I SA/Go 339/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę. I SA/GO 339/08 UZASADNIENIE Skarżąca A.T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].01.2008 roku nr [...] którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji określającej kwotę długu celnego, kwotę podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Z akt sprawy wynika, że : Decyzją z dnia [...] października 2007 roku Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego, oraz kwotę podatku od towarów i usług, w związku z zgłoszeniem do procedury dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...].11.2005 roku skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu / zgłoszenie nr [...] używany samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1997. Organ celny celem sprawdzenia danych zawartych w zgłoszeniu dokonał kontroli dokumentów i danych handlowych zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W wyniku kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] maja 2007 roku wszczął postępowanie celne i podatkowe wobec przedstawienia przez stronę rachunku zakupu od nieistniejącej firmy [...] i zakwestionowania niskiej wartości zgłoszonego pojazdu. Jak podkreślił organ, zgodnie z art. 86 § 1 prawa celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty tego państwa, a takim dowodem była odpowiedź organu celnego z Szwajcarii wskazująca na nieistnienie firmy [...]. Wobec powyższego organ był zobowiązany na podstawie art. 29 – 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego do ustalenia wartości celnej pojazdu. W toku postępowania organ celny przeprowadził dowód z opinii biegłego, którą to opinię wykonało Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego . Celem powyższej opinii miało być ustalenie wartości samochodu na rynku WE. W opinii określono na podstawie przesłanych dokumentów wartość pojazdu na rynku polskim na dzień odprawy celnej. Zdaniem organu zgodnie z art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej, że stanowi ona całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, to nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów na podstawie metody transakcyjnej. Organ celny uznając, iż nie jest możliwe zastosowanie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wobec wątpliwości, co do wartości celnej towaru zastosował metodę ustalania wartości celnej określoną w art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wskazując na zastosowanie metody określonej w art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego / metody ostatniej szansy /, organ celny wskazał, iż ustalenie tej wartości, nie jest możliwe w oparciu o art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, bowiem w przypadku importowanych samochodów nie jest możliwe znalezienie samochodów używanych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia, wskazując w tej mierze na stanowisko Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej / WCC /. Organ wskazał również, iż zgodnie z zaleceniami WCC, metoda ustalania wartości celnej tzw. metoda ostatniej szansy, polega na jednoczesnym zastosowaniu katalogów i innych możliwych dowodów zawierających ceny samochodów. Przy ustalaniu wartości samochodu, w niniejszej sprawie, biegły powołany przez organ wykorzystał katalog Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe Części A XI-2005. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzją z dnia [...].01.2008 roku Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ uznał za zasadne ustalenie wartości celnej metodami zastępczymi, wobec uznania, że przedłożony rachunek nie potwierdził rzeczywistej transakcji. Zdaniem organu wynik weryfikacji potwierdza, iż nie można ustalić całkowitej wartości transakcji, bowiem firma nie istnieje. Natomiast organy celne nie mają podstaw do kwestionowania uzyskanych drogą oficjalną, wyników weryfikacji ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju. Zdaniem organu wynik weryfikacji nie może być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji i ma charakter wiążący dla organów celnych. Nadto wskazał, że przy ustaleniu wartości celnej organ I instancji skorzystał z opinii wykonanej przez rzeczoznawcę z zakresu techniki samochodowej. Jak podkreślił organ celny, w toku postępowania wziął on pod uwagę wszystkie zgromadzone dowody w sprawie, a organ, celem ich zgromadzenia, podjął wszystkie niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Od powyższej decyzji skargę złożyła strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W zarzutach skarżąca zarzuciła naruszenie art. 122, 180, 191 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podniesiono, że polski organ celny wywodzi z pisma organów celnych Szwajcarii zbyt daleko idący wniosek, co do tego, iż firmy, których nie udało się odnaleźć nie istnieją, a jest to błędny wniosek, bowiem z faktu, iż firmy nie można odnaleźć nie można wnioskować, iż ona nie istnieje. Rozstrzygnięcie organu zostało oparte wyłącznie na uzyskanej z Szwajcarii informacji o nieistnieniu względnie nieodnalezieni firmy sprzedawcy. Chociaż zgodnie z prawem szwajcarskim sprzedawca nie miał obowiązku jeżeli nie osiągnął 100.000 CHF przychodu rocznie brutto dokonania wpisu do rejestru handlowego. Podniesiono także, że biegły rzeczoznawca powołany przez organ nie uwzględnił uszkodzeń sprowadzonego samochodu. W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu towarów objętych zgłoszeniem, oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Natomiast, jeżeli z kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują – art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Jak wynika z akt sprawy takie działania organ celny podjął, w wyniku, których ustalono, że rachunek dotyczący zakupu pojazdu samochodowego będącym przedmiotem zgłoszenia celnego, został wystawiony przez nieistniejąca firmę, [...]. Wniosek ten wypływa z pism z [...].01.2006 roku i z [...] września 2006 roku Dyrekcji Okręgu Celnego Sekcji Dochodzeniowej, znajdującego się w aktach administracyjnych (k.7-8, 11 akt). W związku z ustaleniem dokonanym przez organy szwajcarskie, że firma powyższa nie istnieje nie można mieć wątpliwości, co do prawidłowości zastosowania trybu postępowania określonego w art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Nadto stwierdzić należy, że dokument nadesłany przez organy celne z Szwajcarii jest dokumentem urzędowym, a więc stanowi dowód tego, co w nim stwierdzono i nie może on być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji. Jak wynika również z postanowienia o wszczęciu postępowania w związku z powyższym, organ celny powziął wątpliwości, co do podanej w zgłoszeniu celnym wartości pojazdu. Zaznaczyć należy, że w przypadku podania w zgłoszeniu celnym rażąco niskiej wartości samochodu, może ona stanowić samodzielną podstawę do wszczęcia postępowania, co wynika z art. 181a rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z dnia 02.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. W świetle tych ustaleń brak jest podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu skarżącej o niedopuszczalności wnioskowania z faktu o niemożności odnalezienia firmy o fakcie, iż firma nie istnieje. Podkreślić należy i to niezależnie od wyniku weryfikacji w niniejszej sprawie, że celem postępowania celnego nie jest ustalenie czy dokument w postaci dowodu zakupu jest sfałszowany, podrobiony czy przerobiony i w jakim zakresie. Celem weryfikacji jest sprawdzenie przez organ celny zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego czy dane zawarte w zgłoszeniu celnym są prawidłowe, wobec wątpliwości w tym zakresie. Do ustalenia czy te dane są prawidłowe, czy też nie, wystarczającym jest zdaniem Sądu ustalenie, iż dane podane w zgłoszeniu są niekompletne czy też niepełne. W niniejszym postępowaniu stwierdzono, że rachunek został wystawiony przez nieistniejącą firmę w związku z czym została wypełniona przesłanka do ustalenia wartości celnej pojazdu, innej niż ta wskazana przez stronę skarżącą. Zdaniem Sądu wszczęcie postępowania celem ustalenia wartości celnej pojazdu jest także możliwe, bez ustalenia czy firma wystawiająca rachunek przy sprzedaży pojazdu istnieje, czy też nie, w przypadku, gdy na skutek kontroli organ celny dojdzie do przekonania, że cena wskazana w rachunku nie jest ceną transakcyjną, a więc ceną faktycznie zapłaconą. Będzie to miało miejsce w przypadku ustalenia, iż ceną transakcyjną jest cena rażącą odbiegająca od cen, które stosowane są w racjonalnym, gospodarczym obrocie np. w przypadku, gdy ceną za używany samochód, jest kwota 150 franków szwajcarskich, bowiem również wówczas wypełnione są przesłanki określone w art. 78 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Konsekwencją stwierdzenia na podstawie wyniku weryfikacji, że dana firma nie istnieje jest niemożność zweryfikowania u sprzedawcy wartości transakcyjnej, czyli ceny faktycznie zapłaconej. Organ celny prawidłowo uznał, że ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jest również niemożliwe, co jest zgodne z stanowiskiem Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej / WCC / według którego w przypadku samochodów używanych nie jest możliwe ustalenie tej ceny w oparciu o porównanie z ceną pojazdu samochodowego o identycznym lub podobnym stopniu zużycia, bowiem nie jest możliwe znalezienie takiego pojazdu. Niewątpliwie stanowisko takie zdaniem Sądu należy zaakceptować jako stanowisko prawidłowe zgodne z zasadami ustalania wartości celnej pojazdów używanych. W związku z powyższym zdaniem Sądu organ celny właściwie zastosował metodę ustalania tej wartości w oparciu o art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ natomiast w celu ustalenia wartości celnej pojazdu przeprowadził dowód z opinii biegłego, który ustalił wartość pojazdu. Podkreślić należy, że organ podejmuje z urzędu działania mające na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy jednakże nie zawsze jest to możliwe, gdyż ograniczony jest on poprzez posiadaną wiedzę. Skarżący zapoznany z zebranym materiałem dowodowym i poinformowany o możliwości wnoszenia wniosków dowodowych nie wykazał inicjatywy w tym kierunku. Tak, więc organ podjął te działania, które według posiadanej wiedzy były możliwe. Organ dysponował dowodami w postaci informacji od szwajcarskich organów celnych że firma wystawiająca rachunek nie istnieje, a nie jest było obowiązkiem organu dążenie do dokonania ustaleń zgodnych z wolą skarżącego. O ile skarżący mimo istniejących dowodów nadal podtrzymywał swoje twierdzenia winien w tym zakresie wykazać inicjatywę dowodową. W tym stanie rzeczy zarzuty, co do naruszenia, art. 122,180,191 ordynacji podatkowej okazały się nieuzasadnione. Konsekwencją nowego ustalenia wartości celnej importowanego towaru było inne określenie podstawy opodatkowania podatkiem VAT, oraz zmiana zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Podniesiony zarzut dotyczący nie uwzględnienia stopnia uszkodzenia pojazdu, nie jest zasadny, albowiem to strona skarżąca sporządziła dokument SAD i powinna w polu 31, zamieścić informację o uszkodzeniach pojazdu. Strona ponadto w trakcie prowadzonego postępowania została zawiadomiona o powołaniu biegłego mającego ustalić wartość rynkową pojazdu identycznego lub podobnego. Wówczas powinna wówczas przedłożyć dokumenty lub wskazać świadków na okoliczność dotyczącą stanu technicznego pojazdu. Po wszczęciu w tej sprawie postępowania, wiedziała, że Organy nie uznały za autentyczny, przedłożony przez nią, dokument zakupu importowanego samochodu. Skoro Organy zakwestionowały autentyczność tego dokumentu, to oczywistym jest, że nie uznały także informacji w nim zawartych dotyczących uszkodzeń. Strona powinna wówczas włączyć się czynnie do prowadzonego postępowania i dążyć do prawidłowego ustalenia jej zdaniem stanu faktycznego a nie ograniczyć się do kwestionowania jedynie dokonanych przez organy ustaleń. Biorąc pod uwagę powyższe oraz to że Sąd nie dopatrzył się z urzędu naruszenia zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania zgodnie z art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Asesor WSA A.Rzepecka Sędzia WSA D.Skupień Sędzia WSA K.Skowrońska-Pastuszko