II SA/Bd 450/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-09-03
Skład orzekający: Anna Klotz, Małgorzata Włodarska, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, oparte na kamicy nerkowej i podwyższonych enzymach wątrobowych, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest instancją orzekającą merytorycznie, a jedynie kontroluje zgodność działania organów administracji z prawem. W niniejszej sprawie wojskowe komisje lekarskie prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, które określają kryteria zdolności do służby wojskowej. Stwierdzone schorzenia, takie jak kamica nerkowa i podwyższone enzymy wątrobowe, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia, kwalifikują kandydata jako niezdolnego do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, co uzasadnia wydane orzeczenie.Stan faktyczny
Skarżący H. N. został uznany przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską (RWKL) za niezdolnego do służby w jednostkach desantowo-szturmowych (kat. N) z powodu kamicy nerkowej prawej i podwyższonych enzymów wątrobowych. Wcześniej Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska (TWKL) uznała go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kat. Zdr. "N"), a następnie RWKL uchyliła to orzeczenie i orzekła co do istoty sprawy. Skarżący kwestionował ustalenia komisji, wskazując na rozbieżności w wynikach badań i fakt, że w przeszłości przyznano mu kategorię "A" do zasadniczej służby wojskowej. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. sprawy ze skargi H. N. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w jednostkach desantowo – szturmowych oddala skargę.
Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. (TWKL) z dnia [...] Nr [...], uznające na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.), H. N. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (Kat. Zdr. "N") i orzekając co do istoty sprawy, po przeprowadzeniu dodatkowego badania stwierdziła, na podstawie zał. Nr 2 grupa I powyższego rozporządzenia jego niezdolność do służby w jednostkach desantowo - szturmowych (Kat. Zdr. "N").
W oparciu o posiadaną dokumentację lekarską i orzeczniczą, badanie, a także aktualne wyniki badań i konsultacji specjalistycznych TWKL stwierdziła u wyżej wymienionego kamicę nerkową obustronną, bliznę po operacji przepukliny pachwinowej oraz wzrost 187 cm.
W odwołaniu od orzeczenia TWKL w B., H. N. wskazał, iż uważa je za krzywdzące, ponieważ w chwili powołania go do zasadniczej służby wojskowej, a także w chwili jej ukończenia nie odczuwał dolegliwości związanych z kamicą nerkową, nie wykazały jej dotychczas także żadne badania.
Jak wskazuje odręczny dopisek na powyższym odwołaniu, datowany na dzień [...], podpisany nieczytelnie, badania przeprowadzone zostały w związku ze stwierdzeniem u odwołującego się podwyższenia enzymów wątrobowych i wykazały obecność kamicy nerkowej, co pomimo braku objawów nie zezwala na uznanie badanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz do służby w wojskach desantowo - szturmowych.
Z uwagi na powyższe Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska (RWKL) w B. rozpoznała po zakończeniu postępowania odwoławczego schorzenia: kamicy piaskowej nerki prawej - § 48 pkt 4, hypertransaminazemii § 44 pkt 6 , blizny po operacji przepukliny pachwinowej prawostronnej - § 3 pkt 1 oraz wzrostu 187 cm -§ 1 pkt 1 i stwierdziła niezdolność ww. do służby w jednostkach desantowo- szturmowych kat. N..
Jak wskazała RWKL na treść wydanego rozstrzygnięcia wpływ miało badanie przeprowadzone przez TWKL w dniu [...], dodatkowe badanie przeprowadzone w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym w B. przez specjalistę urologa, wyniki USG przedstawione przez H. N., a wykonane w prywatnym gabinecie lekarskim we W. oraz wyniki USG wykonane w B., przed wydaniem przez TWKL orzeczenia.
Jak wynika z badania przeprowadzonego przez specjalistę urologa, H. N. cierpi na kamicę piaskową nerki prawej, które to schorzenie, mimo braku związanych z nim dolegliwości, czyni go, na podstawie § 48 pkt 4 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., niezdolnym do zawodowej służby wojskowej – kat. zdr. "N".
Organ podniósł ponadto, iż badania laboratoryjne wykonane przed wydaniem orzeczenie przez TWKL wykazały podwyższony poziom aminotransferazy alaninowej (AlAT) – 58.00 U/l w dniu [...] i 52.00 U/l w dniu [...], przy czym norma wynosi do 41.00. Powyższy wynik, na podstawie § 44 pkt 6 Załącznika Nr 2, również jest przyczyną niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi, którą H. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Podniósł w niej, iż organ dokonał błędnych ustaleń dotyczących jego stanu zdrowia, o czym świadczą rozbieżności pomiędzy wynikami badań przeprowadzonych przez TWKL i RWKL, a badaniami wykonanymi prywatnie przez skarżącego.
W związku z powyższym skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i ponownego przeprowadzenia badań lekarskich przez skład lekarski niezależny od RWKL, wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji lekarskiej znajdującej się w posiadaniu zarówno jego, jak i organu.
Skarżący wskazał, iż jako schorzenia dyskwalifikujące jego zdolność do zawodowej służby wojskowej wymienione zostały w orzeczeniach I i II instancji blizna po operacji przepukliny pachwinowej prawostronnej oraz wzrost 187 cm. Podkreślił, że na podstawie powyższych okoliczności przyznano mu kategorię zdrowia "A" w orzeczeniu o zdolności do zasadniczej służbie wojskowej. Podniósł ponadto, iż badanie przeprowadzone przez TWKL wykazało kamicę nerkową dwustronną, natomiast RWKL rozpoznała u niego kamicę tylko nerki prawej. Rozbieżność jest tym większa, że badanie analizy moczu, a także dwukrotne badanie USG wykonane przez niego we własnym zakresie, powyższe schorzenie wykluczyło w ogóle. Skarżący podniósł ponadto, że stwierdzone przez RWKL drobne złogi o średnicy ok. 1 mm nie stanowią, jak uznał organ, kamicy nerkowej, mogą jedynie rodzić przypuszczenie jej istnienia, bądź ewentualnej tendencji do jej występowania. Podkreślił także, że badania przeprowadzane podczas odbywania przez niego zasadniczej służby wojskowej również nie wykazywały żadnych schorzeń.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wniosła o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w decyzji II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie jest "trzecią instancją", organem, który jeszcze raz na podstawie zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, jak również w toku postępowania przed sądem dowodów dokonuje oceny sytuacji skarżącego i na tej podstawie rozstrzyga o stosowaniu względem niego określonych przepisów prawa. Sąd administracyjny nie może zatem "ponownie rozpatrzyć" sprawy skarżącego i przyznać mu innej kategorii zdolności do służby wojskowej. Sąd jedynie, w ramach swoich kompetencji kontrolnych, bada, czy organy administracji (w niniejszej sprawie wojskowe komisje lekarskie) prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, jak też, czy prawidłowo zdecydowały o zastosowaniu takich, a nie innych przepisów prawa, a w rezultacie, czy prawidłowo orzekły co do przyznania skarżącemu tej, a nie innej kategorii zdolności do służby wojskowej.
Dokonując takiej oceny zaskarżonego orzeczenia, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Zgodnie z § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości ( Dz.U. z 2004r., Nr 151, poz.1594 ze zm.) wojskowe komisje lekarskie są właściwe wobec osób, które ubiegają się o powołanie do zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej. Wojskowe komisje lekarskie orzekają o zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzajach wojsk i służb, a także na poszczególnych stanowiskach służbowych i poza granicami państwa (§ 7 pkt 2 ww. rozporządzenia).
Zgodnie z § 15 pkt 1 ww. rozporządzenia właściwość wojskowych komisji lekarskich określają w stosunku do żołnierzy i osób, o których mowa w § 5 pkt 1-3 - przepisy wydane na podstawie art. 5 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz.U., nr 179, poz.1750 ze zm.).
W art. 5 ust. 1 powyższej ustawy ustanowiono, że zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją.
W świetle powyższych uregulowań prawnych tylko wojskowe komisje lekarskie posiadają uprawnienia do orzekania w zakresie zdolności do służby w wojskach desantowo - szturmowych.
W świetle powyższych przepisów prawa, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie ma możliwości prawnej dopuszczenia do orzekania w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej innych lekarzy, poza wojskowymi komisjami lekarskimi.
W art. 5 ust. 6 powyższej ustawy ustalono następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej:
1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego;
2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej nie ma cech dowolności. Działanie wojskowych komisji lekarskich ograniczone zostało dyspozycją art. 5 ust. 7 ustawy, zgodnie z którą orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.
Z akt sprawy wynika, że zarówno TWKL jak i RWKL przy orzekaniu oparły się na badaniach lekarskich specjalistów . Odniosły się również do bań dostarczonych przez skarżącego.
Na podstawie badania USG jamy brzusznej przeprowadzonego w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką w B. w dniu [...] stwierdzono w rzucie kielichów górnych nerki prawej wyraźny złóg dł. 3,.5-4mm. Powyższe udokumentowano zdjęciem z wykonanego badania.
Orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, według wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2004r., Nr 133, poz.1422 ze zm.).
Zgodnie z powyższym załącznikiem nr 2 do rozporządzenia osoby badane przez komisje lekarskie dzieli się na trzy grupy. Skarżący jako żołnierz zasadniczej służby wojskowej ubiegający się o powołanie do służby w wojskach desantowo – szturmowych przynależy do grupy I ( kolumna czwarta wykazu).
W rozdziale XII załącznika Nr 2 zawarte zostały schorzenia układu moczowo-płciowego, które kwalifikują osoby badane przez komisje lekarskie jako niezdolne do zawodowej służby wojskowej. Schorzenie nerki prawej rozpoznane u skarżącego przez RWKL kwalifikuje go jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Jest ono ujęte w § 48 pkt 4 załącznika nr 2 rozporządzenia. Kamica układu moczowego z okresowym wydalaniem złogów nieupośledzająca sprawności ustroju – kolumna 4 – N.
RWKL jako organ wyższego stopnia w stosunku do TWKL rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, miała prawo orzec o kamicy nerki prawej, pomimo, iż orzeczenie organu I instancji orzekało o rozpoznaniu kamicy obustronnej. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy . Decyzja wydana w tym trybie jest decyzją o charakterze merytoryczno-reformacyjnym. Zastosowanie instytucji reformacji i związanego z tym orzeczenia co do istoty sprawy ograniczone jest łącznym zaistnieniem dwóch warunków.
Po pierwsze, organ odwoławczy musi zakwestionować rozstrzygnięcie organu I instancji. W istocie oznacza to, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego jest niezgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji.
Drugi wymóg sprowadza się do braku wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego sprawy, konsekwencją którego jest ustalenie, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 k.p.a. ( wyr. NSA z dnia 28 grudnia 1995 r., SA/Wr 2569/95, niepubl.; wyr. NSA z dnia 8 stycznia 1996 r., SA/Wr 1068/95, niepubl.; wyr. NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SA/Gd 814/99, niepubl.).
Z analizy akt sprawy wynika, że organ odwoławczy oparł się na dokumentacji stanowiącej badania lekarskie. Schorzenie kamicy nerkowej obustronnej rozpoznanej przez organ I instancji sprostował na kamicę piaskową nerki prawej. Powyższe nie zmieniło kwalifikacji schorzenia na podstawie § 48 pkt 4 wykazu.
Organ odwoławczy dopatrzył się również przy rozpatrywaniu odwołania, że badania laboratoryjne wykonane przed wydaniem orzeczenie przez TWKL wykazały podwyższony poziom aminotransferazy alaninowej (AlAT) – 58.00 U/l w dniu [...] i 52.00 U/l w dniu [...], przy czym norma wynosi do 41.00. Powyższy wynik, na podstawie § 44 pkt 6 Załącznika Nr 2, również jest przyczyną niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z treścią powyższego paragrafu nieprawidłowe wartości biochemiczne wskaźników wydolności wątroby do diagnostyki należy kwalifikować zgodnie z kolumną czwartą wykazu jako –N. Orzekając o powyższej jednostce chorobowej organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa, gdyż wyniki badań laboratoryjnych istniejące w aktach sprawy dokumentują tą jednostkę chorobową i świadczą jednocześnie o wnikliwej analizie akt sprawy przez organ odwoławczy.
Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty skarżącego, co do braku wpływu wzrostu na zdolność do pełnienia służby w jednostkach desantowo – szturmowych.
W § 1 pkt 1 podano, iż wzrost powyżej 185 cm przy proporcjonalnej budowie ciała daje prawo komisji lekarskiej zaliczenia kandydata jako zdolnego lub niezdolnego-Z/N. Objaśnienia szczegółowe do tego paragrafu stanowią, że kandydatów do służby w wojskach desantowo-szturmowych należy kwalifikować jako zdolnych przy wzroście od 165 cm do 185 cm. Z uwagi na powyższe RWKL oceniając wzrost skarżącego (187cm) miała prawo zadecydować o nieprzydatności do służby w wojskach desantowo –szturmowych.
W tym zakresie organ orzekający kierował się uznaniem administracyjnym, którego granic nie przekroczył. Wzrost nie był czynnikiem decydującym, w przeciwieństwie do w/wym. schorzeń.
Organ w decyzji nie kwestionował faktu, że blizna po operacji przepukliny pachwinowej prawostronnej -§ 3 pkt 1 uprawnia do zaliczenia skarżącego jako zdolnego do zawodowej służby wojskowej.
Z uwagi na choroby zawarte w § 48 pkt 4 i § 44 pkt 6 nie możliwe jest zgodnie z prawem uznanie skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej.
W rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia, że orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej w R. z dnia [...] orzeczono o zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej i przyznano jemu kat. zdr. A. Do poborowych zastosowanie mają postanowienia zawarte rozporządzeniu MON z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (DZ.U. z 2004, Nr 151, poz.1595 ze zm.).
Zgodnie z § 48 pkt 4 załącznika Nr 2 do tego rozporządzenia kamica nerkowa zezwala do przyznania kat. zdr. A. Natomiast nieprawidłowe wartości biochemiczne wskaźników wydolności wątroby do diagnostyki nakazują przyznanie kat. zdr. B.
Badania załączone do akt obejmują okres już po orzeczeniu z dnia [...]
Nadto należy dodać, że Wojskowa Komisja Lekarska przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia oparła się na dokumentacji fotograficznej USG nerek, oraz przeprowadzonych dwukrotnie badaniach laboratoryjnych wątroby.
Skarżący oprócz wyniku badania przeprowadzonego w dniu [...] (bez dokumentacji fotograficznej USG nerek) nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby podważyć wyniki badań przyjęte przez Komisję.
Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn . zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło