III SA/Kr 957/07

WyrokWSA w Krakowie2008-07-30

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 rok może zostać uchylona i odmówiona z powodu stwierdzenia w wyniku kontroli przeprowadzonej w 2005 roku, że część gruntów nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r., co skutkuje nałożeniem sankcji w postaci potrąceń z przyszłych płatności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania w sprawie przyznania płatności na 2004 rok było zasadne, ponieważ kontrola przeprowadzona w 2005 roku ujawniła nowe okoliczności faktyczne dotyczące stanu gruntów rolnych, które istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji. Stwierdzenie, że grunty nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. (kod DR10), stanowi trwałą przeszkodę do objęcia ich płatnościami bezpośrednimi, a wynikająca z tego różnica powierzchni kwalifikującej się do płatności uzasadnia odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego.
Stan faktyczny
Rolnik A. M. otrzymał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za 2004 rok. W 2005 roku przeprowadzono kontrolę, która wykazała niezgodności dotyczące utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. W wyniku kontroli wznowiono postępowanie dotyczące płatności za 2004 rok, co doprowadziło do uchylenia pierwotnej decyzji i odmowy przyznania płatności, a także nałożenia sankcji. Po kolejnych decyzjach organów administracyjnych, ostateczna decyzja utrzymała w mocy odmowę przyznania płatności i nałożenie kar. Rolnik zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i wspólnotowych dotyczących kontroli i weryfikacji zgodności z warunkami przyznania pomocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer spr. WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie przyznania płatności s k a r g ę o d d a l a Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 czerwca 2004r., przyznał A. M. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2004r. w łącznej wysokości 2234,69 zł w tym z tytułu: Jednolitej płatności obszarowej w wysokości 934,75 zł, Uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości 1299,94zł.. Ustalone kwoty zostały producentowi wypłacone. W dniu [...] 2005r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym A. M. Kontrola ta została przeprowadzona w trakcie postępowania o przyznanie płatności na 2005r. W wyniku tej kontroli Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art.149§1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 kpa. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone wskazaną wyżej decyzją o przyznaniu płatności bezpośrednich na 2004r.. W uzasadnieniu postanowienia podano, że wznawia się postępowanie z uwagi na fakt, iż w wyniku kontroli wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który decyzje wydał mogące mieć wpływ na wysokość kwoty płatności ustalonej w dotychczasowej decyzji o przyznaniu płatności na rok 2004r. Następnie decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję dotychczasową i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004r. z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Od decyzji tej odwołanie złożył A. M. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z uzasadnienia decyzji powodem uchylenia decyzji organu I instancji było wiele nieścisłości i błędów pisarskich w uzasadnieniu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] Nr [...] w której uchylił własną decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia [...] i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z tytułu: Jednolitej płatności obszarowej i nałożył karę pieniężną w wysokości 328,43 zł, Uzupełniającej płatności obszarowej i nałożył karę pieniężną w wysokości 456,74 zł które będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia [...] Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. M. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta jest przedmiotem skargi. Jako podstawę prawną decyzji organu I instancji wskazano: art.104 i art. 151 § 2 kpa , art.5 ust.1 i ust.2 oraz art.19 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. nr 35, poz.217), oraz art.5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie Jednolitej płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...] 