II FZ 4/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1025/08 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg K. H. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1025/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną K. H. od wyroku tego Sądu z dnia 8 sierpnia 2008 r. w części dotyczącej oddalenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...19...]. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2008 r. - po połączeniu na rozprawie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn. akt III SA/Wa 1025/08 i III SA/Wa 1026/08 – Sąd oddalił skargi K. H. na dwie decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...18...] i nr [...19...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Wnosząc skargę kasacyjną od powyższego wyroku pełnomocnik strony (adwokat) uiścił wpis stały w wysokości 250 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący wskazał, że wpłacona kwota odnosi się do całej skargi kasacyjnej z uwagi na połączenie spraw. Z ostrożności procesowej zastrzegł jednocześnie, że opłata sądowa dotyczy sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...18...]. W motywach rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że połączenie kilku spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ma charakter techniczny i nie tworzy w miejsce dotychczasowych jednej sprawy. Zatem pełnomocnik skarżącego składając skargę kasacyjną zmierzającą do zakwestionowania całości wyroku z dnia 8 sierpnia 2008 r. powinien był uiścić wpis stały w łącznej wysokości 500 zł. Brak należnej stałej opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...19...] skutkował jej odrzuceniem stosownie do art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zażaleniu K. H. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i rozpoznanie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1/ naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 8 sierpnia 2008 r. w części dotyczącej oddalenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...19...] z uwagi na nieprawidłowe – zdaniem Sądu – opłacenie skargi kasacyjnej, podczas gdy skarga kasacyjna została opłacona stosownie do § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), to jest w wysokości 250 zł, a dowód uiszczenia powyższej kwoty załączony został do skargi, 2/ naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 178 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 8 sierpnia 2008 r. w części dotyczącej oddalenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...19...] z uwagi na nieprawidłowe – zdaniem Sądu – opłacenie skargi kasacyjnej, podczas gdy wskazany przepis pozwala odrzucić skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, zaś żadna ze wskazanych w tym przepisie przesłanek nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, 3/ naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, to jest art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wprowadzenie dowolnej interpretacji przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., a w konsekwencji odrzucenie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 8 sierpnia 2008 r. w części dotyczącej oddalenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r., nr[...19...], podczas gdy prawo do rozpoznania powyższej sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd jest gwarancją konstytucyjną, której nie można naruszać w drodze indywidualnej interpretacji przepisów. W treści zażalenia skarżący wywodził, że w toku postępowania uiścił jedną opłatę kancelaryjną za sporządzenie i doręczenie wyroku z dnia z dnia 8 sierpnia 2008 r. wraz z uzasadnieniem, a Sąd pierwszej instancji uznał działanie skarżącego za prawidłowe. Zdaniem strony, w sytuacji, gdy pełnomocnik wnosi jedną skargę kasacyjną, w której skarży jeden wyrok w całości, powinien uiścić jeden wpis. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań zwrócić uwagę należy, że nie jest przez stronę kwestionowane ustalenie, iż w sprawach dotyczących odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, zgodnie z art. 231 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pobiera się wpis stały w wysokości 500 zł. W przypadku skargi kasacyjnej należna opłata sądowa wynosi połowę wskazanej kwoty, tj. 250 zł (§ 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.). Na gruncie rozpatrywanej sprawy uwzględnienia wymaga okoliczność, że zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji zawiera rozstrzygnięcie obejmujące swym zakresem dwie decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. (nr [...18...] i nr [...19...]). Jak wynika bowiem z akt sądowych, pod sygnaturą III SA/Wa 1025/08 połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia dwie odrębne sprawy (sygn. akt III SA/Wa 1025/08 i III SA/Wa 1026/08). W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że dokonanie takiego połączenia, w oparciu o art. 111 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podyktowane jest względami technicznymi i ekonomią procesową, nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal sprawami samodzielnymi, a nie jedną nową sprawą (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, str. 263 - 264). W konsekwencji złożenie jednej skargi kasacyjnej od jednego orzeczenia, ale dotyczącego kilku połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw nie zwalnia strony od uiszczenia należnej opłaty sądowej we wszystkich sprawach będących przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dostrzec bowiem należy, że w tego typu sytuacjach wniesienie skargi kasacyjnej od całości wyroku w jednym piśmie procesowym jest równoznaczne ze złożeniem środków odwoławczych we wszystkich sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Jeżeli natomiast strona zamierza kwestionować wyłącznie jedną z rozstrzygniętych spraw, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby wniosła skargę kasacyjną od części wyroku, uiszczając jeden wpis sądowy. W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego wnosząc skargę kasacyjną powinien był bez wezwania wpłacić wpis stały w kwocie 500 zł (2×250 zł). Uchybienie temu obowiązkowi w przypadku, gdy strona jest reprezentowana, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, przez adwokata (lub radcę prawnego) skutkuje odrzuceniem nieopłaconego środka zaskarżenia, w myśl art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od powyższego wyjaśnienia wymaga, że argumentacja strony prezentowana w zażaleniu nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Wywody skarżącego nawiązywały głównie do faktu uiszczenia w rozpoznawanej sprawie jednej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem. W tym zakresie przede wszystkim zwrócić uwagę należy, że kontrolowanie wysokości wpłaconej przez stronę opłaty kancelaryjnej wykracza poza ramy toczącego się postępowania zażaleniowego. Poza tym dokonywanie oceny prawidłowości zachowania Sądu, który nie kwestionował kwoty wniesionej przez skarżącego opłaty sądowej (jednej opłaty kancelaryjnej) na wcześniejszym etapie postępowania, nie mogłoby przesądzać o zgodności lub niezgodności z prawem odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia wpisu stałego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie nie zasługiwały również pozostałe zarzuty podniesione przez stronę. Autor zażalenia, wskazując na naruszenie art. 178 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pominął fakt, że jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wojewódzki sąd administracyjny powołał również prawidłowo art. 221 cytowanego Prawa, stanowiący samodzielną podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej. Stąd też wskazywane przez skarżącego uchybienie nie mogło prowadzić do uchylenia kwestionowanego postanowienia. Zdaniem Sądu kasacyjnego nie znajdowały ponadto usprawiedliwienia twierdzenia strony dotyczące naruszenia prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Nie sposób bowiem przyjąć, że zgodne z prawem działanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie noszące – wbrew sugestiom strony – cech dowolności, prowadziło do ograniczenia konstytucyjnych praw skarżącego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.