I SA/Po 48/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym : Przewodniczący: asesor sądowy Roman Wiatrowski Po rozpoznaniu w dniu 08 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi AG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu do złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2001r. postanawia udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi /-/ R. Wiatrowski Wpis w sprawie wynosi [...]. Skarżący A G złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w [...] został tymczasowo aresztowany, przy czym areszt kolejny raz, t.j. do dnia [...], został przedłużony. W tym czasie, ponieważ nie miał żadnej możliwości działania, jego firmy w Polsce zaprzestały prowadzenia działalności gospodarczej, poniosły stratę, a skarżący utracił całkowitą kontrolę nad swoim majątkiem. Nie mógł tez w tym czasie składać żadnych oświadczeń, gdyż nie miał dostępu do akt i nie miał pełnomocnika. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Posiada natomiast oszczędności w kwocie [...] na książeczce [...] (tzw. "żelazna kasa"), bez prawa dysponowania. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy AG w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że od momentu aresztowania w [...] nie wie co się stało z będącymi jego własnością nieruchomościami, samochodami i innymi wartościowymi rzeczami, Skarżący wyraził przypuszczenie, że zostały sprzedane, ale on sam nigdy nie uzyskał z tego tytułu żadnych pieniędzy. Potwierdził fakt posiadania książeczki [...] na której znajduje się kwota [...], jednakże wg oświadczenia Skarżącego jest ona traktowana przez administrację więzienną jako tzw. "żelazna kasa", z której będzie mógł korzystać dopiero po wyjściu z więzienia. W dniu [...] referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydał postanowienie oddalające wniosek o przyznanie Skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna, a Skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wniosek nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący nie umiał wskazać czy aktualnie posiada jakieś nieruchomości lub inne wartościowe przedmioty. Według jego wiedzy wszelkie wartościowe składniki jego majątku zostały zajęte przez komornika, jednakże nie wyjaśnił czy zostały sprzedane i za jaka kwotę. Posiada natomiast na książeczce oszczędnościowej w [...] oszczędności w wysokości [...] zł, a zatem ma środki finansowe na opłacenie kosztów sadowych, w tym uiszczenie wpisu od skargi w kwocie [...]. Na powyższe postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy, Strona w dniu [...] wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżący podtrzymał argumenty zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a ponadto podniósł, że nie może korzystać z pieniędzy zgromadzonych na książeczce oszczędnościowej ponieważ są one z mocy prawa "zablokowane" do momentu opuszczenia aresztu bądź zakładu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącego w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., i stwierdził, że okoliczności, które zachodzą w przedmiotowej sprawie dają podstawę do zwolnienia Skarżącego od uiszczenia wpisu. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 p.p.s.a.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (por. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie do osób, które nie posiadają żadnego majątku. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. W ocenie Sądu Skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji, w której ponoszenie przez niego kosztów postępowania sądowego nie jest możliwe. Przede wszystkim na uwadze należy mieć okoliczność, że skarżący, który jest aresztowany ma ograniczone możliwości zarówno zgromadzenia środków, jak i zadysponowania ewentualnym majątkiem w celu pokrycia kosztów sądowych. Należy zatem dać wiarę skarżącemu, że może on nie mieć pełnej wiedzy, co do efektów prowadzonej przeciwko jego majątkowi egzekucji, a w szczególności czy po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego pozostał jeszcze jakiś majątek, z którego można zaspokoić koszty sądowe. Również nieskuteczne, jak do tej pory, okazały się próby ustalenia tego majątku na etapie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Jedyny majątek, który skarżący z pewnością posiada to oszczędności na książeczce [...] w kwocie [...], które zostały zgromadzone w trybie art. 126§1ustawy z dnia 06 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy ( Dz.U Nr 90, poz. 550 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ze środków finansowych otrzymywanych przez skazanego, z wyjątkiem zapomóg, o których mowa w art. 113 § 6 pkt 1, gromadzi się środki pieniężne, przekazywane skazanemu w chwili zwolnienia z zakładu karnego, przeznaczone na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie, do wysokości jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników; ze środków tych nie prowadzi się egzekucji i na wniosek skazanego można je przekazać na książeczkę oszczędnościową. Środki te jednak nie pozostają w dyspozycji skazanego (art. 113§2 Kodeksu karnego wykonawczego). Zatem uznać należy, że skarżący nie dysponuje środkami finansowymi, z których mógłby zostać uiszczony należny wpis. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 4, art. 246 §1 pkt 2 w związku z art. 260, art. 160 oraz art. 16 §2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. /-/ R. Wiatrowski