniu do uwag zawartych w odwołaniu - WINB nie podzielił zawartych w nim wywodów. Zalecenie Państwowej Inspekcji Pracy aby poprawić bezpieczeństwo warunków pracy nie może być argumentem usprawiedliwiającym działanie inwestora, jak również nie może stanowić o zwolnieniu z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Fakt sprzeczności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wobec naruszenia art. 28 ustawy Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ) nie jest przesłanką dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w trybie art. 48 w/w prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję organu II instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie złożyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe A. S.A. w K. wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 3 pkt 3 oraz art. 48 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Zdaniem skarżącego, organy błędnie zakwalifikowały fundament pod suwnicę bramową do kategorii "fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową" w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Skarżący wskazał, iż według opinii technicznej F.M.D. nr [...] z dnia [...] 2003 roku konstrukcja fundamentu pod tor suwnicy bramowej stanowi w istocie integralną część składową suwnicy jako urządzenia i nie jest odrębną pod względem technicznym częścią przedmiotu składającego się na całość użytkową. Skoro zaś fundament pod suwnice nie jest budowlą to nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na jego zbudowanie i niezasadne jest w świetle art, 48 Prawa budowlanego orzekanie jego rozbiórki. Skarżący zarzucił również, iż organy przy wydawaniu decyzji bezzasadnie nie zastosowały trybu postępowania legalizującego wprowadzonego do ustawy Prawo budowlane ustawą z dnia 23 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., a umożliwiającego inwestorowi zalegalizowanie budowli wzniesionej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Legalizacja ta winna nastąpić poprzez wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Skarżący wskazał, iż decyzja organu II instancji z dnia [...] roku została doręczona mu w dniu [...] lipca 2003 roku, a więc zachodzą przesłanki do zastosowania art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się postępowanie w sprawie legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego zezwolenia na budowę. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, nawet gdyby przyjąć, że fundament pod suwnicę bramową stanowi budowlę, która wymaga pozwolenia na budowę to i tak organy nadzoru powinny najpierw ustalić czy zachodzą przesłanki legalizacji takiej budowli i dopiero w razie uznania, że przesłanek tych brak, orzekać w przedmiocie rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, iż jego zdaniem nie jest trafne twierdzenie skarżącego, iż zrealizowane fundamenty pod suwnicę nie stanowią odrębnej pod względem technicznym części przedmiotu składającego się na całość użytkową lecz stanowią integralną część składową suwnicy. Istnieje powiązanie funkcjonalne pomiędzy fundamentami a suwnicą, ale obiektem budowlanym są same fundamenty. Pozostała część suwnicy jako urządzenia technicznego nie podlega regulacji Prawa budowlanego i nie może być objęta nakazem rozbiórki, Zmiany decyzji dokonano z uwagi na fakt, iż nakaz organu l instancji został skierowany do prezesa zarządu osoby prawnej a nie do tej osoby prawnej, która była inwestorem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, stwierdzając swoją właściwość na podstawie z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02. 153.1271), wyrokiem z dnia [...]. 11. 2006 r., sygn. akt IISA/Kr 1855/03, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, orzekając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie jest uzasadniony zarzut błędnej kwalifikacji spornego fundamentu jako obiektu budowlanego. Bowiem przepis art. 3 pkt 3 prawa budowlanego jednoznacznie zalicza do budowli fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Tak rozumiana budowla jest obiektem budowlanym stosownie do regulacji wynikającej z powołanego przepisu art. 3 pkt 1 lit "b". Natomiast za zasadny uznał Sąd zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż organ odwoławczy nie zastosował regulacji przewidzianych art. 48 ust. 2, 3, 5 Prawa budowlanego, umożliwiających zalegalizowanie budowli wzniesionej bez wymaganego pozwolenia na budowę, a wprowadzonych ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (DZ. U. 03.80.718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 roku. Z tą bowiem datą tj. z dniem [...] lipca 2003 roku doszło do zmiany stanu prawnego, gdyż wówczas weszła w życie ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 03.80.718). Ustawa ta w art. 1 pkt 37 wprowadziła zmiany w brzmieniu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zmianami) przewidujące możliwość legalizacji wykonanych bez pozwolenia na budowę obiektów budowlanych poprzez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W myśl regulacji intertemporalnej z art. 7 ust. 2 tej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do postępowań -dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41. Dla prawidłowego zastosowania zasad intertemporalnych określonych w przepisie art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw rozważenia wymaga znaczenie użytego w nim pojęcia "spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną".
W przedmiotowej sprawie organ II instancji sporządził i podpisał decyzję w dniu [...], a została ona doręczona stronie skarżącej w dniu [...] lipca 2003 roku. Tymczasem ustawa z dnia 27 marca 2003 r. nowelizująca Prawo budowlane i wprowadzająca tryb legalizujący weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 roku (art.9 tej ustawy). Kwestią pierwszorzędną w ocenie WSA była j więc odpowiedź na pytanie z jaką chwilą zakończone zostało postępowanie decyzją ostateczną. Czy z chwilą sporządzenia i podpisania decyzji w dniu [...], czy też z chwilą jej doręczenia stronie w dniu [...] lipca 2003 roku.
W myśl art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Postępowanie administracyjne toczy się od daty jego wszczęcia aż do momentu doręczenia decyzji organu l instancji, a w przypadku jej zaskarżenia od daty złożenia odwołania. Sąd powołując się na poglądy prezentowane w doktrynie i orzecznictwie NSA podkreślił, iż jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, iż musi być doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz, poza organ administracyjny. Można zatem wyróżnić czynność "podjęcia decyzji" oraz czynność "wydania decyzji". Treść art. 110 k.p.a. odnosi się zarówno do decyzji niestatecznych, jak i ostatecznych. W przedmiotowej sprawie należało przyjąć, że zakończenie postępowania decyzją ostateczną nastąpiło w chwili doręczenia tej decyzji skarżącej w dniu [...] 07. 2003 r., a nie w chwili jej sporządzenia tj. w dnia [...]. W dniu doręczenia decyzji obowiązywał już przepis art. 48 w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27. 03. 2003 r. o zamianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie w dniu 11. 07. 2003 r. , który powinien znaleźć w sprawie zastosowanie. Tymczasem możliwość zastosowania trybu legalizacyjnego uregulowanego art. 48 ust. 2-5 p. budowlanego nie byłą przedmiotem rozważań w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, w związku z czym Sad uznał skargę za uzasadnioną gdyż doszło do naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. które mogło mieć wpływ na wynik sprawy .
Od powyższego wyroku skargi kasacyjne złożyli; uczestnik postępowania S.K. oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 48 p. budowlanego w brzmieniu obowiązującym od dnia 11. 07 2003 r. wprowadzonym art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 27. 03. 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw w zw. z art. 7 ust. 2 tejże ustawy oraz art. 104, 109 i 110 k.p.a. w sytuacji gdy postępowanie administracyjne w sprawie objętej skargą zostało zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej prawo budowlane, a nadto zarzucili błędną wykładnie art. 7 ust. 2 ust. z 27. 03. 2003 r. w zw. z art. 107, 109, 110 k.p.a. polegające na przyjęciu, że zakończone ostateczną decyzją organu l instancji postępowanie nastąpiło w dacie doręczenia jej stronie, a nie w dacie wydania (sporządzenia) tejże decyzji przez organ II instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [..]. 04. 2008 r., sygn. akt. IIOSK382/07, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie .
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu analizy orzecznictwa NSA dotyczącego kwestii czy; za datę wydania decyzji należy uznać datę jej doręczenia lub ogłoszenia stronie, doszedł do przekonania że przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem stronie, a tym samym właściwa data zakończenia postępowania ostateczną decyzją jest datą wydania decyzji tj. [...] ., a nie data doręczenia jej stronie skarżącej (tj. [...] 07. 2003 r.) W konsekwencji nie mogły mieć zastosowania w sprawie przepisy art. 48 prawa .budowlanego w znowelizowanym brzmieniu. Zatem skoro podstawowym motywem wyroku Sądu l instancji była uznanie ,iż organ odwoławczy zastosował w sprawie niewłaściwe przepisy, to nie została dokonana kontrola legalności zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydawania i z tego powodu wyrok został uchylony do ponownego rozpoznania.
Skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 48 p. budowlanego w brzmieniu Obowiązującym od dnia 11.07.2003 r. wprowadzonym art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw w zw. z art. 7 ust 2 tejże ustawy oraz art.104, 109 i 110 k.p.a. w sytuacji gdy postępowanie administracyjne w sprawie objętej skarga zostało zakończone decyzja ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej prawo budowlane , a nadto zarzucił błędną wykładnie art. 7 ust 2 ust. z 27.03.2003 r. w zw. z art. 107, 109, 110 k.p.a .polegające na przyjęciu , ze zakończone ostateczna decyzją organu I instancji , postępowanie nastąpiło w dacie doręczenia jej stronom , a nie w dacie wydania ( sporządzenia) tejże decyzji przez organ II instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...]. 04. 2008 r., sygn. akt. IIOSK382/07, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie .
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu analizy orzecznictwa NSA dotyczącego kwestii czy; za datę wydania decyzji należy uznać datę jej doręczenia lub ogłoszenia stronie, doszedł do przekonania że przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem stronie, a tym samym właściwa data zakończenia postępowania ostateczną decyzją jest datą wydania decyzji tj. [...] r., a nie data doręczenia jej stronie skarżącej (tj. [...] 07. 2003 r.) W konsekwencji nie mogły mieć zastosowania w sprawie przepisy art. 48 prawa .budowlanego w znowelizowanym brzmieniu. Zatem skoro podstawowym motywem wyroku Sądu l instancji była uznanie ,iż organ odwoławczy zastosował w sprawie niewłaściwe przepisy, to nie została dokonana kontrola legalności zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydawania i z tego powodu wyrok został uchylony do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje.
Decyzja organu II instancji została wydana pod rządami ustawy - Prawo budowlane z dnia 7. 07. 1994 r. ./Dz. U. 2000 r. Nr 106 poz. 1126 j.t . ze zm. ost. 2002 . 06. 267
W świetle przepisów powołanej ustawy i wyników postępowania, nie znajduje uzasadnienia zarzut podniesiony w skardze dotyczący błędnej kwalifikacji przedmiotowego fundamentu jako obiektu budowlanego. Przepis art. 3 prawa budowlanego zawierający słownik wyrażeń ustawowych w pkt 3 jednoznacznie wyjaśnia, że przez pojęcie budowli należy m.in. rozumieć fundamenty pod maszyny i urządzenia, a jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową stanowią obiekt budowlany stosownie do treści art. 3 pkt 1 lit. "b" powołanej ustawy. Zatem kwalifikacja przez organy administracji spornego fundamentu jako obiektu budowlanego jest trafna.
Nie jest też zasadny zarzut nie zastosowania znowelizowanego przepisu art. 48 prawa budowlanego, który wszedł w życie w dniu 11. 07. 2003 r. przez datą doręczenia skarżącej decyzji ostatecznej tj. [...]. 07. 2003 r. wobec przesądzenia tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny, którego wykładnią jest związany Sąd rozpoznając ponowienie sprawę.
Zasadny jest natomiast sam zarzut nie należytego wyjaśnienia przez organy administracyjne sprawy na gruncie obowiązujących ówcześnie przepisów ustawy Prawo budowlane ale z innych przyczyn niż wskazane w skardze. W szczególności z naruszeniem przepisu art. 7 i 77 k.p.a. nie zostało w sposób jednoznacznie wyjaśniony, kiedy powstała przedmiotowa budowla(obiekt budowlany).
Uczestnik postępowania S.K. we wniosku z dnia [...] 2002 r. inicjującym postępowanie w przedmiocie rozbiórki suwnicy "stanowiącej budowle trwale związaną z gruntem" podał, że została ona wybudowana ok. 1998 r. Zaś do protokołu oględzin Prezes Zarządu A. S.A. w K. oświadczył, że w wyniku przeprowadzonych kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w latach [...] otrzymał zalecenie poprawy warunków bhp celem wyeliminowania zagrożenia dla życia przy obsłudze stanowiska z wózkami podnośnikowymi, a w latach [...] wykonano belki poziomujące podłoże , na których zamocowano szyny i całą suwnicę bramową. Z opracowanego projektu z dnia [...]. 1999 r. konstrukcji toru pod suwnicę bramową [...] przez mgr inż R.K. i mgr inż. W.P. wynika z części opisowej projektu, że w dacie jego sporządzania przynajmniej pewne części budowli już istniały, a które zostały uwzględnione w projekcie. Na str. [...] opisu projektu ust. [...] jest stwierdzenie "belki suwnicy są na pewnym odcinku zagłębione poniżej terenu" Dalej zaś zalecenie założenia pod nimi warstwy piasku celem zabezpieczenia przed wysadzaniem przy niskich temperaturach. Nie zostało więc wyjaśnione w sposób stanowczy; kiedy została wykonana przedmiotowa inwestycja, czy 1998 r., czy w 1999 r. Względnie co zostało wykonane w 1998 r., a co później w następnym roku Zwłaszcza , ż e znajduje się w aktach "protokół z przyjęcia stron" z dnia [...] 2002 r. w którym M.P., (prawdopodobnie reprezentujący A. S.A. - brak umocowania ) twierdzi, iż przedmiotowa "działka była użytkowana do celów produkcyjnych od [...] r. jako [...], a następnie jako teren produkcyjny firmy A. S.A. i charakter użytkowania nie uległ zmianie". Czy to oznacza, że suwnica była już zainstalowana od [...] r., tego organ nie wyjaśnił. Na gruncie zaś obowiązujących w dacie wydania decyzji administracyjnych przepisów ustawy -Prawo budowlane, ta okoliczność, kiedy budowla została wykonana ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Bowiem przepis art. . 49 ust. 1 prawa budowlanego, stanowił, że " Nie można nakazać rozbiórki o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym , w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego".
Przepisy k.p.a. nakładają na organy orzekające obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do zastosowania do niego przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji, (art.7, 75, 77 i 6 k.p.a.)
Organ odwoławczy rozpatrując sprawę w dacie [...] był zobowiązany sprawę zbadać w aspekcie obowiązującego wówczas przytoczonego wyżej przepisu art. 49 Prawa budowlanego. Skoro wedle twierdzeń wnioskodawcy budowla powstała w [...], to od tego czasu mogło już upłynąć 5 lat. Zgodnie z ust. 2 art. 49 prawa budowlanego przepis art. 48 stosował się odpowiednio dopiero wówczas, jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie o którym mowa w ust. 1 w trybie art. 49 prawa budowlanego.
Zatem w sytuacji gdy upłynęło pięć lat od zakończenia budowy obiektu lub jego części /.../ pierwszeństwo miał tryb przewidziany art. 49 ust. 1 przed trybem z art. 48 dopuszczonym przez przepis art. 49 ust.2 prawa budowlanego. .
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie więc musiał wyjaśnić rzetelnie stan faktyczny sprawy w szczególności ustalić dokładnie kiedy przedmiotowy fundament został wykonany. Bez ustalenia tej okoliczności nie można dokonać kontroli legalności decyzji w aspekcie zastosowania właściwego trybu postępowania i obowiązujących przepisów prawa materialnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uwzględniając skargę, uchylił na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzje organów obu instancji. Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" spawy jest w tym wypadku niezbędne dla jej końcowego załatwienia w myśl przepisu art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. p. s. a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło