I FZ 479/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-17
Skład orzekający: Artur Mudrecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w całości, nie wzywając strony do uzupełnienia braków wniosku i dokumentów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wzywając strony do uzupełnienia braków wniosku i dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Sytuacja majątkowa skarżącego była niewystarczająca do oceny, a brak było informacji o jego miesięcznych opłatach, wydatkach, innych obciążeniach czy zobowiązaniach, a także o okresach rejestracji jako bezrobotny, co miało znaczenie dla oceny wiarygodności przedłożonych zaświadczeń.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił A. B. przyznania prawa pomocy w całości, uznając, że nie spełnił on przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie z rodzicami, których dochody przekraczają kryterium dochodowe, co sugeruje możliwość uzyskania wsparcia od nich. A. B. złożył zażalenie, domagając się zmiany postanowienia i przyznania prawa pomocy w całości, argumentując naruszenie przepisów i orzecznictwa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 753/08, odmawiające przyznania prawa pomocy w całości w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 kwietnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
Postanowieniem z dnia 22 września 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 753/08, odmówił A. B. przyznania prawa pomocy w całości.
Skarżący, w ocenie Sądu I instancji, nie spełnił przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.).
Sąd stwierdził, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie w rodzicami, którzy otrzymują świadczenie emerytalne w łącznej wysokości znacznie przekraczające kwotę 1053 zł, stanowiące kryterium dochodowe dla trzyosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2003 r., o pomocy społecznej, uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej. W świetle tej okoliczności Sąd uznał, że wnioskujący może uzyskać wsparcie finansowe ze strony rodziców.
Odnosząc się argumentacji wnioskodawcy zawartej w sprzeciwie, że referendarz sądowy powinien poinformować stronę o wątpliwościach i zakreślić termin do ich wyjaśnienia, Sąd zaznaczył, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki od których zależy przyznanie prawa pomocy. Okoliczność zaś, że w innych sprawach przyznano stronie prawa pomocy, w ocenie Sądu I instancji, nie mogło mieć wpływu na sposób przyznania stronie prawa pomocy w innym postępowaniu.
W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. B. wniósł o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu środka zaskarżenia podkreślił, że postanowienie Sądu I instancji jest sprzecznie z orzecznictwem; sądowoadministracyjnym, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz rażąco narusza prawo do Sądu i rzetelnego procesu wynikające z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 45 Konstytucji RP oraz art. 246 i 255 u.p.p.s.a. Zaakcentował, że Sąd I instancji nie ustosunkował się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Zdaniem żalącego WSA w przypadku powziętych wątpliwości powinien poinformować wnioskującego o tym fakcie i zakreślić mu termin do ich wyjaśnienia.
Autor zażalenia końcowo dodał, że w innych sprawach Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał całkowitą pomoc prawną.
Do zażalenia załączono postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1367/09, przyznające A. B. prawo pomocy w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Za słuszne należy uznać wskazanie przez żalącego na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu, tj. art. 255 u.p.p.s.a, w świetle którego jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Znane tut. Sądowi jest z urzędu, że skarżący przed sądami administracyjnymi prowadzi wiele spraw, w których występował o przyznanie prawa pomocy. Jednak należy przypomnieć, jak na to wskazał również Sąd I instancji, że każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować jednostkowo. W badanej sprawie zaś, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącego, była niewystarczająca do oceny jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych.
Z przedłożonych przez stronę oświadczeń oraz dokumentów źródłowych nie wynika chociażby jakie wnioskujący, pozostający we wspólnym gospodarstwie wraz z rodzicami, ma miesięczne opłaty czy wydatki. Nie wynika również czy posiada inne obciążenia lub zobowiązania, które mają wpływ na jego sytuację majątkową, osobistą i rodzinną. W załączonych zaświadczeniach, wydanych przez Urząd Pracy, nie określono zaś w jakich to dokładnie okresach wnioskujący był zarejestrowany jako bezrobotny. Okoliczność ta jest istotna w obliczu faktu jakim było prowadzenie przez skarżącego w roku 2006 i 2007 działalności wykonywanej osobiście. Trudno, bez wyjaśnienia tej kwestii, jednoznacznie stwierdzić czy przedłożone zaświadczenia z Urzędu Pracy są wiarygodne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło