II OZ 649/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 614/08 w zakresie wezwania Stowarzyszenia "[...]" do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie Stowarzyszenie "[...]" wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2008 r. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). W zażaleniu na powyższe zarządzenie Stowarzyszenie "[...]" podniosło, iż jako organizacja pożytku publicznego powinno być zwolnione z kosztów sądowych na podstawie art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.). Skarżący wskazał, iż w sprawach dotyczących ochrony środowiska znaczenie ma też treść art. 9 Konwencji z Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706), który mówi o likwidowaniu barier m.in. finansowych w społecznej kontroli nad ochroną środowiska. Jednocześnie Stowarzyszenie stwierdziło, iż przepis art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), pomijając organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi w zamkniętym katalogu podmiotów zwolnionych z opłat sądowych, narusza zwłaszcza art. 74 ust. 4 Konstytucji RP, który stanowi, iż władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 220 § 1 powołanej ustawy, sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W myśl § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wpis stały w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym z zakresu ochrony środowiska i przyrody wynosi 200 zł. Mając na uwadze powołane przepisy oraz fakt, że skarga w niniejszej sprawie dotyczy decyzji w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji bazowej telefonii cyfrowej, a więc jest niewątpliwie sprawą z zakresu ochrony środowiska. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał stronę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Nie mogą natomiast zostać uwzględnione argumenty zawarte w zażaleniu. Strona skarżąca błędnie wywodzi swoje uprawnienie do zwolnienia od kosztów sądowych z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. W myśl bowiem powołanego przepisu zwolnienie takie przysługuje organizacjom pożytku publicznego tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Natomiast przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych. Przepis art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego z mocy ustawy, nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych. Przepis art. 240 ustawy przewiduje wprawdzie możliwość zwolnienia, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, organizacji społecznych z obowiązku uiszczenia wpisu w sprawach związanych z działalnością naukową, oświatową, kulturalną, dobroczynną oraz z zakresu pomocy i opieki społecznej, jednak dotychczas rozporządzenie takie nie zostało wydane. Nietrafny jest również podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 9 Konwencji z Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706). Art. 9 ust. 4 w zw. z art. 9 ust. 3 powołanej Konwencji przewiduje jedynie obowiązek zapewnienia bezstronnej, opartej na zasadzie równości, terminowej i niedyskryminacyjnej ze względu na koszty procedury administracyjnej lub sądowej, umożliwiającej członkom społeczeństwa, spełniającym wymagania określone w prawie krajowym, o ile takie istnieją, kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających postanowienia jej prawa krajowego w dziedzinie środowiska. Z przepisu tego nie wynika więc generalny obowiązek dla sygnatariuszy Konwencji zwalniania z ponoszenia opłat sądowych organizacji pozarządowych w sprawach z zakresu ochrony środowiska. Natomiast odnośnie zarzutów Stowarzyszenia dotyczących niezgodności przepisu art. 239 ustawy P.p.s.a. z przepisami Konstytucji RP, a zwłaszcza z art. 74 ust. 4 Konstytucji, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 188 Konstytucji RP orzekanie w sprawie zgodności ustaw z Konstytucją, należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 198 i art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.