VI SA/Wa 850/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-30
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś- Dębecka, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za wykonywanie przewozów okazjonalnych z naruszeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, jeśli w trakcie postępowania stwierdzono nieważność decyzji przyznającej licencję na wykonywanie transportu drogowego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, nakładając karę pieniężną za naruszenie zakazów związanych z przewozami okazjonalnymi, zobowiązany jest do wszechstronnego zbadania stanu faktycznego i prawnego sprawy. W sytuacji, gdy w trakcie postępowania stwierdzono nieważność decyzji przyznającej licencję na wykonywanie transportu drogowego, organ powinien uwzględnić ten fakt i dokonać analizy jego konsekwencji dla zastosowania przepisów dotyczących przewozów okazjonalnych. Zaniechanie tej analizy stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 77 k.p.a., co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka cywilna A. W. i A. W. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie przewozów okazjonalnych z naruszeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Po utrzymaniu decyzji organu I instancji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego ujawniono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji przyznającej skarżącym licencję na wykonywanie transportu drogowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. W. i A. W. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś- Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Anna Fabiańczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. W. i A. W. kwotę 2 850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę – spółkę cywilną A. W. i A. W. – karę pieniężną w wysokości 15000 zł.
Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozów okazjonalnych z naruszeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji.
Strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z poz. zm. – dalej: u.d.t.);
2. naruszenie przepisów postępowania art. 7, 10, 77 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na fakt, iż skarżący nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, wydanej na podstawie art. 6 ustawy o transporcie drogowym, lecz licencję na krajowy transport drogowy osób (art. 5 u.t.d.). Licencja na wykonywanie transportu drogowego osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 12 ust. 1 b u.t.d.).
Zdaniem organu, pogląd skarżącego, według którego nie dotyczą go zakazy sklasyfikowane w art. 18 ust. 5 u.t.d., gdyż posiada stosowną licencję – nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązującego prawa. Organ nie podzielił również argumentu naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż w aktach znajduje się pisemne zawiadomienie strony o uprawnieniach wynikających z powyższego przepisu.
W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego wpłynęły następujące dwa pisma procesowego pełnomocnika skarżącej:
1. pismo z dnia 18 lipca 2008 r. zatyt. "Pismo procesowe strony z wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego";
2. pismo z dnia 29 lipca 2008 r. zatyt. "Pismo procesowe skarżącego";
3. pismo z dnia 30 lipca 2008 r. zatyt. "Pismo procesowe skarżącego".
Pisma ad 1 i ad 3 odnoszą się do kwestii badania zgodności z Konstytucją przepisu art. 18 ust. 5 u.t.d. formułując wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie z uwagi na fakt wszczęcia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w wyżej wskazanym przedmiocie, z wniosku Gminy L.
Pismo ad 2 natomiast wskazuje na fakt, iż w dniu 28 grudnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało decyzję (Sygn. [...]) o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznającej licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego spółce cywilnej [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (decyzja SKO w odpisie poświadczonym za zgodność z oryginałem stanowi załącznik do ww. pisma).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – zwaną dalej p.p.s.a.
Podstawą prawną nałożenia kary na skarżącą spółkę cywilną [...] był przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. – którego brzmienie jest następujące:
"Przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy,
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych".
Nałożenie sankcji w postaci kary wynika z art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz l.p. 2.9. lit. 1 załącznika do ww. ustawy.
Jak wynika z literalnego brzmienia przytoczonego przepisu, przesłanką sine qua non ukarania przedsiębiorcy za złamanie zakazów w nim sklasyfikowanych jest ustalenie, iż wykonuje on przewozy okazjonalne (art. 5 u.t.d.).
Jak wynika z treści decyzji SKO w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. stanowiącej załącznik do pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 29 lipca 2008 r. – stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. przyznającej licencję nastąpiło na skutek błędnego uznania za stronę decyzji spółki cywilnej skarżących.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego zapadła w dniu [...] marca 2008 r., a zatem po wydaniu wyżej opisanej decyzji SKO w W.
W powyżej opisanej sytuacji organ zobowiązany był do wzięcia pod uwagę faktu stwierdzenia nieważności decyzji, której przedmiotem było przyznanie licencji na wykonywanie transportu drogowego skarżącym i dokonania stosownej analizy stanu faktycznego oraz prawnego powstałego w jego konsekwencji.
Jak bowiem wynika z judykatury sądów administracyjnych oraz doktryny prawa administracyjnego, decyzja administracyjna stwierdzająca nieważność postępowania jest decyzją deklaratoryjną, działającą ex tunc, czyli z mocą wsteczną, nawiązującą do stanu prawnego z dnia wydania wadliwej decyzji (por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, wyd. Zakamczycze 2000, uwagi do art. 158 k.p.a.).
Decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r. uzasadniając tezę o spełnianiu przesłanki "wykonywania przewozów okazjonalnych" określonej hipotezą art. 18 ust. 5 u.t.d. przez skarżących wskazuje na dowód w postaci licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wydanej przedsiębiorcy funkcjonującemu w obrocie gospodarczym jako [...] s.c.
Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, iż organ nie zbadał istnienia przesłanek zastosowania art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz sankcji przewidzianej dla podmiotów przekraczających zakazy zawarte w tym przepisie, do czego był zobowiązany przy rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania strony, naruszając tym samym obowiązek należytego zbadania i oceny całokształtu stanu faktycznego sprawy, określone w art. 77 i 107 k.p.a.
W szczególności należało poddać analizie przesłankę "wykonywanie przewozów okazjonalnych" w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej licencję na wykonywanie transportu drogowego przez skarżących.
Brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego uniemożliwił sądowi dokonanie kontroli decyzji pod kątem oceny prawidłowości zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego.
Z uwagi na powyższe, mając na uwadze treść art. 145 § 1 ust. 1c, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło