III SA/Gl 751/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-08-12

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Katarzyna Golat, Mirosław Kupiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu, jeśli skarżący twierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie została mu skutecznie doręczona?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kluczową przesłanką do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Skarżący nie sprostał temu wymogowi, nie przedstawiając wiarygodnych okoliczności podważających skuteczność fikcji doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Twierdzenia o wadliwym doręczeniu, podniesione dopiero w skardze, nie mogły zmienić oceny organu, który nie dysponował wiedzą o okolicznościach uprawdopodabniających brak winy.
Stan faktyczny
Skarżący K. H. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego i odmówiło przywrócenia tego terminu. Decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła wymiaru należności celnych. Skarżący twierdził, że decyzja została mu wadliwie doręczona, czemu nie mógł zapobiec, i wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Celnej uznał decyzję za skutecznie doręczoną w trybie fikcji doręczenia i odmówił przywrócenia terminu, wskazując na brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez K. H. właściciela "A" jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o nr [...] z dnia [...] r. Stan sprawy według przekazanych akt sądowi przedstawiał się następująco. Przedmiotową decyzją Naczelnik Urzędu Celnego w [...] określił niezaksięgowaną kwotę należności, wynikającą z długu celnego dla towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] r., nr [...], w kwocie [...] ([...]) złotych. Decyzja ta została uznana za doręczoną przez organ pierwszoinstancyjny z dniem [...] r., w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60, ze zm.). Dnia [...] r. pełnomocnik K. H. zwrócił się do Urzędu Celnego w [...] o udostępnienie kopii wskazanej na wstępie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...], którą otrzymał – zgodnie z jego oświadczeniem - tego samego dnia. Następnie w dniu [...] r. do Urzędu Celnego w [...] osobiście doręczono wniosek z tego samego dnia o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od w/w decyzji, wraz z odwołaniem strony z dnia [...] r. Strona uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stwierdziła, że nastąpiło wadliwe doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o nr [...] z dnia [...] r. Wadliwemu zaś doręczeniu skarżący nie mógł zapobiec, gdyż stało się to poza strefą jego wpływów, a jego zachowanie było zgodne z powszechnym miernikiem staranności. Jednocześnie w piśmie wnoszącym o przywrócenie terminu skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu argumentując, że wykonanie decyzji poprzez ściągnięcie należności przed ostatecznym rozstrzygnięciem w decyzji narazi skarżącego na niepowetowane szkody. W odwołaniu wniesionym jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja narusza zarówno przepisy materialnoprawne jak i proceduralne. Następnie pismem z dnia [...] r. strona wniosła o uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego zarówno przed organem I jak i II instancji wywodząc, że brak jest przedmiotu postępowania w postaci tkaniny, z importem której wiążą się nałożone na skarżącego obowiązki określone w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o nr [...] z dnia [...] r. Skarżący wskazał również na wystąpienie przesłanek fakultatywnego umorzenia postępowania, określonych w art. 208 § 2 Ordynacji podatkowej, wywodząc że rozstrzygniecie takiej treści nie zagraża interesowi publicznemu. Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem z dnia [...] r., [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówił jego przywrócenia. W przedmiotowym postanowieniu ustosunkowano się również odmownie do wniosku strony dotyczącego umorzenia postępowania. Podstawę prawną wskazanego rozstrzygnięcia stanowił art. 162 § 1 i § 2, art. 163 § 1 i § 2, art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 223 § 2 pkt 1 tego aktu oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2004 Nr 68, poz. 622 ze zm.). W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że z akt sprawy wynika, iż doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o nr [...] z dnia [...] r. nastąpiło na podstawie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiącego że w przypadku braku możliwości doręczenia pisma adresatowi (zgodnie z art. 148 Ordynacji podatkowej) albo pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, pismo uważa się za doręczone z upływem 14 dni od dnia pozostawienia pisma na poczcie (w przypadku dokonania doręczenia za pośrednictwem poczty, co w niniejszej sprawie miało miejsce) i poinformowania o tym dwukrotnie adresata. Dyrektor Izby Celnej w [...] zaznaczył, że z powodu niemożności doręczenia decyzji nr [...] z dnia [...] r. w sposób wskazany w art. 148 Ordynacji podatkowej pismo zostało pozostawione na okres 14 dni w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. Taki tryb postępowania został potwierdzony – zdaniem organu – na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – podpisem osoby doręczającej przesyłkę oraz pieczęcią "Awizo [...] Adresat nieobecny". Organ dalej zauważył, że z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni od daty pierwszego awiza, przesyłka została w dniu [...] r. awizowana powtórnie (o czym świadczy pieczęć na kopercie "Awizo Powtórne" z datą [...] r.). W związku z niepodjęciem przesyłki przedmiotowe pismo zostało zwrócone do nadawcy (co potwierdzają pieczęcie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie "Zwrot", "Nie podjęto w terminie"). W świetle tych ustaleń organ nie przyznał wiarygodności twierdzeniu strony, że nie doszło do zastosowania skutku fikcji doręczenia, jednocześnie wskazując że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. W tej sytuacji organ uznał, przedmiotową decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] za doręczoną z dniem [...] r. czyli z upływem czternastodniowego terminu, przewidzianego w art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Termin na wniesienie odwołania od decyzji I instancyjnej – zdaniem organu – zaczął biec w dniu [...] r. i upłynął z dniem [...] r., natomiast odwołanie od decyzji Urzędu Celnego w [...] zostało złożone w dniu [...] r. co – wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu - spowodowało stwierdzenie przez Dyrektora Izby Celnej w [...] jego wniesienia z uchybieniem terminu. Skarżący dnia [...] r. oraz dnia [...] r. wystosował kolejne pisma, w których – odpowiednio – wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego oraz doprecyzował wniosek o umorzenie postępowania. Kolejną czynnością podjętą przez skarżącego w sprawie było złożenie dnia [...] r. wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczącego m.in. przedmiotowego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmawiającego jego przywrócenia. Ponadto pismem z dnia [...] r. strona zawnioskowała o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r. Postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r., nr [...] zostało przez stronę zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargą z dnia [...] r. W skardze strona wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, - wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o nr [...] z dnia [...] r., - zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego przez organ celny, - zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych. Skarżący zakwestionował prawidłowość stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jego zdaniem nastąpiło wadliwe doręczenie decyzji, któremu nie mógł zapobiec. Uzasadniając powyższe skarżący powołał się na art. 151 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przedmiotowemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie prawa proceduralnego poprzez błędną wykładnię art. 148, 149, 150, 161 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał, że próba doręczenia decyzji nie została podjęta, bowiem w domu cały czas przebywa pełnoletni domownik, a nadto istnieją również sąsiedzi do których organ się nie zwrócił. Ponadto skarżący stwierdził, że nie mógł się dowiedzieć o treści decyzji w zastępczy sposób, bowiem nie otrzymał zawiadomienia o złożonym piśmie, przez co nie mógł odebrać pisma z placówki pocztowej z przyczyn od niego niezależnych. Nie wiedział bowiem, że oczekuje na niego korespondencja do odbioru. Twierdził również, że nie posiadał on skrzynki pocztowej, bowiem ze względu na stałą obecność domownika w domu było to zbyteczne. Z kolei Dyrektor Izby Celnej w [...] w zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę stanowisku z dnia [...] r. wskazał, że pełnomocnik skarżącego jest jednocześnie jego pracownikiem i powołując się na art. 148 Ordynacji podatkowej uznał, że dotyczy on osób fizycznych, którymi są m.in. pełnomocnicy. Zaznaczył, że adres na który wysłana została przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r. został przez tegoż pełnomocnika wskazany we wniosku z dnia [...] r., w którym wniesiono o zmianę kodu CN dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego dokonanego na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...] z dnia [...] r. Zaznaczył ponadto, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru bezsprzecznie wynika, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r. została awizowana powtórnie, co wypełnia przesłankę zastosowania fikcji doręczenia. Organ wskazał również, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Ten termin nie został w przedmiotowej sprawie zachowany, a skarżący nie wykazał, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu zaistnienia okoliczności nie do przezwyciężenia. Dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sądy administracyjne wykonują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 P.p.s.a. Nadto Sąd uchyli zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi kwalifikowane naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.), lub art. 247 Ordynacji podatkowej. Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż istota sporu między stronami postępowania sądowego sprowadza się w rozpoznawanej sprawie do kwestii proceduralnych, a ściśle rzecz ujmując do odpowiedzi na pytanie, czy wystąpiły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W punkcie wyjścia rozważań warto zatem przypomnieć, że instytucja przywrócenia terminu posiada charakter wyjątkowy, a niewłaściwe jej zastosowanie powoduje skutek w postaci wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie innym niż uchylenia lub zmiany decyzji, stwierdzenia nieważności decyzji, wznowienia postępowania, a tym samym naruszenie jednej z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego, określonej w art. 128 Ordynacji podatkowej - zasady trwałości decyzji podatkowej. Przepis art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: - zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; - wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; - jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania); - zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wszystkie wskazane wyżej przesłanki powinny wystąpić łącznie, a zatem brak spełnienia choćby jednej z nich powoduje brak podstawy do przywrócenia terminu. W rozpatrywanej sprawie zainteresowany przewróceniem terminu nie spełnił wymogu uprawdopodobnienia, iż przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy. Zarówno kwestia na kim spoczywa ciężar uprawdopodobnienia braku winy, jak i termin dokonania tego uprawdopodobnienia zostały wyraźnie określone przez ustawodawcę. Bezsprzeczne jest, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywał na skarżącym i nie mógł być przerzucany na organ podatkowy (por. B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa. Komentarz" Warszawa 2004, s. 486-487). Uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu winno dawać wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Niezbędna jest więc zarówno aktywność zainteresowanego w zakresie dokonania uprawdopodobnienia, jak i przedstawienie przez niego takich okoliczności, które rzeczywiście uprawdopodobniają brak winy przy uchybieniu terminowi. Taki pogląd ugruntowany jest w orzecznictwie zarówno dotyczącym analogicznych przepisów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i w Ordynacji podatkowej (m.in. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r., I SA/Gd 933/99, LEX nr 44254). W przedmiotowym przypadku to zainteresowany powinien zatem wykazać, że nie doszło do doręczenia zastępczego i wskazać okoliczności pozwalające na obalenie domniemania wynikającego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, które świadczą o zaistnieniu fikcji doręczenia unormowanej w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Tego jednak skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie uczynił. Wskazany przepis Ordynacji podatkowej wymaga co prawda jednie uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego przywróceniem terminu, tym niemniej dokonywanie jakichkolwiek prób uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy, w tym okoliczności przyczyn uchybienia terminowi, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, które podważałyby wiarygodność danych zawartych na potwierdzeniu odbioru i kopercie, nie wykazując tym samym prawdopodobieństwa, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący stwierdził jedynie, że: "ani w lokalu siedziby ani też w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej do doręczenia w/w decyzji nie doszło. Nie doszło również do pozostawienia zawiadomienia (awizacji) o miejscu zalegania powyższej korespondencji". Dodatkową okolicznością w sprawie jest fakt, że przewidziane w Ordynacji podatkowej formy zastępczego doręczenia pisma rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. W rozpatrywanej sprawie domniemanie to wynika z prawidłowo sporządzonego potwierdzenia odbioru i adnotacji na dołączonej do niego kopercie. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat uprawdopodobni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Skarżący nie wskazał jednak na konkretne okoliczności, które pozwalałyby na obalenie domniemania, nie przedstawił też żadnych dokumentów, które jego twierdzenie by uprawdopodobniały. Skarżący negując dokonanie doręczenia we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie przedstawił ani jakichkolwiek konkretnych powodów, które mogłyby świadczyć o wadliwości doręczenia, ani okoliczności, które mogłyby te powody potwierdzić. Uzasadnił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jedynie ogólną przytoczoną wyżej wzmianką. Brak ten uniemożliwia – stosownie do powołanego wcześniej art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej – uznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania za skuteczny. Taka konstatacja wynika z faktu, że uprawdopodobnienie przesłanki braku winy przez zainteresowanego na etapie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu stanowi jeden z koniecznych warunków do jego uwzględnienia. Bezsprzeczne jest, że w dacie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie można zatem zarzucić organowi, że naruszając prawo lub przepisy postępowania odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ w dacie wydawania postanowienia nie dysponował bowiem wiedzą o okolicznościach uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu. Tezy tej nie zmienia wskazanie dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powody wadliwego – zdaniem skarżącego – doręczenia. Jedynie na marginesie należy zatem zaznaczyć, że również w skardze skarżący zdawkowo nadmienia o okoliczności stałej obecności dorosłego domownika (nie podając jednak np. o kogo chodzi, nie wskazuje świadków) czy nieposiadania skrzynki pocztowej (przy czym inne awiza znajdujące się w aktach sprawy, pozostawione w skrzynce okazywały się skuteczne). W tym kontekście należy ponownie stwierdzić, że z woli ustawodawcy nie wystarcza dla skuteczności wniosku samo twierdzenie o okolicznościach uzasadniających brak winy w przekroczeniu terminu, należy jej jeszcze uprawdopodobnić. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym dającym wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie (por. W. Siedlecki: Zarys postępowania cywilnego, Warszawa 1968, s. 247). Odnosząc się do okoliczności podniesionych w skardze Sąd podnosi, że przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej mają dla postępowania sądowoadministracyjnego inne znaczenie niż dla postępowania podatkowego. Ustawodawca, wybierając te, które wiążą się z naruszeniem prawa, daje im walor samodzielnych przesłanek uchylenia decyzji przez Sąd, niezależnie od tego, jakie skutki mogą one spowodować w postępowaniu podatkowym. Pozostałe przesłanki wznowienia postępowania (tj. takie, którym nie można przypisać cechy naruszenia prawa) nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sądy administracyjne, gdyż uchylenie takie byłoby niezgodne nie tylko z analizowanym przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., ale również z ogólnym celem działania sądów administracyjnych. W judykaturze przeważa bowiem pogląd, że sąd administracyjny, jako organ uprawniony do kontroli zaskarżonych aktów na podstawie kryterium legalności, musi brać pod uwagę stan istniejący w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Nie można uchylić decyzji, jeżeli organ administracyjny nie naruszył prawa. Dlatego też przyjmuje się, że nawet ujawnienie dowodów (a nie tylko wskazanie przez skarżącego powodów swych twierdzeń w skardze) nie może być podstawą uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a., gdyż nie jest to naruszenie prawa, o którym mowa w tym przepisie. Nowe dowody mogą ewentualnie stanowić jedynie podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które zakończyło się zaskarżoną decyzją. Stanowisko powyższe potwierdza judykatura (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2005 r., I FSK 306/05, Lex Polonica nr 1240439 i z 20 stycznia 2006 r., I FSK 518/05, Lex nr 187551). Między innymi w wyroku z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. I FSK 306/05, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd nie może uchylić decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w każdej sytuacji, o której mowa w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeszcze dobitniej pogląd ten wyrażony został w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4728/97, w którym Sąd uznał, że jeżeli w chwili orzekania przez Sąd jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji, np. wymienione w art. 145 §1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, to zasadne jest oddalenie skargi (OSP z 2000 r., nr 1, poz. 16 z aprobującą glosą prof. J. Zimmermanna). Dodatkowo odnosząc się do argumentacji skarżącego należy na marginesie wskazać, że instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko w przypadkach uchybienia przez zainteresowanego określonemu terminowi. Jeżeli decyzja nie została doręczona, to nie płynie termin do jej zaskarżenia (termin liczy się od dnia doręczenia) i w związku z tym nie ma podstaw do jego przywracania (tak NSA w wyrokach z dnia: 30 września 1998 r., I SA 1495/97, LEX nr 45704, 5 grudnia 1997 r., I SA 1329/95, ONSA 1998/3/103, 22 czerwca 2005 r., FSK 2587/04, LEX nr 173329). Skarżący wykazał się zatem niekonsekwencją wnioskując o przywrócenie terminu, a jednocześnie wskazując we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, że do doręczenia decyzji nie doszło. Należy nadmienić, że bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostają podnoszone w skardze kwestie merytoryczne, dotyczące decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o nr [...] z dnia [...] r. Przedmiotem zaskarżenia nie była bowiem powołana decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] (która powinna przed kontrolą sądowoadministracyjną zostać objęta uprzednio kontrolą drugoinstancyjną, na podstawie skutecznie wniesionego odwołania), lecz postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż skarżący nie spełnił przesłanki koniecznej do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a mianowicie nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi. Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło