I SA/Wa 111/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-29
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zabudowana budynkiem, który pierwotnie był warsztatem usługowym, ale mógł zostać wybudowany jako garaż bliźniaczy i potencjalnie przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe, podlega przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli wnioskodawca był użytkownikiem wieczystym w dniu wejścia w życie ustawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy k.p.a. (art. 7, 77, 80), nie wyjaśniając w sposób wystarczający kluczowych okoliczności faktycznych dotyczących zabudowy nieruchomości. Decydujące znaczenie dla możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ma ustalenie, jakim budynkiem nieruchomość została zabudowana w momencie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., a nie ewentualna późniejsza zmiana przeznaczenia tego budynku. Niewyjaśnienie tych kwestii przez organy mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w 2000 r. Prezydent W. odmówił przekształcenia, uznając, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem przeznaczonym pod warsztat usługowy, co wyłącza możliwość przekształcenia na podstawie ustawy z 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa, wskazując na długi czas oczekiwania na decyzję i zmianę przepisów, która nastąpiła po złożeniu wniosku. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] o pow. [...]m2, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], opisanej w księdze wieczystej [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że wnioskiem z dnia 18 maja 2000 r. E. D., E. D., A. D. i M. D. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2007 r. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej wyżej nieruchomości gruntowej, twierdząc w uzasadnieniu, iż nie zostały spełnione łącznie warunki określone w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), w szczególności prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości zabudowanych budynkiem przeznaczonym pod warsztat [...] nie podlega przekształceniu w prawo własności, ze względu na art. 1 ust. 1 i ust. 5, art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi określa ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Ustawa ta w art. 8 stanowi, że do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9 i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. W art. 9 ustawy zaś mowa o ustawie z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) oraz o ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.), które utraciły moc obowiązującą. Zatem, zdaniem organu, wniosek E. D., E. D.., A. D. i M. D. złożony w dniu 18 maja 2000 r. wszczął postępowanie w sprawie przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i podlega on – stosownie do brzmienia art. 8 – rozpoznaniu w trybie powołanej powyżej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż możliwość przekształcenia dotyczy wyłącznie tych użytkowników wieczystych, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy, czyli w dniu 13 października 2005 r. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu wejścia w życie powołanej ustawy użytkownikami nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] byli: E. D., A. D., M. D. i M. W. Wnioskodawczyni E. D. sprzedała [...] (z [...]) części przedmiotowej nieruchomości gruntowej pozostającej w jej użytkowaniu M. D. i M. W. oraz E. D., co potwierdza umowa sprzedaży z dnia [...] lipca 2002 r. zawarta w formie aktu notarialnego Repertorium [...]. Następnie, E. D. darowała należny jej udział (tj. [...]) w przedmiotowej nieruchomości M. D. i M. W.; okoliczność tę potwierdza umowa z dnia [...] grudnia 2004 r. zawarta w formie aktu notarialnego Repertorium [...]. Oznacza to, że E. D., A. D., M. D. i M. W. spełniają określone ustawowo przesłanki podmiotowe.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wynika, że przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności dotyczy nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Przedmiotowa nieruchomość stanowi, zdaniem organu, grunt zabudowany budynkiem przeznaczonym pod warsztat [...]. Okoliczność tę potwierdza decyzja z dnia [...] grudnia 1981 r. o sprzedaży budynku użytkowego – warsztatu [...] i oddaniu w użytkowanie wieczyste działki nr [...] o pow. [...] m2 położonej przy ul. [...] oraz umowa sprzedaży warsztatu i użytkowania wieczystego zawarta w dniu [...] lipca 1982 r. (Repertorium [...]). Zatem, zdaniem organu, treść umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste określa przeznaczenie tej nieruchomości i wskazuje, że przedmiotowa nieruchomość nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym.
Nieruchomość zabudowana budynkiem usługowym, zdaniem organu, nie będzie podlegała przekształceniu, nawet jeżeli jest obecnie przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. Kolegium podało, że taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem nieruchomość położona przy ul. [...] stanowi teren mieszkaniowy, co potwierdza wypis z rejestru gruntów, jednakże jest ona zabudowana budynkiem usługowym, a to potwierdza powyższa umowa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że z art. 1 ust. 1 ustawy wynika, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności może nastąpić jedynie w odniesieniu do nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz stanowiących nieruchomości rolne. Wyłączone z zakresu tej regulacji będą nieruchomości zabudowane na cele inne niż mieszkaniowe tj. cele handlowe, usługowe, przemysłowe. Za taką nieruchomość należy bez wątpienia uznać, zdaniem organu, nieruchomość położoną przy ul. [...], oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] i opisaną w księdze wieczystej [...], bowiem jest ona zabudowana budynkiem usługowym, którego przeznaczeniem był warsztat [...].
W świetle powyższego organ uznał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły wszystkie niezbędne warunki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. D., kwestionując prawidłowość przeprowadzonego postępowania wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2007 r. Skarżący zarzucił, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożony został w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, która to ustawa nie przewidywała żadnych warunków wykluczających. Skarżący zarzucił, że od dnia złożenia wniosku w 2000 r. systematycznie, kilka razy w roku zgłaszał się do urzędu z pytaniem o stan sprawy. Zapewniany przez urzędników, że sprawa zostanie rozpatrzona w najbliższym możliwym terminie, a pismem z dnia 5 marca 2003 r., że wniosek zostanie rozpatrzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. nie później niż do dnia 31 grudnia 2003 r., czekał cierpliwie. Skarżący zarzucił, że w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. nastąpiła niekorzystna dla niego zmiana, wyłączająca możliwość przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości warsztatu [...]. Gdyby organ wydał decyzję nie po 7 latach od dnia złożenia wniosku, lecz w oparciu o przepisy ustawy z 4 września 1997 r., czyli w ciągu 5 lat od dnia złożenia wniosku, rozstrzygnięcie byłoby korzystne dla skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również decyzja poprzedzająca naruszają prawo.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], z uwagi na to, że nie zostały spełnione łącznie warunki określone w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), w szczególności, prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości zabudowanych budynkiem przeznaczonym pod warsztat [...] nie podlega przekształceniu w prawo własności.
Art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), stanowi, że osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.
Organ stwierdził, że nieruchomość przy ul. [...] w W. stanowi grunt zabudowany budynkiem przeznaczonym pod warsztat [...], co potwierdza decyzja z dnia [...] grudnia 1981 r. o sprzedaży budynku użytkowego – warsztatu [...] i oddaniu w użytkowanie wieczyste działki o pow. [...] m2 oraz umowa sprzedaży warsztatu i użytkowania wieczystego zawarta w formie aktu notarialnego w dniu [...] lipca 1982 r. Wskazuje to, zdaniem organu, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem usługowym, którego przeznaczeniem był warsztat [...].
Z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie oraz kserokopii załącznika graficznego do decyzji nr [...] wynika, iż przedmiotowy budynek ma wymiary [...]m x [...]m, i jedną ze ścian, wzdłuż budynku, graniczy ze ścianą garażu znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości, który to garaż stanowi odrębną własność; skarżący stwierdził również, że teren ten przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe, a na sąsiedniej działce właściciel garażu rozbudowując garaż przekształcił go w budynek mieszkalny. Wskazuje to, że budynek, który w 1981 r. został nabyty z przeznaczeniem na warsztat [...], mógł zostać wybudowany jako garaż bliźniaczy, którego przeznaczenie mogło zostać następnie decyzją administracyjną zmienione. Jednakże, organ tych istotnych w sprawie okoliczności nie wyjaśnił.
Jeśli ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w art. 1 ust. 1 stanowi, że osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności, to oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, jak została zabudowana ta nieruchomość, jakim budynkiem.
Decydujące znaczenie ma zatem ustalenie, jakim budynkiem ta nieruchomość została zabudowana (jaki budynek i kiedy został wybudowany), a bez znaczenia jest ewentualna późniejsza zmiana przeznaczenia tego budynku, bowiem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jednoznacznie stanowi o możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami.
Organ, odmawiając przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie wyjaśnił tych kwestii, mających istotne znaczenie w sprawie, co oznacza to, że naruszył art. 7, 77 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło