VI SA/Wa 799/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi B. N. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego B. N. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (w dalszej części zwany: "GITD") na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: "WITD") z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych za wykonywanie przez przedsiębiorcę B. N. transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozów okazjonalnych z naruszeniem zakazów: umieszczania lub używania taksometru a także umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że odwołanie od ww. decyzji WITD nie zostało uzupełnione o wymagany podpis osoby wnoszącej ten środek zaskarżenia w imieniu strony. Organ stwierdził, że pełnomocnik odwołującego się nie złożył pod wzmiankowanym odwołaniem podpisu w związku z czym na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. został wezwany przez GITD do uzupełnienia braku formalnego w terminie i pod rygorem określonym w tym przepisie. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone w dniu 4 lutego 2008 r. W ocenie organu, z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braku formalnego koniecznym było wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W postępowaniu przed organem pierwszej instancji przedsiębiorca B. N. (skarżący) był reprezentowany przez radcę prawnego [...] (pełnomocnictwo z dnia 2 lipca 2007 r. – k. 86 akt adm., pismo WITD z dnia 25 października 2007 r. Nr [...] - k. 130 akt adm.). Decyzja WITD z dnia [...] grudnia 2007r. Nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej została doręczona B. N. w dniu 2 stycznia 2008 r. (kopia z.p.o. - k. 144 akt adm.). Odwołanie od tej decyzji wniósł w imieniu skarżącego jego pełnomocnik r. pr. [...]. Powyższe odwołanie nie jest opatrzone podpisem a jedynie pieczątką pełnomocnika. Pismem z 30 stycznia 2008 r., doręczonym 4 lutego 2008 r. GITD wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez podpisanie pisma w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania (k. 20, 21 akt adm.). Pismem z 8 lutego 2008 r., nadanym listem poleconym R (00)759007731557342137 w dniu 11 lutego 2008 r., Ł. B., powołując się na załączone do ww. pisma pełnomocnictwo, poinformował organ odwoławczy, iż skarżący z dniem 25 stycznia 2008 r. cofnął pełnomocnictwo do reprezentowania jego interesów udzielone dotychczasowemu radcy prawnemu i udzielił takiego pełnomocnictwa ww. Ł. B. W związku z tym aktualny pełnomocnik stwierdził, iż potwierdza i podtrzymuje wszystkie dotychczasowe czynności dokonane przez r. pr. [...] a w szczególności potwierdza i podtrzymuje złożone odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. (k. 18, 19 akt adm.). Do ww. pisma nie zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone Ł. B. przez skarżącego. Powyższe pismo wpłynęło do organu odwoławczego 15 lutego 2008 r. (k. 18 akt adm.) Kolejnym pismem nadanym w dniu 21 lutego 2008 r. listem poleconym R (00)759007731502315445, które wpłynęło do organu 25 lutego 2008 r. Ł. B. przedłożył organowi odwoławczemu pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącego wraz z dowodem opłaty skarbowej oraz pismo B. N. o cofnięciu pełnomocnictwa dla r. pr. [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. N., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie w/w postanowienia GITD oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, 8, 77 oraz 134 w zw. z art. 64 § 2 i art. 33 k.p.a. poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia w sytuacji, gdy uzupełniono braki formalne odwołania od decyzji WITD w zakreślonym przez organ terminie tj. do 11 lutego 2008 r. Strona zaakcentowała, że w toku postępowania administracyjnego doszło do prawnie dozwolonej zmiany osoby pełnomocnika skarżącego, który uzupełnił braki formalne odwołania a zatem wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. nie było dopuszczalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu postanowienia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego GITD stwierdził, że pismo Ł. B. z dnia 8 lutego 2008 r. nie wywołało żadnego skutku, gdyż osoba pod nim podpisana nie była stroną postępowania ani dotychczasowym jej pełnomocnikiem. Ponadto, wbrew treści art. 33 § 3 k.p.a. nie zostało dołączone do tego pisma pełnomocnictwo dla Ł. B., które dotarło do organu dopiero 25 lutego 2008 r. Z powyższego wynika, co podkreśla GITD, że organ odwoławczy nie dysponował na dzień wydania zaskarżonego postanowienia tj. [...]lutego 2008 r. pełnomocnictwem dla nowego pełnomocnika strony odwołującej się, stąd zasadne było wysłanie zakwestionowanego postanowienia dotychczasowemu pełnomocnikowi skarżącego. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2008 r. pełnomocnik B. N. odniósł się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę podtrzymując dotychczasowe zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji (postanowieniu). Sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie), lub stwierdzić jego nieważność tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że ta decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne – w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub procesowe – w stopniu mogącym mieć wpływ istotny. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia postanowienia Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy procedury administracyjnej a w szczególności art. 7, 77 oraz 134 w zw. z art. 64 § 2 i art. 33 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W rozpatrywanej sprawie postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] zostało wydane z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braku formalnego w postaci niepodpisania powyższego odwołania przez pełnomocnika strony r. pr. [...]. W ocenie Sądu, stanowisko organu należy uznać za wadliwe. W postępowaniu administracyjnym strona może być reprezentowana przez pełnomocnika (art. 32 k.p.a.). Obowiązek doręczania pism dotyczy pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt), nie może domniemywać jego istnienia (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1044/96, LEX nr 45639). Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać mu pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski [w:] Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1993 r., s. 79, tak też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 1533/98, LEX nr 46787). Stosownie do art. 33 § 2 i § 3 k.p.a. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W postępowaniu przed organami administracji niedołączenie pełnomocnictwa do pisma sporządzonego w imieniu mocodawcy a kierowanego do organu stanowi brak pisma, który może zostać usunięty poprzez wezwanie w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Pozostawienie wniosku (odwołania) bez rozpoznania na podstawie art. 64 k.p.a. nie wymaga wydania decyzji (vide: uchwała Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSN 2000, Nr 19, poz. 702). W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania przed organem I instancji skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. [...] o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo udzielone tej osobie przez skarżącego. Nie jest to zresztą okoliczność sporna między stronami. Pomijając, że decyzja WITD z dnia [...] grudnia 2007 r. została doręczona bezpośrednio skarżącemu a nie jego pełnomocnikowi, co niewątpliwie naruszało art. 40 § 2 k.p.a., odwołanie od tej decyzji złożone przez pełnomocnika z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia nie zostało podpisane. Organ prawidłowo więc wezwał ww. pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez podpisanie odwołania, zakreślając 7 – dniowy termin, po rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Działanie organu oparte było bowiem o przepis art. 64 § 2 k.p.a. obligujący do dokonania takiego wezwania. Termin wskazany w tym przepisie jest terminem procesowym a sposób jego obliczenia został uregulowany w art. 57 § 1 k.p.a. Natomiast zgodnie z § 5 pkt 2 tego przepisu, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W niniejszej sprawie termin do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego odwołania upływał w dniu 11 lutego 2008 r. Jak wynika z akt sprawy tego też dnia został nadany na poczcie list polecony R (00)759007731557342137 zawierający pismo z 8 lutego 2008 r. podpisane przez Ł. B. Zdaniem Sądu, organ wadliwie uznał, że powyższe pismo (z 8 lutego 2008r.) nie wywołało żadnych skutków. Wadliwość wyprowadzonego wniosku polega na tym, że z treści omawianego pisma wynika, iż pełnomocnictwo dla r. pr. [...] zostało przez skarżącego cofnięte a ustanowiony w jego miejsce Ł. B. potwierdził i podtrzymał wszystkie dotychczasowe czynności dokonane przez r. pr. [...]. W szczególności potwierdził i podtrzymał złożone odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 1987 r. sygn. akt SA/Wr 875/86 z aprobującą glosą Barbary Adamiak opubl. w OSP 1989/4/79 stwierdził, że "prawo udzielenia pełnomocnictwa wiąże się z prawem do cofnięcia pełnomocnictwa w każdym czasie, a także do chwilowego eliminowania czynności pełnomocnika, czy też jego udziału w poszczególnych fazach postępowania administracyjnego. Jest to jednak prawo mocodawcy a nie jego strony przeciwnej, czyli organu administracji państwowej, który ze względów oczywistych nie może mieć uprawnień do ingerowania w realizowanie tego pełnomocnictwa bądź też zakłócenie jego toku. Odwrotnie, z mocy przepisów zawartych w art. 9 i 10 k.p.a. organy administracji państwowej są obowiązane czuwać, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a także umożliwiać im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jeżeli zatem strona powołuje adwokata jako swego pełnomocnika w postępowaniu przed organami administracji państwowej, to czynność ta jedynie wzmacnia gwarancje zrealizowania tych zasad". Zatem przy uznaniu, iż Ł. B. został skutecznie ustanowiony nowym pełnomocnikiem strony należałoby stwierdzić, że skarżący uzupełnił w terminie brak formalny odwołania a w konsekwencji nie było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia. Wobec treści powołanego wyżej art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. nie zmienia tego faktu okoliczność, iż sporne postanowienie jest opatrzone datą [...] lutego 2008 r. natomiast pismo z dnia 8 lutego 2008r. wpłynęło do organu 15 lutego 2008 r. W tym stanie rzeczy jedynie na marginesie można zauważyć, że zakwestionowane postanowienie zostało wysłane do skarżącego 22 lutego 2008 r., co wynika z odcisku pieczęci na z.p.o. przesyłki poleconej Nr 7192 a więc siedem dni po dacie wpłynięcia do organu odwoławczo omawianego pisma z dnia 8 lutego 2008 r. (v. k. 16 akt adm.). Analizując treść pisma z dnia 8 lutego 2008 r. należy wskazać, że dopiero uzupełnienie braku formalnego poprzez przedstawienie stosownego pełnomocnictwa pozwoliłoby na uznanie, Ł. B. za nowego pełnomocnika strony. Powyższe stanowisko jest uzasadnione zważywszy, że podpisany pod tym pismem Ł. B. powołuje się w nim na pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącego, jednakże nie dołącza stosownego dokumentu (pełnomocnictwa). GITD winien zatem wezwać Ł. B. w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do przedstawienia pełnomocnictwa. Tego w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie uczynił. Natomiast z akt sprawy wynika, że wzmiankowane pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego w dniu 26 stycznia 2008 r. Ł. B. (bez wezwania organu) przesłał listem poleconym nadanym 21 lutego 2008 r., który dotarł do GITD w dniu 25 lutego 2008 r. (k. 10 akt adm.). Mając na uwadze należy uznać, że Ł. B. na dzień 11 lutego 2008 r. wykazał się pełnomocnictwem do reprezentowania skarżącego a zatem jego oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 8 lutego 2008 r. o potwierdzeniu i podtrzymaniu złożonego przez poprzedniego pełnomocnika strony odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. sanowało brak podpisu pod tym odwołaniem. Główny Inspektor Transportu Drogowego powinien zatem powyższe odwołanie rozpatrzeć merytorycznie. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. O niewykonywaniu postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w wysokości 100 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 złotych - na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a.