IV SA/Gl 207/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-07-31
Skład orzekający: Wiesław Morys, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej opłat za lokal mieszkalny, wydanej przed wejściem w życie ustawy o ochronie praw lokatorów, podlega zwrotowi na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. z powodu uznania przez organ, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, mimo że ustawa ta ma zastosowanie do stosunków prawnych powstałych przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Ustawa o ochronie praw lokatorów, nawet w odniesieniu do stosunków prawnych powstałych przed jej wejściem w życie, ma zastosowanie jedynie w zakresie określonym w art. 1 tej ustawy, tj. do zasad i form ochrony praw lokatorów oraz zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Nie wyłącza ona stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania w trybach nadzwyczajnych, w tym stwierdzenia nieważności decyzji, wydanych przed datą wejścia w życie tej ustawy. W związku z tym, organ administracji nie może zwrócić wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu uznania właściwości sądu powszechnego, jeśli sprawa dotyczy oceny ważności decyzji wydanej w trybie administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. dotyczącej obowiązku uiszczenia kwoty za uzyskaną powierzchnię mieszkalną i użytkową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zwróciło ten wniosek, uznając, że sprawa nie podlega rozstrzygnięciu przez organ administracji, a właściwy jest sąd powszechny, powołując się na art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO utrzymało w mocy swoje postanowienie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu, określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę pieniężną tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2008 r. sprawy ze skargi G. G. i E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń finansowych związanych z lokalem mieszkalnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...], 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę [...] zł (słownie: trzysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z wnioskiem G. i E. G. z dnia [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...] w części nakładającej obowiązek uiszczenia kwoty [...] zł. tytułem uzyskanej powierzchni mieszkalnej i użytkowej postanowił zwrócić wyżej wymienione pismo wnoszącemu.
W uzasadnieniu organ orzekający wskazał, że wnioskodawcy zwrócili się o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji, w części nakładającej obowiązek uiszczenia kwoty [...] zł., jako dotkniętej wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ podniósł, że żądanie powyższe nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej. Na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 31 z 2005 r., poz. 266 ze zm.) ustawa ta ma zastosowanie do stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie. Oznacza to, że od dnia 10 lipca 2001r. wszelkie sprawy dotyczące najmu lokali mieszkalnych w ogóle nie mogą być merytorycznie rozstrzygane w trybie administracyjnym. Cytowany przepis nie wyklucza dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z zakresu spraw dotyczących najmu lokali mieszkalnych, wydaną przed wejściem w życie ustawy. Niedopuszczalne jest tylko wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, w przypadku wystąpienia przyczyn nieważności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 803/05 niepubl.). Natomiast zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Na podstawie art. 66 § 4 K.p.a. organ nie może jednak zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Według zaś art. 199 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji publicznej lub sąd administracyjny, jeżeli organ administracji publicznej lub sąd administracyjny uznały się w tej sprawie za niewłaściwe. Analiza unormowań art. 66 § 3 i 4 K.p.a. i art. 199 K.p.c. prowadzi do wniosku, że o właściwości decyduje ten organ (organ administracji publicznej lub sąd), do którego zainteresowany skierował podanie (pozew) – (por. G. Łaszczyca, (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, t. I, str. 635). W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca złożył w dniu [...] pozew do Sądu Rejonowego w R. o zasądzenie od pozwanej Gminy R. kwoty uiszczonej tytułem kaucji mieszkaniowej w dniu [...] tj. po otrzymaniu decyzji o przydziale lokalu. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] powództwo zostało oddalone. Wobec tego, że sprawa została już merytorycznie rozstrzygnięta przez sąd powszechny, wniosek o stwierdzenie nieważności, złożony w tej samej sprawie podlegał zwrotowi.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] G. i E. G. zmienili żądanie w ten sposób, że wnieśli o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] znak [...], mocą którego zobowiązano E. G. do uiszczenia opłaty w wysokości [...] zł. za uzyskaną powierzchnię mieszkalną i ogólną. W uzasadnieniu wskazali, że w decyzji z dnia [...] Nr [...] Prezydenta Miasta R. znajduje się adnotacja o uiszczeniu kwoty [...] zł. tytułem uzyskanej powierzchni mieszkalnej i użytkowej. W związku z tym konieczne jest wzruszenie aktu administracyjnego, którym bezpośrednio ustalono obowiązek uiszczenia wyżej wskazanej opłaty czyli zaskarżonego postanowienia. Odnośnie przesłanek stwierdzenia nieważności postanowienia wskazali, że rażące naruszenie prawa stanowi brak wskazania organu wydającego przedmiotowe postanowienie. Ponadto obowiązek uiszczenia opłaty został nałożony na podstawie zarządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 stycznia 1972r. w sprawie zamiany lokali mieszkalnych, a wobec tego bez podstawy prawnej, gdyż zarządzenie nie może stanowić podstawy prawnej nakładania obciążeń na obywatela. Ponadto podnieśli, że nie zamierzają wzruszać prawomocnego wyroku sądu w sprawie o zwrot kaucji mieszkaniowej, gdyż ich intencją jest wystąpienie z powództwem z art. 417 § 2 Kodeksu cywilnego, do czego konieczne jest stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem podważanej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zwrotu podania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]., utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nr [...] z dnia [...]