2005r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego, która miała na celu sprawdzenie zgodności danych przedstawionych we wniosku producenta z okolicznościami faktycznymi. Kontrola ta była przeprowadzona w trakcie postępowania o przyznanie płatności za 2005r., a wyniki uzyskane w wyniku tej kontroli stały się również podstawą do wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności za 2004r. Organ wskazał na art.25 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. Nr L 141 z 30.04 2004 s.18 ze zm) z którego wynika zasada, że przeprowadzane kontrole są niezapowiedziane, a jeżeli cel kontroli nie jest zagrożony to dopuszczone jest wcześniejsze powiadomienie producenta tylko w koniecznym przypadku, a okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin. Kontrola przeprowadzona pod nieobecność producenta jest tak samo ważna jak kontrola przeprowadzona w jego obecności. Kontrola dotyczyła całego gospodarstwa i miała charakter zasadniczy. Polegała na wyznaczeniu faktycznych powierzchni i granic działek rolnych, stwierdzeniu rodzaju uprawianych roślin lub sposobu użytkowania gruntów oraz przestrzeganiu minimalnych wymagań utrzymania gruntu w dobrej kulturze rolnej. Następnie wskazano sposób ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności w przypadku działek rolnych porośniętych drzewami. W przypadku gruntów ornych powierzchnie zajmowane przez drzewa powinny być wyłączone z ogólnej powierzchni działki rolnej – za wyjątkiem pojedynczych drzew, a w szczególności gdy pod koronami prowadzona jest uprawa. Zgodnie z art.8 Rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. "działka na której znajdują się drzewa będzie uważana za działką rolną dla celów programów pomocy obszarowej pod warunkiem, że działalność rolnicza, o której mowa w art.51 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, lub odpowiednio planowana produkcja może odbywać w podobny sposób jak na działkach bez drzew na tym samym obszarze". Tym samym wnioskodawca zobowiązany był do podania danych dotyczących działek rolnych w taki sposób, aby możliwe było bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia o jakie wnioskował. Producent we wniosku dotyczącym płatności na 2004r. wskazał zarówno co do JPO jak i do UPO powierzchnię 4,44 ha. Natomiast powierzchnia, co do której w świetle nowych danych wniosek został rozpatrzony pozytywnie wynosi 2,88 ha. Powierzchnia 1,56 ha nie kwalifikowała się do objęcia płatnościami. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnia działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 54,17% . Organ powołując się na wyniki kontroli podał, że wśród szeregu stwierdzonych nieprawidłowości istnieją również takie, które oznaczone zostały kodem DR10. Kod DR10 oznacza brak rolniczego użytkowania na dzień 30.06.2003, a dotyczy działek rolnych [...],[...],[...] (wedle oznaczeń producenta w wniosku na 2005) zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...], a wedle oznaczeń producenta z wniosku na 2004r. była to działka rolna [...] zlokalizowana w granicach wskazanych działek ewidencyjnych. Powierzchnia działki rolnej [...] deklarowana przez producenta w wniosku z 2004r. wynosiła 1,86 ha, a w wyniku kontroli ustalono, że powierzchnia tej działki rolnej nie kwalifikująca się do objęcia system płatności wynosiła 1,56 ha. Organ wskazał, że wykluczenie z płatności gruntów sklasyfikowanych jako nie utrzymywanych w dobrej kulturze na dzień. 30.06.2003r. wynika z art.143b ust.4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003r. z dnia 29 września 2003r. Brak utrzymania wskazanych gruntów w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r. eliminuje w sposób trwały tak sklasyfikowane grunty z płatności bezpośrednich zarówno na lata przyszłe jak i w odniesieniu do przyznanych wcześniejszymi decyzjami płatności powodując konieczność wzruszenia tych decyzji. Uchylając decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich z dnia [...] organ odmówił A. M. przyznania płatności na rok 2004r. Biorąc pod uwagę, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wnioski i stwierdzoną w czasie kontroli wynosi 54,17% i wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia: W zakresie JPO art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2199/2003 zgodnie z którym:". 1. Z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 48 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit. r) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 jest większa niż 3%, ale nie większa niż 30% wyznaczonego obszaru, kwota, jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy. Jeśli różnica jest większa niż30% wyznaczonego obszaru, żadna pomoc nie jest przyznawana za dany rok. Jeśli różnica jest większa niż 50%, rolnik jest ponownie wyłączony z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem. Ta kwota jest potrącana o płatności pomocowe, do których rolnik jest uprawniony w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono tę różnicę. W zakresie UPO Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego sytemu wdrażania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Organ podał, że w dniu 31.07.2007r. pełnomocnik producenta zgłosił się w Biurze Powiatowym ARiMR celem zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie nie wnosząc żadnych nowych dowodów. Reasumując organ stwierdził, że płatności bezpośrednie nie przysługują do terenów, które nie są utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r. jest bezwzględna i trwała przeszkoda do objęcia takiego terenu płatnościami bezpośrednimi. W tym zakresie organ I instancji ARiMR nie posiada żadnej możliwości interpretacyjnej ponad osnowę dokumentów (wyniki kontroli na miejscu) które kategorycznie ponad jakakolwiek wątpliwość determinują charakter wydanego rozstrzygnięcia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. M. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art.7 i 80 kpa, oraz art.23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W uzasadnieniu odwołania zakwestionował, iż organ wydając decyzję w sferze dowodów przyjął wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] 2005r. i stwierdził na ich podstawie po upływie dwóch lat, iż na dzień 30.06.2003r. wskazane działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Taka rozbieżność i upływ czasu pomiędzy przeprowadzeniem kontroli, wydaniem decyzji, a faktem który zostać udowodniony (tj.pomiędzy rokiem 2003, 2005, 2007) stanowi zarówno naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym jak i przepisu art.23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 gdyż jak wykazano powyżej "nie można uznać, iż ...skutecznie zweryfikowano zgodność z warunkami, na jakich przyznana jest pomoc". Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji w pełni podtrzymał ustalenia faktyczne i uzasadnienie prawne dokonane przez organ I instancji. A w konsekwencji przyjmując za własne ustalenia poczynione przez organ I instancji i odwołując się do powołanego stanu prawnego Nadto organ II instancji podnosi, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest prawidłowe i w sposób właściwy wyjaśnia stronie przesłanki wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne uznano za dostatecznie jasne i konkretne. Związek logiczny między rozstrzygnięciem i jego treścią nie budzi żadnych zastrzeżeń. Uzasadnienie dostatecznie objaśniło przepisy prawa wspólnotowego będące podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu wskazano okoliczności, których konsekwencją jest wydanie takiego rozstrzygnięcia oraz ich wpływ na jego charakter. Skargę na powyższą decyzję złożył A. M. wnosząc o: orzeczenie nieważności decyzji organu II instancji ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji nakładającego na skarżącego karę z powodu naruszenia prawa, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art.156 § 1 pkt 2 kpa w zw z art. 107 kpa tj brak wszystkich składników formalnych decyzji wymaganych prawem- brak oznaczenia w decyzji organu administracji publicznej wydającego decyzję, oraz naruszenie art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Odnośnie pierwszego zarzutu skarżący podał, że nie jest uprawnione oznaczenie decyzji nagłówkiem firmowym Agencji, bowiem nie ona jest organem w rozumieniu kpa, organem tym jest dyrektor oddziału regionalnego. Brak oznaczenia organu powoduje nieważność decyzji z mocy prawa. Odnośnie zaś drugiego zarzutu skarżący podniósł, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc. Organy administracyjne obu instancji w decyzjach przyjęły za udowodnione fakty wskazane w protokole z dnia [...] 