II GZ 154/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. C.– Z. M. "N." s.c. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 marca 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 703/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia w sprawie ze skargi M. C., K. C. – Z. M. "N." s.c. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości zażalenia w sprawie stanowiska wierzyciela postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 703/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił K. C. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 5 grudnia 2008 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Ch., K. C. – Z. M. "N." s.c. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości zażalenia w sprawie stanowiska wierzyciela. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w dniu 30 grudnia 2008 r. K. C., zwany dalej "skarżącym", otrzymał odpis postanowienia z dnia 5 grudnia 2008 r., w którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. W dniu 12 stycznia 2009 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 16 lutego 2009 r. W piśmie z dnia 23 lutego 2009 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 5 grudnia 2008 r. Podniósł, że uchybienie terminowi było niezamierzone i spowodowane chorobą uniemożliwiającą wykonywanie czynności w terminie. Oświadczył, że o uchybieniu terminu dowiedział się z zaskarżonego postanowienia z dnia 27 stycznia 2009 r. i w ciągu 7 dni od daty otrzymania tego postanowienia złożył przedmiotowy wniosek. Sąd I instancji powołując się na art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którym, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu, wskazał, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do uznania, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego, bowiem otrzymał on postanowienie Sądu wraz z prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie złożenia zażalenia. Ponadto w sprawie nie wystąpiło jakiekolwiek zdarzenie uniemożliwiające dochowanie terminu, którego koniec przypadał na dzień 23 lutego 2009 r. Załączona przez skarżącego kopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS w R. z dnia 18 lutego 2009 r. o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego także nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podniósł także, że skarżący sam odbiera kierowaną do niego korespondencję oraz pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M. C., co nawet w sytuacji choroby uniemożliwiającej poruszanie się umożliwia mu dokonanie czynności sądowych w terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 5 grudnia 2008 r. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu, bowiem wykazał on, że uchybienie terminu było niezamierzone i spowodowane chorobą uniemożliwiającą wykonywanie czynności sądowych w terminie. W jego ocenie oczywistym jest, że skoro zostało mu przyznane świadczenie rehabilitacyjne, to w okresie 6 miesięcy poprzedzających to orzeczenie skarżący nieprzerwanie przebywał na zwolnieniu lekarskim i stan zdrowia uniemożliwiał mu samodzielne poruszanie się. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu, tak jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego K. C. został należycie pouczony o sposobie i terminie wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 5 grudnia 2008 r., zatem powoływanie się przez niego na okoliczność, że dopiero z uzasadnienia postanowienia z dnia 27 stycznia 2009 r. odrzucającego zażalenie dowiedział się o uchybieniu terminu nie może skutkować przyjęciem, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego. Ponadto z dołączonego do wniosku orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 18 lutego 2009 r. o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego, jak słusznie przyjął Sąd I instancji, nie wynika, że w okresie poprzedzającym otrzymanie tego świadczenia skarżący nie był w stanie poruszać się samodzielnie. Na marginesie należy dodać, że gdyby nawet stan zdrowia nie pozwalał skarżącemu na samodzielne poruszanie się, mógł on nadać zażalenie w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników. W tym stanie rzeczy, uznać należy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu. Tym samym postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.