II SA/Go 480/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Lasecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008r. sprawy ze skargi Rady Powiatu K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubuskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji trzyletniego Technikum Uzupełniającego – Technikum Handlowego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w K. I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, II. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody Lubuskiego na rzecz Rady Powiatu K. kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Rozstrzygnięciem nadzorczym [...] Wojewoda Lubuski na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1592 ze zm.), stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Powiatu K., podjętej na sesji w dniu 27 lutego 2008r. w sprawie zamiaru likwidacji trzyletniego Technikum Uzupełniającego-Technikum Handlowego po zasadniczej szkole zawodowej w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda Lubuski wskazał, że po dokonaniu analizy prawnej stwierdził, iż przedmiotowy akt istotnie narusza prawo, tj. art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, póz. 854 ze zm. - zwanej dalej u.z.z). Organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 u.z.z, organizacja związkowa reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Do takich zadań należą sprawy interesów zawodowych, płacowych i socjalnych pracowników. Z kolei w myśl ust. 2 art. 19 u.z.z organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie opinii liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia założeń albo projektu wraz z pismem określającym termin przedstawiania opinii. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia. W ocenie organu nadzoru projekt uchwały o zamiarze likwidacji trzyletniego Technikum Uzupełniającego-Technikum Handlowego, podejmowany na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, póz. 2572 ze zm. - zwanej dalej u.s.o), powinien być opiniowany przez reprezentatywną organizację związkową. Skoro zatem uchwała z dnia 27 lutego 2008r. nie została przedstawiona związkom zawodowym do zaopiniowania, działanie takie - w ocenie organu nadzoru - istotnie narusza art. 19 ust. 1 i 2 u.z.z. Wojewoda Lubuski wskazał ponadto, że proces likwidacji placówki oświatowej jest całością, na która składają się uchwały o zamiarze likwidacji oraz o likwidacji. Oba te etapy wymagają zaopiniowania przez związki zawodowe. W ocenie organu uchwała intencyjna mieści się w pojęciu o którym mowa w art. 19 ust. 2 u.z.z, stąd też projekt powinien być konsultowany ze związkami zawodowymi. U.z.z wskazuje też generalnie przedmiot konsultacji. Szczegółowo określają go natomiast związkowe statuty mówiące m.in. o obronie praw pracowniczych. Wojewoda podkreślił, iż analogiczne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku Sygn. akt l OSK 1282/07. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniosła Rada Powiatu Krośnieńskiego, wnosząc o uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru, oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że przepis art. 19 ust. 1 u.z.z daje uprawnienie organizacjom związkowym opiniowania aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. W tym kontekście rozważenia wymaga pojęcie "aktu prawnego". W tej materii odwołać się należy do regulacji przyjętej w art. 87 Konstytucji RP. Wskazany przepis statuuje, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Konsultacji podlegają również akty prawa miejscowego o charakterze ogólnym. Skarżący podał, że uchwała rady powiatu o likwidacji szkoły ma charakter indywidualnego aktu organizacyjnego. Skarżący wskazał także, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2005r. Sygn. akt II OSK 332/05 rozstrzygnął, iż nie cała działalność uchwałodawcza gminy jest objęta obowiązkiem współdziałania ze związkami zawodowymi w formie opiniowania założeń i projektów aktów prawnych, obowiązek ten nie obejmuje spraw załatwianych w drodze indywidualnych aktów organizacyjnych. Skoro zatem uchwała objęta rozstrzygnięciem nadzorczym nie miała charakteru aktu prawnego w rozumieniu art. 19 ust. 1 u.z.z, to nie mogła podlegać konsultacjom wynikającym z tego przepisu. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał ponadto, że szkoła likwidowana przedmiotową uchwałą faktycznie nie prowadzi działalności od 2007r. Od 2005r. nie ma naboru do szkoły. W konsekwencji nie było w niej zatrudnionych pracowników, ergo nie istnieją interesy zawodowe, płacowe i socjalne pracowników, co skutkuje wyłączeniem tej uchwały spod objęcia zadaniami związków zawodowych w rozumieniu art. 19 ust. 1 u.z.z. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubuski wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał złożoną skargę. Przedłożył także kserokopie arkuszy organizacyjnych Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w K. dla wykazania, iż w technikum, którego dotyczy uchwała o zamiarze jego likwidacji, w roku szkolnym 2007-2008 szkoła ta nie prowadziła działalności i nie było do niej naboru uczniów, a od roku szkolnego 2005-2006 szkoła ta "wygaszała" swoją działalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga złożona w niniejszej sprawie jest zasadna. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie charakteru prawnego uchwały Rady Powiatu Krośnieńskiego z dnia 27 lutego 2008r. Podstawę prawną tej uchwały stanowił m.in. przepis art. 59 ust. 1 u.s.o. Przepis ten wyznacza właściwość do podjęcia aktu o likwidacji szkoły publicznej oraz właściwość do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, stanowiąc, iż w tym zakresie właściwy jest organ prowadzący szkołę. Proces związany z likwidacją szkoły składa się - jak słusznie wskazał Wojewoda Lubuski w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym - z dwu etapów. Pierwszy z nich to przygotowania do likwidacji szkoły, drugi zaś to podjęcie aktu o likwidacji szkoły. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z pierwszym etapem. W etapie tym organ prowadzący szkołę, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji szkoły, obowiązany jest zawiadomić o zamiarze jej likwidacji: - rodziców uczniów, - właściwego kuratora oświaty, oraz - organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Uchwała Rady Powiatu Krośnieńskiego, który jest organem prowadzącym trzyletnie Technikum Uzupełniające-Technikum Handlowe w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w K., stanowi jedynie informację, iż Rada jako organ prowadzący szkołę zamierza ją zlikwidować, oraz zobowiązuje Zarząd Powiatu Krośnieńskiego a więc organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, do dokonania czynności niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji szkoły a więc do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów i Lubuskiego Kuratora Oświaty, oraz do wystąpienia do Kuratora o wydanie opinii w sprawie likwidacji szkoły. Uchwała Rady Powiatu Krośnieńskiego z dnia 27 lutego 2008r. w odróżnieniu od aktu likwidacji szkoły, nie wywołuje bezpośrednio skutków prawnych w odniesieniu do nauczycieli szkoły i pracowników w niej zatrudnionych a jedynie stanowi informację o zamiarze likwidacji szkoły, oraz zobowiązuje właściwy organ wykonawczy powiatu do wykonania czynności materialno-technicznych jakimi są zawiadomienia podmiotów określonych w art. 59 ust. 1 u.s.o. Należy zatem podzielić stanowisko skarżącego, iż przedmiotowa uchwała ma charakter indywidualnego aktu organizacyjnego organu prowadzącego szkołę. Uchwała nie reguluje kwestii pracowniczych. Takie kwestie z pewnością regulować będzie uchwała w sprawie likwidacji szkoły. Oznacza to, że podjęta uchwała nie była aktem prawnym, podlegającym zaopiniowaniu przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego, stosownie do art. 19 ust. 1 i 2 u.z.z. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 148 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z2002r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie należnych skarżącemu i jego pełnomocnikowi kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002r. Nr 163, póz. 1349 ze zm.).