2005r.. Niezrozumiałym jest dla skarżącego ocenianie stanu faktycznego z dnia 30.06.2003r. po upływie dwóch lat od tej daty, a tym bardziej skutecznie zweryfikować po upływie dwóch lat. Zdaniem skarżącego nie można skutecznie zweryfikować zgodności z warunkami na jakich przyznana jest pomoc po tak znacznym upływie czasu. Podnosi, że w/w protokół nie może być podstawą do kwestionowania dobrej kultury rolnej na działkach o numerach [...], [...], [...] w 2004r. i 2003r. W konkluzji skarżący stwierdził, że organ II instancji wydał decyzję z rażącym naruszeniem art.107 kpa, a także stosując bez refleksji normy prawa wspólnotowego narusza także art. 8 kpa podważając zaufanie obywateli do organów Państwa. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku oznaczenia organu , który wydał decyzję wskazano co następuje: Kwestia oznaczenia organu ma przede wszystkim znaczenie dla oceny czy zostały zachowane przepisy regulujące właściwość: rzeczową, miejscową i instancyjną. W przedmiotowym postępowaniu nie może być wątpliwości, że decyzja została wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o czym świadczy widniejący na decyzji własnoręczny podpis wraz z czytelną pieczęcią imienną. Wysłanie decyzji administracyjnej na papierze firmowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie dyskwalifikuje oznaczenia organu w zaskarżonej decyzji. Z kolei co do zarzutu kwestionującego wyniki kontroli, organ dodatkowo wskazał, że wnioski kontrolne znajdują potwierdzenie nie tylko w wiedzy merytorycznej osób przeprowadzających kontrolę, ale także w materiale fotograficznym przedstawionym w aktach sprawy na którym szczegółowo widać, iż działki [...], [...], [...] porastają chwasty oraz kilkuletnie krzewy i drzewa, co dodatkowo świadczy o nie utrzymywaniu ich w dobrej kulturze rolnej, także w roku 2003. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w rozpoznawanej sprawie jest bezzasadna. Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi tj. nieprawidłowego oznaczenia organu, który wydał zaskarżoną decyzję co ma powodować jej nieważność. Sąd stwierdza, że zarzut ten jest bezzasadny. Nie budzi żadnych wątpliwości w sprawie, że decyzja organu II instancji została wydana przez organ właściwy tj. Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, albowiem na decyzji figuruje podpis i pieczęć. W takich okolicznościach sam fakt, że decyzja została napisana na papierze firmowym Oddziału Regionalnego ARiMR nie uprawnia do sformułowania zarzutu, że wydana została przez niewłaściwy organ. O tym bowiem, ze decyzja wydana została przez właściwy organ, a tym samym, ze organ został prawidłowo oznaczony decyduje własnoręczny podpis i pieczęć figurujące na decyzji. Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu prowadzonym po wznowieniu postępowania. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność faktyczna miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji, przy czym nie była znana organowi. Pojawienie się zatem istotnych nowych okoliczności faktycznych ma podstawowe znaczenie dla wznowienia postępowania. Należy jednak przy tym dodać, że ujawnione istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą równocześnie być nowe co oznacza, że zostały po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji. Nie ma przy tym znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy tez z zamierzonego nieujawnieni ich przez stronę. Nie można by zatem wznowić postępowania, gdyby okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były znane organowi wcześniej, mielibyśmy wtedy bowiem do czynienia z odmienną oceną zgromadzonego materiału dowodowego po wydaniu decyzji, którą organ jest przecież związany. Nie może także stanowić przesłanki do wznowienia postępowania nowa wykładania przepisów prawnych, nie jest ona bowiem nowym dowodem ani nowym faktem w rozumieniu art.145 § 1 pkt 5 kpa. Warunkiem wznowienia postępowania jest także fakt istnienia omawianych okoliczności faktycznych i dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się decyzją ostateczną. W przedmiotowej sprawie podstawą wznowienia postępowania było wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych. Tymi istotnymi dla sprawy nowymi okolicznościami faktycznymi było uzyskanie przez organ informacji dotyczących działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2004r.. Te nowe okoliczności faktyczne ujawnione zostały w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] 2005r. Należy wyraźnie zaznaczyć, że okoliczności faktyczne ustalone w trakcie kontroli miały dwojaki charakter: z jednej strony wskazywały, że niektóre z zgłoszonych we wniosku działek rolnych, te które oznaczone zostały kodem DR 10 w ogóle od samego początku tj począwszy od płatności na 2004r. nie kwalifikowały się do objęcia systemem płatności bezpośrednich, z drugiej zaś strony wskazywały i takie działki rolne oznaczone innymi kodami niż DR 10, które w dacie kontroli nie nadawały się do objęcia systemem płatności bezpośrednich. Stąd też tymi nowymi okolicznościami faktycznymi uzasadniającymi wznowienie postępowania w sprawie płatności za 2004r., były okoliczności dotyczące działek rolnych oznaczonych kodem DR 10, które stwierdzone zostały w czasie kontroli [...] 2005, ale istniejące już w dniu wydania decyzji z dnia [...] przyznającej płatności za 2004r.. Dlatego też wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] było zasadne. Konsekwencją wznowionego postępowania było orzeczenie o uchyleniu decyzji z dnia [...] i orzeczenie w sprawie wniosku o przyznanie płatności za 2004r. Skarżący generalnie co do zasady kwestionuje wyniki kontroli z [...] 2005r., ale nie podnosi i nie wskazuje konkretnych zarzutów dotyczących nieprawidłowości w przypisaniu kodów poszczególnym działkom rolnym. Natomiast swoje zarzuty opiera na założeniu, że z uwagi na upływ czasu nie można było ustalić jak kształtował się stan faktyczny na dzień 30.06.2003r. w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w dniu [...] 2005r. Słusznie organy wskazały iż o tym, że przeprowadzana kontrola na miejscu ma charakter niezapowiedziany decydują regulacje europejskie i ta zasada nie może być zmieniona przepisami krajowymi zarówno materialnymi jak i procesowymi. Podstawowym aktem prawnym dotyczącym zasad przeprowadzania kontroli jest Rozporządzenie Komisji /WE/ Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. Nr L 141 z 30.04 2004 s.18 ze zm) Z przepisu art.25 powołanego rozporządzenia wynika zasada zgodnie z którą jeżeli cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie producenta tylko w koniecznym przypadku, a okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin. Zasadą jest kontrola niezapowiedziana i nie daje podmiotom kontrolowanym prawa żądania, aby kontrola na miejscu była wcześniej zapowiedziana. Tej zasady nie mogą zmienić i nie zmieniają ani przepisy poprzedniej ustawy z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, ani obecnej ustawy z dnia 26.01 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również przepisy art.10, 79 kpa...Stąd też przeprowadzenie w przedmiotowej sprawie kontroli na miejscu bez wcześniejszego zawiadomienia skarżącego dokonane zostało zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Inspektorzy terenowi w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] 2005r części działek rolnych przypisali kod DR l0. W przypadku działek co do których stwierdzono ten kod, ich wykluczenie z płatności wynika z brzmienia art. 1. ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, T nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 oraz (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE Nr L 270 z października 2003 r.). Zgodnie z nim: "Obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję ". Działki takie są trwale wykluczane na stałe z płatności, tzn. nie można ich deklarować do płatności bezpośrednich, nawet w przypadku doprowadzenia gruntów do dobrej gospodarki rolnej. Kod ten przypisywany jest do działek, które w sposób oczywisty nie mogły być uprawiane na dzień 30.06.2003r, ponieważ znajdują się na nich np. lasy, wieloletnie zakrzewienia, budynki, oczka wodne itp. Jak wynika z materiału fotograficznego dołączonego do protokołu kontroli tj zdjęć przedstawiających stan działek ewidencyjnych [...], [...], [...], które w większym formacie i w kolorze zostały przedstawione przez pełnomocnika organu w trakcie rozprawy przed Sądem, przedmiotowe działki porośnięte są kilkuletnimi drzewami, krzewami, chwastami, a nadto na działce nr [...] znajdują się kamienie, zagłębienia z wodą.. Ten materiał fotograficzny dołączony do protokołu kontroli potwierdza, że przedmiotowe działki nie tylko nie są utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dacie przeprowadzenia kontroli, ale ten stan faktyczny musiał istnieć znacznej dużej niż dwa lata, o czym świadczy m.in. stan tych działek w tym istniejące zadrzewienia i zakrzewienia. Tak więc w tym przypadku nie ma znaczenia, że kontrola odbyła się w roku 2005, albowiem ustalony w czasie kontroli stan faktyczny działek świadczy, że nie powstał on w 2005r., ale musiał już istnieć znacznie wcześniej tj.kilka lat. Przypisanie tym działkom kodu DR10 było zatem prawidłowe, a to powoduje wyłączenie przedmiotowych działek z sytemu płatności bezpośrednich. Tym samym objęcie tych działek wnioskiem z 2004r. o przyznanie płatności bezpośrednich było nieprawidłowe, albowiem niezgodne z stanem prawnym. Skarżący zarzuca nadto, że powyższe okoliczności faktyczne organy ustaliły wyłącznie w oparciu o wyniki kontroli nie przeprowadzając na tą okoliczność innych dowodów. Należy podkreślić, że skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie zgłaszał żadnych dowodów dla poparcia swoich stwierdzeń. Wynikiem powyższych ustaleń faktycznych było przyjęcie, iż różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku na 2004r. (4,44ha), a powierzchnią która mogła być wnioskiem objęta (2,88 ha) wynosiła 1,56 ha co stanowi 54,17 %. Konsekwencją prawną powyższych ustaleń było bezpośrednie zastosowanie przepisów wspólnotowych, które określają czy i w jakiej wysokości może być przyznana płatność w takich okolicznościach, jak również określają stosowne sankcje. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał stan prawny wynikający z przepisów wspólnotowych w oparciu o który odmówiono przyznania płatności za 2004r., a także zastosowano sankcje tj. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie Jednolitej płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego sytemu wdrażania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników . Powyższe ustalenia i obliczenia zdaniem Sądu zostały przeprowadzone prawidłowo. Odnośnie zaś polskiego porządku prawnego stanowiącego podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie płatności bezpośrednich należy stwierdzić co następuje: W sentencji decyzji organu I instancji z dnia [...] wskazano, art.5 ust.1 i 2 oraz art.19 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. Nr 35, poz.217 z późn.zm.), która weszła w życie w dniu 27 lutego 2007r., i która zastąpiła dotychczasową ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru ( Dz.U. z 2004r. Nr 6, poz.40 z późn.zm.),. Ustawa z 26 stycznia 2007r. o płatnościach... wprowadziła również szczególne zasady dotyczące postępowań administracyjnych, które prowadzą organy ARiMR, zmieniając w istotny sposób reguły postępowania administracyjnego uregulowane w kpa. Zgodnie z art.ust.1 powołanej ustawy w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Do tych najistotniejszych zmian należy zaliczyć : odejście od fundamentalnej zasady kpa tj zasady prawdy obiektywnej (art.7kpa) mianowicie organy ARiMR zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z kpa obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wprowadzona została zasada dotycząca ciężaru dowodu ( art.3 ust.3 ustawy), która tak jak w stosunkach cywilnoprawnych, ciężar dowodu przenosi na osobę z która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencja tej zasady jest konieczność wzmożenia większej aktywności stron w zakresie zgłaszania dowodów . Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu ( art.3 ust.2 pkt 4 ustawy ), czy też zasada dotycząca obowiązku udzielania informacji ( art.3 ust.2 pkt 3 ustawy ) poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać. Te wskazane powyżej najistotniejsze zmiany dotyczące przebiegu postępowania administracyjnego wskazują, że postępowanie prowadzone przez organy ARiMR uzyskało szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w kpa. Trzeba zaznaczyć, że powoływana ustawa z 26 stycznia 2007r. nie zawiera przepisów intertemporalnych, co prowadzi do wniosku, że ma zastosowanie również do postępowań, które zostały wszczęte przed jej wejściem w życie. Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu podnoszone w skardze zarzuty należy uznać za bezzasadne, a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji za zgodne z obowiązującym stanem prawnym. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło