VII SA/Wa 838/08
WyrokWSA w Warszawie2008-08-12
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch - Baranowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która odmówiła zgody na przeprowadzenie inwestycji przez swoją działkę, a następnie została wyłączona z postępowania o pozwolenie na budowę, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu?Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest uzasadniona, jeśli osoba wnioskująca o stwierdzenie nieważności nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, co wynika z braku interesu prawnego. Interes prawny w kontekście obszaru oddziaływania obiektu oznacza, że nieruchomość strony musi być bezpośrednio dotknięta przez inwestycję w sposób naruszający przepisy prawa materialnego. Brak zgody na przeprowadzenie inwestycji przez własną działkę i późniejsze wyłączenie z postępowania o pozwolenie na budowę, gdy nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania, pozbawia stronę legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
M. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację przepisów Prawa budowlanego, twierdząc, że jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i że naruszono jej interes prawny. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego do wszczęcia postępowania nieważnościowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008r. [...] po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanej M. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty D. z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie Ż. pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami, przepompowni ścieków z zasileniem energetycznym w miejscowości G. oraz sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami, przepompowni ścieków wraz z przebudową 2- ch odcinków chodnika z kanalizacją deszczową w miejsc. W.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując art. 157 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w brzemieniu obowiązującym na datę pozwolenia na budowę, a także art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem prowadzonym na wniosek, który określa treść żądania. Natomiast z akt sprawy wynika, że inwestor wniósł o wykreślenie przyłącza kanalizacyjnego zlokalizowanego na działce nr [...] należącej do zainteresowanej ze względu na brak jej zgody na proponowaną lokalizację inwestycji, w związku z czym Starostwo w D. pismem z dnia 30 kwietnia 2003r. poinformowało M. M. o wyłączeniu jej
z postępowania dot. udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji (działka ta nie została objęta pozwoleniem).
Jak wskazał dalej organ odwoławczy, obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie obejmuje działki nr [...], a zatem zainteresowana nie posiada interesu prawnego, a przez to legitymacji materialnoprawnej do udziału w postępowaniu nieważnościowym.
Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła zainteresowana domagając się stwierdzenia jej nieważności bądź uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez błędną interpretację, że tylko teren przez który przebiega inwestycja jest objęty obszarem oddziaływania, naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zakresie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, a także naruszenia przepisów proceduralnych przez przyjęcie, że istnieje forma zakończenia postępowania "powiadomieniem o wyłączeniu z postępowania".
Skarżąca podniosła też, że decyzja o której stwierdzenie nieważności wystąpiła, uniemożliwia jej jako obywatelowi gminy Ż. przyłączenie się do gminnej kanalizacji, a przecież jako właściciel nieruchomości ma prawo do korzystania z urządzeń służących do odprowadzania ścieków.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z zapisem art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania czy przy wydawaniu decyzji administracyjnej organ nie naruszył prawa
w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Decyzja objęta kontrolą sądową została wydana w postępowaniu nieważnościowym, które jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Jest to postępowanie o zawężonym zakresie, sprowadzające się tylko do zbadania, czy objęta nim decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, nie zapadła z naruszeniem art. 156 § 1 kpa.
Jest to więc postępowanie, które nie rozstrzyga meritum sprawy z postępowania zwykłego, a jedynie zajmuje się zbadaniem, czy nie zaistniały w postępowaniu przesłanki z art. 156 § 1 kpa stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu - w tym przypadku - o pozwolenie na budowę sieci kanalizacji.
Jak wynika z akt sprawy projekt budowlany przewidywał budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej z infrastrukturą techniczną na działkach w miejsc. Góra M., m. in. na działce nr [...] należącej do M. M. do budynku mieszkalnego stanowiącego jej własność. Na objęty projektem budowlanym przebieg przyłącza kanalizacji sanitarnej przez działkę nr [...] skarżąca nie wyraziła zgody, w związku z czym inwestor skorygował swój wniosek (do czego jest uprawniony) ograniczając zakres inwestycji poprzez rezygnację z budowy przyłącza na tej działce.
Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę wydana została zgodnie ze skorygowanym wnioskiem, przy czym organ przed wydaniem pozwolenia pismem z dnia 30 kwietnia 2003r. powiadomił zainteresowaną
o ograniczeniu przez inwestora inwestycji w zakresie działki nr [...].
Jak trafnie wskazał organ I instancji, w postępowaniu o pozwolenie na budowę inwestor może swoje żądanie inicjujące postępowanie, kształtować dowolnie do czasu jego zakończenia.
Krąg osób posiadających przymiot strony ustalany jest stosownie do przedmiotu sprawy. Skarżąca zrezygnowała z budowy kanalizacji na jej działce, a zatem utraciła swój interes prawny w tym postępowaniu.
Stosownie do treści art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym nim zostanie ono wszczęte organ musi ustalić, czy żądanie zostało zgłoszone przez podmiot posiadający przymiot strony.
W myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 106/00, poz. 1126) w brzmieniu na datę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, stronami w takim postępowaniu są inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno - budowlane
z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako storna postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2006r., sygn. akt II OSK 75/06).
Odnosząc powyższe do nin. sprawy zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, bowiem przeprowadzona na terenie sąsiednich działek kanalizacja sanitarna
(z wyłączeniem działki [...]) nie oddziaływuje na jej obszar i nie ogranicza skarżącej
w swobodnym dysponowaniu i zagospodarowaniu działką [...]. Tym samym skarżąca nie posiada przymiotu strony, wobec czego organ nadzorczy na podstawie art. 157 § 3 kpa zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.
Za chybione należy uznać zarzuty skargi o naruszeniu art. 5 Prawa budowlanego w zakresie poszanowania interesów osób trzecich, czy też art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w świetle przeprowadzonego wyżej wywodu i w związku z faktem, iż
w 2003r., gdy toczyło się postępowanie skarżąca odmówiła zgody na proponowany przebieg inwestycji przez jej działkę. Okoliczność, że w chwili obecnej nie ma możliwości podłączenia się do gminnej kanalizacji jest związana z powyższym brakiem zgody i pozostaje bez znaczenia dla postępowania nieważnościowego, którego istotę wskazano wyżej.
Z akt sprawy nie wynika aby skarżąca kwestionowała we właściwym czasie decyzję o pozwoleniu na budowę. Również bez znaczenia dla nin. postępowania pozostaje zarzut, co do zastosowania przez organ niewłaściwej formy
tj. "powiadomienia o wyłączeniu z postępowania", bowiem nadzwyczajnym postępowaniem nieważnościowym objęta jest decyzja o pozwoleniu, a więc właściwa forma wyrażania woli przez organ i tylko prawidłowość jej wydania była przedmiotem zainteresowania organu nadzorczego.
Reasumując, zaskarżona decyzja wydana na podstawie art. 157 § 3 kpa nie narusza prawa, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło