II SA/Rz 222/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-09-04

Skład orzekający: Jolanta Ewa Wojtyna, Ryszard Bryk, Maria Zarębska-Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód z gospodarstwa rolnego, którego powierzchnia przeliczeniowa nie przekracza 1 ha, a które nie jest faktycznie uprawiane przez wnioskodawcę, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód z gospodarstwa rolnego, nawet jeśli jego powierzchnia przeliczeniowa nie przekracza 1 ha lub nie jest ono faktycznie uprawiane, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Kluczowe jest posiadanie gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, zgodnie z definicją gospodarstwa rolnego na potrzeby podatku rolnego. Nieuprawianie gospodarstwa nie stanowi podstawy do niedoliczania dochodu.
Stan faktyczny
D. J. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci. Organ odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego rodziny. Kluczowym elementem sporu było wliczenie do dochodu rodziny dochodu z gospodarstwa rolnego, którego skarżąca była współwłaścicielką. Skarżąca argumentowała, że gospodarstwo nie jest faktycznie uprawiane i jego powierzchnia przeliczeniowa nie przekracza 1 ha, co jej zdaniem wyklucza doliczanie dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków rodzinnych na dzieci i dodatków do tych zasiłków -skargę oddala- II SA/Rz 222/08 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [....] po rozpatrzeniu odwołania D.J. od decyzji Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydanej w imieniu Burmistrza S.M. z dnia [...]r. nr [....] w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci M., P. i K.J. postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzje. W podstawie prawnej Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że w dniu 5 września 2007r. D.J. wniosła o przyznanie jej zasiłku na dzieci M., P. i K.J. wraz dodatkami z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej i rozpoczęcia roku szkolnego. Podała, że jej rodzina składa się z pięciu osób. Do wniosku dołączyła: 1. Oświadczenie o braku zatrudnienia męża za granicą; 2. Zaświadczenie Drugiego Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów strony i małżonka w roku 2006r.; 3. Oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej; 4. Zaświadczenie Urzędu Miasta S.M. o współposiadaniu gospodarstwa rolnego. Decyzją z dnia 16 października 2007r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydanej w imieniu Burmistrza S.M. odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku wskazując, że dochód rodziny przekroczył ustawowe kryterium. Odwołanie od tej decyzji wniosła D.J. zarzucając, że do obliczenia dochodu rodziny przyjęto dochód z posiadania gospodarstwa, który faktycznie nie istnieje bo gospodarstwo nie jest uprawiane. Załączyła oświadczenie dotyczące osiągania dochodu z gospodarstwa rolnego, w którym stwierdza, że nie osiąga takiego dochodu. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej motywach powołało art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W myśl art. 3 pkt. 2 w.w. ustawy gdy mowa o dochodzie rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Art. 5 ust. 8 cyt. ustawy stanowi, że w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. Nr 135, poz. 969). Kolegium podało, że w rozpoznawanej sprawie kalkulacja dochodu została prawidłowo wyliczona. Wskazano na szczególnie małą różnicę dochodu wobec kryterium ustawowego. Okoliczność posiadania gospodarstwa rolnego została stwierdzona zaświadczeniem wydanym przez właściwy organ gminy. Wnioskująca przedłożyła swoje dodatkowe oświadczenie w tej sprawie pod rygorem odpowiedzialności karnej, tym niemniej nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających zbycie gospodarstwa rolnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie D.J. wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie zasiłków. W uzasadnieniu skargi podała, że do obliczenia przeciętnego miesięcznego dochodu jej pięcioosobowej rodziny wzięto dochód jej i jej męża z 2006r. na podstawie zaświadczenia z Drugiego Urzędu Skarbowego w R. oraz dochód z gospodarstwa rolnego. Właśnie przez doliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego doszło do przekroczenia granicy dochodu w kwocie 504 zł uprawniającej do przyznania zasiłku rodzinnego. Przeciętny dochód jej rodziny uzyskany w 2006r. wyniósł 2.541,63 zł, a w przeliczeniu na osobę 508,33 zł. Art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że "ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego". Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej. Wyjaśniła, że razem z siostrą H. P. posiada po 1/2 części gruntów z pow. 1.3118 ha fizycznego, 1/2 z 0,6501 ha przeliczeniowego. W definicji gospodarstwa rolnego nie jest jednoznacznie określona powierzchnia gruntu na podstawie, której można stwierdzić co uważa się za gospodarstwo rolne. Jej zdaniem można by przyjąć, że skoro nie ma gruntu powyżej 1 ha przeliczeniowego nie jest się właścicielem gospodarstwa rolnego i dochód z tego nie powinien być naliczony. Wskazała, że niektóre ośrodki Pomocy Społecznej np. w R. przy ul. T.1 obliczają dochód z gospodarstwa rolnego dopiero gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza 1 ha przeliczeniowy. Zgodnie z art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa GUS. Przepis ten był przeanalizowany w Kwartalniku "Orzecznictwo w sprawach Samorządowych" nr 3/2006r., w którym opisana jest decyzja SKO w Krakowie z dnia 8.XI.2005/Kol.Odw.1555/05/R/ dotycząca świadczeń rodzinnych -utrzymywanie się z gospodarstwa rolnego a posiadanie gospodarstwa rolnego -rozróżnienie pojęć. Zdaniem skarżącej w art. 5 ust. 8 w.w. ustawy przewidziano szczególny sposób ustalenia dochodu w przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie utrzymuje się z gospodarstwa rolnego. Pojęcie "utrzymuje się z gospodarstwa rolnego" nie zostało zdefiniowane w ustawie, w związku z czym należy ustalić jego zakres stosownie do znaczenia tego wyrażenia przyjmowanego w języku potocznym. Odwołując się do zrozumienia zwrotu "utrzymywać się" oznacza wg. Słownika języka polskiego W-wa 1996r.- "zaspokoić swoje potrzeby życiowe, wyżywić się wyżyć". Utrzymanie to wszystko co potrzebujemy do zaspokojenia naszych podstawowych potrzeb np. pieniądze, jedzenie. SKO przyjęło, że pojęcia "utrzymuje się z gospodarstwa rolnego" nie można utożsamiać wyłącznie z faktem posiadania gospodarstwa rolnego. Niedopuszczalne jest automatyczne ustalenie wysokości dochodu osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne, bez uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy i zbadania faktycznych źródeł dochodu. W kwartalniku "Orzecznictwo w sprawach Samorządowych" nr 2/2006 opisano wskazując sposób ustalenia dochodu rodziny utrzymującej się z gospodarstwa rolnego, prawodawca posłużył się pojęciem hektarów przeliczeniowych "znajdujących się w posiadaniu rodziny w roku kalendarzowym". Wobec braku definicji tego pojęcia można zdaniem Kolegium przyjąć, że posiadanie hektarów przeliczeniowych oznacza faktyczne władanie nieruchomością o określonym areale. To władztwo nad rzeczą przejawia się w szczególności poprzez korzystanie (uprawianie, produkcje roślinną i zwierzęcą produkcję materiału siewnego, produkcję warzywniczą pobieranie pożytków) z nieruchomości o określonym charakterze w określonym czasie. Regulacje § 15 ust. 6 w.w. rozporządzenia obligują organy administracyjne do ustalania przeciętnej liczby hektarów przeliczeniowych faktycznie posiadanego, użytkowanego gospodarstwa rolnego. Skarżąca podkreśliła, że ani ona, ani jej siostra nie uprawia gospodarstwa, nie wykonuje zasiewów, nawet warzyw i nie hodują żadnych zwierząt. Z posiadania gospodarstwa rolnego nie czerpnią żadnych korzyści materialnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśniło, że w sprawach z zakresu świadczeń rodzinnych, zdjęto z organów orzekających w tych sprawach ciężar ustalania dochodowości gospodarstwa rolnego, gdyż ustawodawca przyjął zasadę ryczałtowego obliczania dochodu z posiadanego gospodarstwa /art. 5 ust. 8 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych/. Zasada ta sprawia, że z drugiej strony inne gospodarstwa, nawet wysoko dochodowe, nie muszą wykazywać swojego rzeczywistego dochodu. To wola strony sprawia, czy uprawia posiadaną ziemię rolną, czy też z tego rezygnuje, niemniej cały czas jest właścicielką i dysponentką przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Gdyby organy prowadzące takie sprawy miały obowiązek badania, czy wnioskodawca gospodaruje swoim gruntem rolnym, to wówczas prowadzenie postępowań z zakresu pomocy rodzinie, czy pomocy społecznej byłoby w zasadzie niemożliwe. Sytuacja, gdy strony wedle własnej woli uprawiają posiadany grunt rolny lub go odłogują nie wpływa zasadniczo na kwestie ryczałtowego zaliczenia przeciętnego dochodu z gospodarstwa rolnego do dochodu rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy zasygnalizować, iż stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Oznacza to jednocześnie, iż przy tej kontroli bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, stan faktyczny sprawy Sąd I instancji ustala na podstawie akt administracyjnych i sądowych. Stan faktyczny sprawy jest następujący: W dniu 5.09.2007 r. wpłynął do Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.M.. wniosek D.J., sporządzony na urzędowym formularzu w spawie przyznania zasiłku rodzinnego na mał. dzieci M.J., P.J. i K.J. oraz dodatku do zasiłku na rzecz mał. K. z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej i dodatku dla mał. M. i P. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Rodzina wnioskodawczyni jest 5 osobowa /wnioskodawczyni, P.J.– mąż wnioskodawczyni i ojciec dzieci, oraz troje wymienionych już dzieci/. Z zaświadczenia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., Nr [...] wynika, że małżonkowie D. i P.J. w roku podatkowym 2006 uzyskali dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w kwocie 44.306,89 zł. Podatek należny wyniósł 2919,- zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku wyniosły 2809,20 zł zaś składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu wyniosły 8342,96 zł. Z zaświadczenia Burmistrza Gminy i Miasta w S.M. z dnia [...]r., Nr [...] wynika, że w 2006 r. D.J. była współwłaścicielką w 1/2 części gospodarstwa rolnego o pow. 1,3118 ha fizycznych, przeliczeniowe 0,6501 ha /k. 4 akt adm. I instancji/. Dane co do powierzchni gospodarstwa rolnego potwierdziła wnioskodawczyni w oświadczeniu z dnia 29.10.2007 r. /k. 2 akt adm. organu II instancji/. Natomiast w oświadczeniu z dnia 24.08.2007 r. /k. 3 akt adm. I instancji/ podała, że w 2006 r. uzyskała dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 626,35 zł. Dzieci wnioskodawczyni są niepełnoletnie /odpisy skróconych aktów urodzenia k. 8-10 akt adm. I instancji/. Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm./ zasiłek rodzinny na niepełnoletnie dzieci przysługuje m. innymi rodzicom, lub jednemu z rodziców jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504 zł miesięcznie. Dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, organ ustala na podstawie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego, w którym zamieszcza się dane określone w art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód rodziny wnioskodawczyni w 2006 r. po odliczeniu należnego podatku dochodowego, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, według danych zawartych w zaświadczeniu urzędu skarbowego wyniósł: 44306,89 zł - /2919 + 2809,20 zł + 8342,96/ = 30235,73 zł. Zaświadczenia urzędów skarbowych są sporządzane według wzoru określonego w załączniku nr 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.06.2006 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz. U. nr 105, poz. 881, ze zm./. Na wzorze zaświadczenia, jak również w zaświadczeniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. podano in fine, że wskazany dochód /44306,89 zł/ jest to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, ale bez pomniejszenia o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz o należny podatek dochodowy. Organ I instancji na podstawie zaświadczenia urzędu skarbowego obliczył dochód rodziny wnioskodawczyni opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, uzyskany w 2006 r. na kwotę 29873,25 zł, czyli zdaniem Sądu zaniżył dochód o kwotę 254,- zł, ale ta kwestia nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z § 2 ust. 1 pkt 6 litera d w/w rozporządzenia z dnia 2.06.2005 r. wynika, że do wniosku o zasiłek rodzinny należy również dołączyć oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy innego dochodu niepodlegającego opodatkowaniu i wzór takiego oświadczenia określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. Takie oświadczenie złożyli i podpisali wnioskodawczyni i jej mąż, w którym podali, że w roku kalendarzowym uzyskali dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 626,35 zł /k. 3 akt adm. I instancji/. Roczny dochód z gospodarstwa rolnego oblicza się według wzoru podanego w załączniku nr 4 rozporządzenia z dnia 2.06.2005 r. /12 x przeciętna liczba ha przeliczeniowych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy x kwota miesięcznego dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłoszona w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego/. Według obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 20.09.2007 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. /MP nr 66, poz. 738/ - przeciętny dochód z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2006 r. kwotę 1898,- zł /kwota miesięcznego dochodu 1898 : 12 = 158,16 zł/. Natomiast roczny dochód obliczony według wzoru wynosi: 12 x 0,3250 ha przeliczeniowych /1/2 gospodarstwa/ x 158,16 zł = 616,82 zł. Po zsumowaniu dochodów obliczonych przez Sąd, dochód rodziny skarżącej w roku 2006 wynosił: 30235,73 zł plus 616,82 zł = 30852,55 zł, zaś miesięczny wynosił 2571,04 zł, natomiast dochód przypadający na członka rodziny wynosił 514,20 zł. Natomiast według obliczeń organu dochód miesięczny na osobę wynosił w 2006 r. kwotę 508,33 zł. Gdyby nawet dochód z gospodarstwa ustalony przez organ /626,35 zł/ zmniejszyć do kwoty 616 zł, to wówczas dochód miesięczny przypadający na członka rodziny obliczony przez organ wynosiłby: 30489,60 : 12 = 2540,80 zł 2540,80 : 5 = 508,16 zł /na osobę/. Skoro według obliczeń organów i Sądu dochód miesięczny na członka rodziny skarżącej przekraczał kwotę 504,- zł zatem istniejące różnice w obliczeniach nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Niesporna jest kwestia, iż skarżąca skorzystała z tego przepisu /zdanie 1/ w poprzednim okresie zasiłkowym /2006/2007/ tzn. pobierała zasiłek rodzinny mimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego na osobę, zatem w okresie zasiłkowym /2007/2008/, z takiej możliwości skorzystać już nie może. Zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługują wskazane w tym przepisie dodatki. Oznacza to równocześnie, że jeżeli nie zachodzą przesłanki do przyznania na rzecz dzieci zasiłku rodzinnego, to wtedy nie można przyznać dodatków, które są integralnie związane z zasiłkiem rodzinnym. W skardze podniesiono zarzuty, że w przypadku gdy powierzchnia przeliczeniowa gospodarstwa rolnego nie przekracza 1 ha, albo gospodarstwo nie jest uprawiane /odłoguje/, to wtedy dochód z gospodarstwa rolnego, nie powinien być doliczany do dochodu rodziny. Skarżąca powołała się też na pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaprezentowany w decyzji z dnia 8.11.2005 r., Nr [...] w której stwierdzono: "Pojęcie utrzymywać się oznacza zaspokoić swoje potrzeby życiowe – wyżywić się, wyżyć /słownik języka polskiego, Warszawa 1996, tom III, s. 590/. Zawartego w art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm./ pojęcia "utrzymuje się z gospodarstwa rolnego" nie można więc utożsamiać wyłącznie z faktem posiadania gospodarstwa rolnego". Z uzasadnienia decyzji wynika, że skoro członkowie rodziny nie mogą prowadzić gospodarstwa rolnego z uwagi na brak czasu to wyrażenie zawarte w art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych "utrzymuje się z gospodarstwa rolnego" przemawia za stanowiskiem, że sama własność lub posiadanie gruntu rolnego nie daje podstawy do wliczania dochodu z gospodarstwa rolnego do dochodu rodziny. Sąd in merito przytoczonego poglądu nie podzielił, bo nie da się pogodzić z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w praktyce prowadziłby do omijania przepisów tej ustawy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy na wstępie nawiązać do art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wedle którego pojęcie gospodarstwa rolnego należy stosować w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym /jednolity tekst Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969, ze zm./, za gospodarstwo rolne uznaje grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych /k. 1 akt II instancji/ i sądowych /k. 8/ wynika, iż D.J. i jej siostra H.P. w 2006 r. były współwłaścicielkami użytków rolnych o pow. 1,3118 ha fizycznych, zatem na tle przytoczonej definicji były współwłaścicielkami gospodarstwa rolnego. Okoliczność, że część gruntu ornego w Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego dla Miasta S.M., uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej Nr [...]z dnia [...]r. została włączona do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, nie ma dla niniejszej sprawy istotnego znaczenia, bowiem jak to wynika z art. 1 ustawy o podatku rolnym, decydujące znaczenie ma klasyfikacja gruntów zamieszczona w ewidencji gruntów i budynków, zaś według tej klasyfikacji działka nr 5615 o pow. 1,3118 ha fizycznych była w 2006 r. użytkiem rolnym i takim jest obecnie. Zarzut skarżącej, że skoro powierzchnia przeliczeniowa gospodarstwa rolnego nie przekraczała 1 ha, przeto dochód z takiego gospodarstwa nie powinien być doliczany do dochodu rodziny, nie da się pogodzić z art. 3 pkt 1 litera c, art. 5 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 15 ust. 6 powołanego już rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.06.2005 r. Z przepisów tych wynika konkluzja, że do dochodu rodziny wlicza się dochód z każdego gospodarstwa rolnego /określonego w ustawie o podatku rolnym/, czyli i takiego, którego powierzchnia przeliczeniowa nie przekracza 1 ha, bo w takim przypadku decyduje powierzchnia fizyczna. Art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że przy ustalaniu dochodu uzyskanego z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa, 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną, 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z powołanego przepisu wynika, że jeżeli właściciel lub posiadacz samoistny odda gospodarstwo rolne w dzierżawę /w całości lub w części/ i nie zachodzą okoliczności określone w pkt 1-3, to wówczas obszar rolny oddany w dzierżawę nie wyłącza się z powierzchni gospodarstwa rolnego wydzierżawiającego. Jest to jednocześnie argument, że nieuprawianie gospodarstwa nie stanowi podstawy do niedoliczania dochodu z takiego gospodarstwa do dochodu rodziny. Dopuszczenie takiej możliwości nie dałoby się też pogodzić z polityką społeczną i agrarną Państwa. Taka możliwość byłaby dopuszczalna w przypadkach wyjątkowych i uzasadnionych szczególnymi i obiektywnymi względami społecznymi, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło