II OZ 173/09

Dnia 25 lutego 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. i W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2009 r., II SA/Gd 203/08 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Miasta Rumi z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w sprawie ze skargi J. J. i W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2007., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 stycznia 2009 r. II SA/Gd 203/08 odmówił J. J. i W. J. wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Miasta Rumi z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]. Sąd w uzasadnieniu podniósł, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie jest decyzja dotycząca należności pieniężnej. Egzekucja należności pieniężnych, co do zasady, nie stanowi skutku trudnego do odwrócenia, bowiem wyegzekwowane świadczenie podlega zwrotowi w razie uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I. instancji strona nie wskazała żadnych okoliczności, które dałyby podstawy do stwierdzenia, iż w sprawie zachodzą przesłanki z art.61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "P.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie strony zarzuciły Sądowi I.instancji naruszenie art.61 § 3 P.p.s.a. polegające na przyjęciu, że w zaistniałym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem skarżącym znacznej szkody i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zobowiązany był wszechstronnie rozważyć wszelkie okoliczności sprawy, w tym i zgodność naliczenia skarżącym opłaty planistycznej z obowiązującymi przepisami. Jeśli Sąd uznał, że skarżący nie wskazali na czym polegać miałaby ewentualna szkoda bądź inne trudne do odwrócenia skutki, to już do Sądu należało wszechstronne rozważenie wszelkich okoliczności mających znaczenie w sprawie, w tym - zobowiązanie stron do uszczegółowienia wniosku. Egzekucja należności pieniężnych nie tylko stwarza potencjalne niebezpieczeństwo powstania szkody, ale taką szkodę już wyrządza w postaci konieczności sprzedaży mieszkania, będącego centrum życiowym skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu tylko wówczas, gdy spełniona została ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będące efektem wykonania aktu lub czynności. Powołany przepis ma charakter uznaniowy (sąd może) i stanowi wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że strona nie uprawdopodobniła w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wniosek sprowadza się do stwierdzenia, że "wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięcie niniejszej skargi przez Sąd, stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody" i nie zawiera argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący dopiero w zażaleniu podnieśli, że obowiązek natychmiastowej zapłaty naliczonej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wiązać się będzie z koniecznością sprzedaży mieszkania, co spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J. P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s.191). Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art.61 § 3 P.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (art.61 § 4 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.