W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie żądanie dotyczy zasadności nałożenia na wnioskodawców obowiązku uiszczenia kwoty [...] zł. tytułem uzyskanej powierzchni mieszkalnej i użytkowej, a zatem nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej. Na podstawie bowiem art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 31 z 2005 r., poz. 266 ze zm.), ustawa ta ma zastosowanie do stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie. Oznacza to, że od dnia 10 lipca 2001 r. wszelkie sprawy dotyczące najmu lokali mieszkalnych nie mogą być merytorycznie rozstrzygane w trybie administracyjnym. W niniejszej sprawie wnioskodawca złożył do Sądu Rejonowego w R. pozew o zasądzenie od Gminy R. kwoty uiszczonej dnia [...] tj. po otrzymaniu decyzji o przydziale lokalu, tytułem kaucji mieszkaniowej. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...]powództwo zostało oddalone. Podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności dotyczące zamiaru wystąpienia z powództwem z art. 417 Kodeksu cywilnego, do czego konieczne jest stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji we właściwym postępowaniu, nie ma wpływu na właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono - zwraca je wnoszącemu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, G. i E. G. wnieśli o uchylenie w całości obydwu postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jako naruszających art. 27 ust. 1 w związku z art. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazali zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podnieśli zarzut bezzasadności powoływania się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na treść art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, jako na podstawę prawną braku właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpatrzenia wniosków skarżących. W związku z tym, że stwierdzenie nieważności wskazanych; decyzji i postanowienia, wywołuje skutki ex tunc, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno rozpoznawać sprawę przy uwzględnieniu stanu prawnego z daty wydania tych rozstrzygnięć administracyjnych. Ponadto art. 27 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż jego dyspozycja odnosi się do stosunków prawnych, których zakres wyznacza art. 1 tej ustawy. Natomiast zakres przedmiotowy wymienionej ustawy nie obejmuje stwierdzenia nieważności aktów administracyjnych wydanych w sprawach lokalowych przez organy administracji publicznej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
W wyniku przeprowadzenia kontroli w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu z dnia [...], zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w zakresie wykładni przepisu art. 27 ust. 1 w związku z art. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 31 z 2005 r., poz. 266 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ochronie praw lokatorów. Ponadto przy wydaniu obydwu postanowień doszło do naruszenia przepisów postępowania dotyczących warunków, jakie powinno spełniać uzasadnienie.
Na wstępie wskazać należało, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, ma ona zastosowanie do stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie (tj. przed dniem 10 lipca 2001 r.). Natomiast przepis art. 1 wymienionej ustawy określa, że reguluje ona zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.
W rozpoznawanej sprawie, w postanowieniu z dnia [...] organ administracji uznał, że na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] dotyczący części decyzji nakładającej na wnioskodawców obowiązek uiszczenia określonej kwoty tytułem uzyskanej powierzchni mieszkalnej i użytkowej, nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej.
Następnie w zaskarżonym postanowieniu organ administracji podniósł, że żądanie dotyczy zasadności nałożenia na wnioskodawców obowiązku uiszczenia kwoty [...] zł. tytułem uzyskanej powierzchni mieszkalnej i użytkowej, a zatem - na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów - nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, gdyż od dnia 10 lipca 2001 r. wszelkie sprawy dotyczące najmu lokali mieszkalnych nie mogą być merytorycznie rozstrzygane w trybie administracyjnym.
Podkreślenia zatem wymaga, że z zamieszczonego w aktach administracyjnych wniosku G. i E. G. z dnia [...] (data wpływu) wynika, że ich żądanie zostało – w sposób zgodny z treścią tego pisma – przytoczone w postanowieniu z dnia [...] Natomiast nieadekwatne do treści wniosku stwierdzenie w zaskarżonym postanowieniu, że " w rozpatrywanej sprawie żądanie dotyczy zasadności nałożenia na wnioskodawców obowiązku uiszczenia kwoty [...] zł. tytułem uzyskanej powierzchni mieszkalnej i użytkowej" nie zmienia rzeczywistego przedmiotu rozpoznania sprawy przez organ.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należało, że z zestawienia przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów z unormowaniem art. 1 tej ustawy wynika, że cytowana ustawa - także w odniesieniu do stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 10 lipca 2001 r. - ma zastosowanie tylko w zakresie objętym jej regulacją tj. do zasad i form ochrony praw lokatorów oraz zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.
Unormowanie art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, odnosi się zatem do stosunków prawnych, powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, z tym że w zakresie, który został określony w art. 1 tej ustawy.
Natomiast wniosek G. i E. G. dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]– w części nakładającej obowiązek uiszczenia kwoty [...] zł. z tytułu uzyskanej powierzchni mieszkalnej i użytkowej – jako dotkniętej wadą kwalifikowaną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim podkreślenia zatem wymagało, że – jak już była o tym mowa – zakres regulacji ustawy o ochronie praw lokatorów, której przepisy na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy, znajdują zastosowanie do stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie, został - wyczerpująco - określony w art. 1 tej ustawy. W związku z tym przepisy tej ustawy nie zawierają żadnych własnych unormowań dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z zakresu najmu lokalu. Nie zawierają także wyłączenia stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania w trybach nadzwyczajnych, w tym postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z zakresu najmu lokalu, wydanej przed datą wejścia w życie ustawy o ochronie praw lokatorów.
W związku z tym, w sprawach z wniosku o stwierdzenie nieważności wymienionych decyzji, wydanych przed datą wejścia w życie tej ustawy, znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, że w motywach wydanego w niniejszej sprawie postanowienia z dnia [...] - utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem - została zawarta teza, zgodnie z którą przepis art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów nie stanowi przeszkody dla "wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z zakresu spraw dotyczących najmu lokali mieszkalnych". Z dalszej części wywodu wynika, że cytowana teza dotyczy postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji. Przy czym – uznając dopuszczalność wszczęcia tego postępowania - organ administracji jednocześnie wskazał, że niedopuszczalne jest wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, w przypadku wystąpienia przyczyn nieważności.
Odnosząc się do powyższego – przede wszystkim podnieść należało, że cytowane stwierdzenie nie koresponduje z treścią rozstrzygnięcia, z mocy którego - na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. - zwrócono podanie wnoszącym je, z powodu uznania przez organ, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Zwrotu wniosku – z powodu uznania, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny – nie uzasadnia jednoczesne stwierdzenie organu, że według art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, dopuszczalne jest wszczęcie postępowania – z tego właśnie wniosku - o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. W razie bowiem stwierdzenia, że w sprawie dopuszczalna jest droga postępowania administracyjnego, nie można jednocześnie przyjąć, że wniosek w tej właśnie sprawie podlega zwrotowi z uwagi na właściwość sądu powszechnego. Rażąca wewnętrzna sprzeczność motywów postanowienia z dnia [...] ., nie została dostrzeżona przez organ administracji w ramach rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo, że stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. Powyższe uchybienie było zatem jedną z podstaw uchylenia – w wyniku kontroli sądowej - obydwu postanowień.
Ponadto podkreślenia wymaga, że w uzasadnieniu wyroku wskazanego przez organ administracji dla poparcia przytoczonej wyżej tezy o niedopuszczalności wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w razie wystąpienia przyczyn nieważności - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraził pogląd dotyczący wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z zakresu najmu lokali mieszkalnych, wydaną przed datą wejścia w życie ustawy o ochronie praw lokatorów. W związku z tym w uzasadnieniu cytowanego wyroku Sąd podkreślił wówczas, że dopuszczalne było wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wydaną przed wymienioną datą, o ile zaistniały warunki do wszczęcia tego postępowania, natomiast niedopuszczalne było wyłącznie wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie w przypadku wystąpienia przyczyn wznowienia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 803/05 niepubl.). Tezy powyższej nie można wprost odnosić do sprawy rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu - tj. bez uwzględnienia różnic w zakresie obydwu regulacji; wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji, wyrażających się chociażby w tym, że – jak podkreślił Sąd w uzasadnieniu cytowanego wyroku – wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 803/05 niepubl.). Natomiast przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest dokonanie oceny ważności decyzji w świetle stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Z powyższych przyczyn, ocena prawna wyrażona w cytowanym wyroku, może być odnoszona do sprawy rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu tylko przy uwzględnieniu różnic pomiędzy wymienionymi trybami nadzwyczajnymi. W związku z tym aktualny w niniejszej sprawie jest pogląd wyrażony w wyroku WSA z dnia 9 stycznia 2007 r, że art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, nie wyłącza możliwości uruchomienia nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego.
W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że zaskarżonym postanowieniem organ administracji bezpodstawnie utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] w którym organ uznał, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] w części dotyczącej nałożenia obowiązku uiszczenia określonej kwoty z tytułu uzyskania powierzchni mieszkalnej i użytkowej, nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej.
W konsekwencji organ administracji bezzasadnie przyjął, że istnieją podstawy zastosowania art. 66 § 3 K.p.a., który przewiduje zwrot podania wnoszącemu je, jeśli z podania wynika, iż właściwy w sprawie jest sąd powszechny.
Nie ulega wątpliwości, że naruszenie prawa materialnego w zakresie wykładni przepisu art. 27 ust. 1 w związku z art. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, miało wpływ na wynik sprawy, dotyczyło bowiem podstaw zaskarżonego postanowienia. Ponadto przy rozpoznaniu sprawy doszło do (wskazanego wyżej) istotnego naruszenia przepisów postępowania dotyczących warunków, jakie powinno spełniać uzasadnienie, określonych w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a.
Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający uwzględni wskazaną wyżej wykładnię przepisu art. 27 ust. 1 w związku z art. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, według której cytowana ustawa - także w odniesieniu do stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 10 lipca 2001 r. - ma zastosowanie tylko w zakresie objętym jej regulacją tj. do zasad i form ochrony praw lokatorów oraz zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Ponadto organ administracji uwzględni, że przepisy tej ustawy nie zawierają wyłączenia stosowania przepisów k.p.a. dotyczących postępowania w trybach nadzwyczajnych, w tym postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności - w sprawach zakończonych decyzją ostateczną z zakresu najmu lokali mieszkalnych, wydaną przed datą wejścia w życie ustawy o ochronie praw lokatorów. W związku z tym, w sprawie z wniosku G. i E. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] w części dotyczącej nałożenia obowiązku uiszczenia określonej kwoty z tytułu uzyskania powierzchni mieszkalnej i użytkowej, znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i wniosek podlega rozpoznaniu przez organ administracji publicznej.
Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie o zwrocie pisma wnoszącemu, nie może być wykonane.
Z uwagi na uwzględnienie skargi – na podstawie art. 200 P.p.s.a. – zasądzono od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę[...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kwota powyższa uwzględnia wysokość opłaty sądowej uiszczonej w niniejszej sprawie oraz minimalnej stawki wynagrodzenia adwokata, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), a także kwoty opłat skarbowych od pełnomocnictw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło