I SAB/Wa 66/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. C., M. T., Z. N., C. N., O. P., S. K. i B. K. na bezczynności Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zobowiązuje Ministra Infrastruktury do wydania orzeczenia w sprawie wniosku A. C., M. T., Z. N., C. N., O. P., S. K. i B. K., dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. - w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. A. C., M.T., Z. N., C. N., O. P., S. K. i B. K. wnieśli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 1999 roku nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 1999 roku . Uzasadniając skargę, skarżący podnieśli, co następuje: Wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 roku skarżący wystąpili do Ministra Budownictwa z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 1999 roku jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...] kwietnia 2007 roku uzupełnili ww. wniosek wskazując, iż wnoszą o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 roku oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 1999 roku. Pismami z dnia [...] listopada 2007 roku skarżący ponaglili Ministra Budownictwa i wskazali na fakt, iż w przedmiotowej sprawie organ nie podjął żadnych czynności, a nawet nie dopełnił obowiązku zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie podał przyczyn zwłoki. W odpowiedzi na złożoną skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podano, że w dniu [...] marca 2008 roku do Ministra Infrastruktury wpłynęła skarga na bezczynność w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1999 roku i z dnia [...] kwietnia 1999 roku. Pismami z dnia [...] kwietnia 2008 roku Minister Infrastruktury poinformował strony postępowania o przyczynach zwłoki i nowym terminie rozpatrzenia sprawy, a ponadto wystąpiono do Ministra Finansów w celu ustalenia, czy była [...] przedmiotowej nieruchomości S. K., uzyskała odszkodowanie za przejętą nieruchomość na podstawie układu indemnizacyjnego z [...]. W uzupełnieniu odpowiedzi na skargę organ podał, że z powodu zwrotu korespondencji kierowanej do W. Ś., L. R. i M. R. zwrócono się o udzielenie informacji czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po L. R. oraz o wskazanie aktualnego adresu zamieszkania M. R. Zwrócono się również o nadesłanie aktu zgonu W. Ś. Zatem do chwili obecnej organ nie ustalił kręgu stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Wskazać należy, iż bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1-3 kodeksu postępowania administracyjnego, ani nie wykonuje czynności o których mowa w art. 36. Zgodnie z powołanymi przepisami załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Art. 35 § 1 nakłada na organ mający załatwić sprawę obowiązek działania bez zbędnej zwłoki, którą należy rozumieć jako generalną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, by nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale by w miarę możliwości sprawy załatwiać w terminach krótszych. Tak zatem termin miesięczny i dwumiesięczny dla organu pierwszej instancji oraz miesięczny dla postępowania odwoławczego (art. 35 § 3) należy traktować jako terminy maksymalne, nie zaś podstawowe. O bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, ale także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnieśli w dniu [...] listopada 2006 roku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 1999 roku. W dniu [...] kwietnia 2006 roku uzupełnili swój wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1999 roku, wydanej po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 roku. Następną czynnością podjętą przez organ było zwrócenie się do Ministerstwa Finansów w dniu [...] kwietnia 2008 roku o podanie informacji czy zostało wypłacone odszkodowanie w ramach układu indemnizacyjnego z [...] za przejęcie przez Skarb Państwa nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oraz w tej samej dacie organ poinformował strony, że przewidywany termin zakończenia sprawy to 30 czerwca 2008 roku. Wynika z tego, że w niniejszej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, ani też nie wyjaśnił przyczyn nierozpoznania sprawy. Jest więc bezczynny w rozumieniu powołanych powyżej przepisów. Bezczynności tej nie usprawiedliwia wezwanie z dnia [...] maja 2008 roku do złożenia oryginału postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po M. C. oraz informacja z dnia [...] czerwca 2008 roku informująca o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku oraz przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 grudnia 2008 roku. Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy ciąży na organie administracyjnym z mocy art. 7 k.p.a. i obowiązku tego organ nie może przerzucać na stronę postępowania. Należy bowiem zauważyć, że taką informację organ skierował do stron dopiero w dniu [...] czerwca 2008 roku czyli blisko po 3 miesiącach od złożenia skargi na bezczynność oraz po blisko dwóch latach od złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Wcześniej nie podjęto natomiast żadnych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia, w tym nie ustalono kręgu uczestników postępowania. W myśl art. 12 § 1 organy administracji państwowej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady ogólnej szybkości postępowania wypływa dla organu administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, iż nie można zarzucić mu zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach. Natomiast tok postępowania organu administracji wskazuje, że wszelkie czynności zmierzające do zakończenia sprawy zostały podjęte dopiero po złożeniu skargi na bezczynność. Mimo tego, po blisko 5 miesiącach od jej złożenia nadal postępowanie administracyjne nie jest zakończone. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Skoro więc Minister Infrastruktury pozostaje w zwłoce, to skargę należało uwzględnić. W związku z powyższym, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.