II SA/Po 176/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2008 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia prac budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] (znak:[...]), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżące[...] kwotę 757,- (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska Pismem z dnia [...] października 2007 r. H.M. zgłosiła w Starostwie Powiatowym w P. zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych, którą miała wykonać uprawniona firma, na działce o nr ewid. [...] położonej w G. przy ul. [...]gm. S . Starosta decyzją nr [...]z dnia [...]r. ([...]) na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wniósł sprzeciw w sprawie realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków na działce o nr ewid. [...] położonej w G. gm. S. przy ul. [...]. Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że dla obszaru, na którym znajduje się działka nr ewid. [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na terenach objętych planem jednoznacznie określono zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej. W § 10 ust. 1 pkt 1 lit b planu (zmiana uchwały nr XXIII/234/2000 z dnia 20 czerwca 2000 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Swarzędz zatwierdzona uchwałą Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 18 kwietnia 2006 r. Nr LV/408/2006, ogłoszoną w Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr 91, poz.2261 z dnia 9 czerwca 2006 r.) ustalono sposób odprowadzania ścieków socjalno-bytowych z przedmiotowego terenu poprzez odprowadzanie ścieków do zbiorników bezodpływowych z atestem, o gwarantowanej szczelności na okres tymczasowy do czasu realizacji kanalizacji sanitarnej. Wobec tego organ uznał, iż objęta zgłoszeniem inwestycja narusza ustalenia obowiązującego planu. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosła w terminie H.M. podnosząc, że aktualnie Gmina nie jest w stanie zapewnić odbioru ścieków z działki nr [...], a rozbudowa sieci kanalizacyjnej nastąpi w bliżej nieokreślonym czasie. W ocenie strony uchwała Rady Miejskiej ogranicza jej prawo wyboru rozwiązania alternatywnego wobec zbiorników bezodpływowych, zgodnego z Prawem budowlanym i Prawem ochrony środowiska. W przekonaniu strony odwołującej utylizacja ścieków bytowo-gospodarczych w drodze biologicznego ich oczyszczania chroni środowisko i zasoby czystej wody, jak również jest tania i ekologiczna. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzją z dnia [...]r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że dla terenu, na którym odwołująca zamierza wybudować przydomową oczyszczalnię ścieków obowiązuje zmieniony ogólny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy S. obejmujący działki położone w G. w rejonie ulic[...]i [...], w zakresie zmian, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w Swarzędzu nr LV/408/2006 z dnia 18 kwietnia 2006 r. (Dz.Urz. Woj. Wlkp. z 2006 r. Nr 91, poz. 2261). Zgodnie z zapisami § 10 ust. 1 pkt 1 lit b wskazanego planu, który jako akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, odprowadzanie ścieków gospodarczo-bytowych z obszaru objętego planem następuje do sieci kanalizacji, a do czasu wybudowania kanalizacji dopuszcza się jedynie odprowadzanie ścieków do szczelnych zbiorników na działkach. Zastosowanie innego, tymczasowego rozwiązania byłoby możliwe, ale pod warunkiem wprowadzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Od decyzji organu II instancji skargę do sądu administracyjnego wniosła H. M., która zarzuciła zaskarżonej decyzji Wojewody naruszenie § 10 ust. I pkt 1 lit b uchwały Nr XXIII/234/2000 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 20 czerwca 2000 r. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podała, iż przed rozpoczęciem przez nią inwestycji Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz nadesłał jej kopię uchwały Nr XXIII/234/2000 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 20 czerwca 2000 r. wraz załącznikiem graficznym i zaznaczeniem, że ten plan jest obowiązujący, a według § 10 ust. I pkt 1 lit b: - należy zapewnić odprowadzenie ścieków do istniejącej przepompowni ścieków we wsi Gruszczyn, - kanalizację sanitarna należy prowadzić grawitacyjnie lub poprzez system przepompowni do oczyszczalni ścieków ze spadkiem 4-22 ‰, - zakazuje się gromadzenia ścieków bytowych w bezodpływowych zbiornikach. Dopiero z decyzji organu I instancji dowiedziała się, iż uchwała ta w części dotyczącej § 10 ust. I pkt 1 lit. b uległa zmianie i odprowadzanie ścieków może nastąpić jedynie do zbiorników bezodpływowych z atestem, na okres tymczasowy do czasu realizacji kanalizacji sanitarnej. Skarżąca uważa, iż wybudowanie alternatywnej w stosunku do zbiornika bezodpływowego przydomowej oczyszczalni ścieków nie narusza uchwały miejscowego planu zagospodarowania gminy S., gdyż wybudowanie takiej oczyszczalni jest zgodne z przepisami prawa budowlanego i normami europejskimi co do ochrony środowiska. Taka oczyszczalnia o wysokich parametrach technicznych mniej niż zbiorniki bezodpływowe narusza środowisko i wody gruntowe, jest ekologiczna i znacznie tańsza w eksploatacji. Skoro przydomowa oczyszczalnia ścieków nie ma negatywnego wpływu na środowisko, chroni wody gruntowe, jest dozwolona przez prawo budowlane i przepisy o ochronie środowiska, to nie ma jakichkolwiek przeciwwskazań do realizacji takiej inwestycji, gdyż jest ona znacznie lepszym gwarantem ochrony środowiska niż zbiorniki bezodpływowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będąc aktem prawa miejscowego, określa w sposób wiążący przeznaczenie i sposób zagospodarowania objętych nim terenów, ingerując wraz z innymi przepisami prawa materialnego w sferę wykonywania prawa własności. Tego rodzaju ingerencja wynika jednoznacznie z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 8 i art. 15 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) obowiązującej w dacie podejmowania uchwały nr LV 408/2006 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 18 kwietnia 2006r. Mieści się w granicach art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Do atrybutów własności – instytucji prawa cywilnego należą uprawnienia do korzystania z rzeczy oraz uprawnienia do rozporządzania rzeczą (art. 140 k.c.). Ustalenie w planach, stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 10 cyt. ustawy o planowaniu, zasad modernizacji, rozbudowy czy też budowy infrastruktury technicznej, w której mieści się niewątpliwie budowa urządzeń przeznaczonych do oczyszczania i odprowadzania ścieków jest równoznaczne z ograniczeniem właściciela nieruchomości w korzystaniu z niej. Ograniczenia w zakresie korzystania z rzeczy muszą wyraźnie wynikać z przepisów planu. Ingerencja organu administracji publicznej w uprawnienia właściciela w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego nie może skutkować wprowadzeniem ograniczeń ponad wynikające wyraźnie z jego zapisów. Niedopuszczalna jest bowiem jakakolwiek wykładnia rozszerzająca ustalenia planu w tym względzie. Przepis § 10 ust. 1 pkt 1 lit. b uchwały Rady Miejskiej w Swarzędzu nr XXIII/234/2000 z dnia 20 czerwca 2000r. w brzmieniu nadanym mu uchwałą tejże Rady z dnia 18 kwietnia 2006r. (Nr LV/408/2006), obowiązujący w dacie wydania decyzji obu instancji stanowi, że: – odprowadzenie ścieków z terenów objętych planem należy zapewnić poprzez odprowadzenie ścieków do istniejącej przepompowni ścieków w Gruszczynie, – kanalizację sanitarną należy poprowadzić grawitacyjnie lub poprzez system przepompowni do oczyszczalni ścieków, ze spadkiem 4-22o, – na terenach objętych planem zezwala się na odprowadzenie ścieków do zbiorników bezodpływowych z atestem o gwarantowanej szczelności na okres tymczasowy do czasu realizacji kanalizacji sanitarnej. Zdaniem Sądu wskazany § 10 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p. w tiret 1 i 2 zredagowany został jako nakładający na gminę obowiązek zapewnienia powstania sieci kanalizacyjnej, sanitarnej, której w części wsi G., obejmującej sporną nieruchomość - brak. Tiret 3 tego przepisu skierowany jest do użytkowników nieruchomości oraz inwestorów. Stanowi on o dopuszczeniu na terenie objętym planem odprowadzania ścieków do zbiorników z atestem na okres tymczasowy, do czasu realizacji kanalizacji sanitarnej. Badany plan w brzmieniu sprzed i po zmianie nie zawiera żadnych postanowień, co do możliwego wykorzystania przydomowej oczyszczalni. Zdaniem Sądu z zapisów analizowanego planu nie sposób wyinterpretować ograniczenia przy wyborze innego przepisami prawa dopuszczonego rozwiązania. W szczególności zaś użyciu w § 10 ust. 1 pkt 1 lit. b tiret 3 w stosunku do zbiorników bezodpływowych sformułowanie "zezwala się" nie może być rozumiane jako jedynie możliwa, enumeratywnie wskazana forma odprowadzania ścieków z terenów objętych planem, w tym z należącej do skarżącego działki. Analiza miejscowego planu, w brzmieniu sprzed i po zmianie pozwala wywieść, że obecna redakcja cyt. przepisu jest wynikiem poprzednio istniejącego na mocy uchwały z dnia 20 czerwca 2000r. zakazu gromadzenia ścieków w bezodpływowych zbiornikach, który mocą uchwały z dnia 18 kwietnia 2006r. został zniesiony poprzez dopuszczenie inwestycji, której realizacja w poprzednim stanie prawnym była zakazana. Brak w postanowieniach planu jakichkolwiek regulacji, co do możliwego wykorzystania przydomowych oczyszczalni ścieków nie czyni takiego rozwiązania sprzecznym z jego przepisami. Podkreślenia wymaga, że tego rodzaju metoda postępowania z nieczystościami jest rozwiązaniem przewidzianym w art. 5 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005r. Nr 236 ze zm.). Rozwiązanie to uznano nawet za równorzędne z odprowadzaniem nieczystości płynnych (ścieków bytowych) poprzez miejscową sieć kanalizacyjną, gdy zważyć, że wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymogi określone z przepisach odrębnych zwalnia z obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Mając na względzie powyższe, za dopuszczalne w świetle obowiązującego planu uznać należy gromadzenie i utylizację ścieków na spornym terenie poprzez przydomową oczyszczalnię. Odmienna interpretacja przyjęta przez organy obydwu instancji ma charakter rozszerzający i prowadzi do wadliwego pozytywnego definiowania treści prawa własności. A zatem, zgłoszenie sprzeciwu w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajdowało prawnego uzasadnienia. Wbrew stanowisku organów obu instancji nie można było przyjąć zaistnienia przesłanek z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.). W tych warunkach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w pkt I, II i III sentencji wyroku. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska