III SA/Gd 186/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski,, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 10 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uzupełnienia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji oddala skargę. W dniu 31 sierpnia 2007 r. agencja celna "A"., działając w imieniu firmy "B" J. M., zgłosiła do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci tkaniny poliestrowej i wyrobów kaletniczych. Zgłoszenie spełniało wymogi formalne, zostało więc przyjęte i zarejestrowane pod numerem [...]. W trakcie rewizji celnej pobrano próbki towaru objęte zgłoszeniem celem przeprowadzenia badań laboratoryjnych. W toku postępowania upoważniony agent celny złożył wniosek o zwolnienie towaru przed zakończeniem postępowania weryfikacyjnego. Organ celny rozpatrując przedmiotowy wniosek w oparciu o art. 74 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w związku z art. 248 rozporządzenia wprowadzającego przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego, uwarunkował możliwość zwolnienia towaru od złożenia zabezpieczenia kwoty mogącego powstać długu celnego. W dniu 4 września 2007 r. po wpłacie przez importera na konto sum depozytowych kwoty 9562,00 zł. stanowiącej zabezpieczenie mogącego powstać długu celnego, po wystawieniu zabezpieczenia jednorazowego, towar został zwolniony. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało umorzone decyzją nr [...] z dnia 8 października 2007 r. W rozstrzygnięciu tejże decyzji nie użyto formy nakazu zwrotu zabezpieczonej kwoty lecz możliwość jej zwrotu na konto importera i to na jego pisemny wniosek. Stwierdzono, iż w tym przypadku organ celny nie może dysponować zabezpieczoną kwotą. Kwota powyższa stanowiła zabezpieczenie mogącego powstać długu celnego i nie była na dzień jej wpłacenia należnością, w związku z tym przepisy art. 241 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i art. 67 ust. 1 ustawy Prawo Celne nie mają w tym przypadku zastosowania. Z tych też względów wniosek o uzupełnienie decyzji o kwestie zwrotu importerowi kwoty 9562,00 zł. wraz z odsetkami organ uznał za bezzasadny, gdyż w oparciu o art. 858 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny złożenie zabezpieczenia w gotówce nie daje prawa do wypłacenia przez organ celny odsetek. Po rozpatrzeniu zażalenia J. M. na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Celnej [...] postanowieniem z dnia 10 marca 2008 r. nr [...], powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne – zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona w zażaleniu zarzuca obrazę art.67 ustawy Prawo celne stosowanego w związku z art. 241 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny polegającą na niezastosowaniu tych przepisów. Organ celny po przyjęciu zgłoszenia a przed wydaniem decyzji zgodnie z art. 68 b) Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L Nr 302 z dnia 19.10.1992r.), upoważniony jest do dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego polegającej na rewizji towarów z jednoczesnym pobraniem próbek w celu dokonania ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli. W myśl art. 248 ust. 1 rozporządzenia komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, jeżeli organy celne uważają, że kontrole, które przeprowadziły mogą doprowadzić do ustalenia kwoty należności celnych przywozowych wyższej od kwoty ustalonej na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu, mogą zażądać złożenia zabezpieczenia wystarczającego na pokrycie różnicy między kwotą wynikającą z danych zawartych w zgłoszeniu a ostateczną kwotą należną za towary. Nadto wskazując na treść art. 241 WKC organ wskazał, że generalną zasadą jest brak po stronie organu celnego obowiązku wypłaty odsetek w przypadku dokonania przez niego zwrotu należności celnych przywozowych lub wywozowych. Wprowadzone odstępstwo od tej zasady odsyła do przepisów krajowych. I tak w ustawie z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne przepisem regulującym zasady wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych jest art. 67 ust. 1, który przewiduje wypłatę odsetek w sytuacji, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Oba powyższe przepisy odnoszą się do zwrotu należności celnych. Natomiast z taką decyzją nie mamy do czynienia w omawianej sprawie. Słusznie także, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 858 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. W ocenie organu drugiej instancji, odwołujący nie ma racji, iż w niniejszej sprawie nie powstał dług celny, zważywszy na definicję długu celnego zawartą w art. 4 pkt 9 WKC. W sprawie mamy do czynienia z należnościami celnymi przywozowymi, którymi są cła i inne opłaty o podobnych skutkach, należne przy przywozie towarów. Zgodnie z art. 74 WKC jeżeli przyjęcie zgłoszenia celnego pociąga za sobą powstanie długu celnego, towary, których dotyczy to zgłoszenie mogą zostać zwolnione jedynie w przypadku gdy kwota długu celnego została zapłacona lub zabezpieczona. W niniejszej sprawie kwota długu celnego wynikająca ze zgłoszenia celnego została przez stronę zapłacona przed zwolnieniem towaru natomiast zabezpieczeniu, zgodnie z art. 248 ust. 1 podlegała jedynie kwota należności celnych i podatkowych mogących powstać wobec towaru, którego próbka została przekazana do badania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 10 marca 2008 r. J. M. wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia z dnia 7 listopada 2007 r. Skarżący zarzucił obrazę art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne stosowanego w związku z art. 241 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, polegającą na niezastosowaniu wymienionych przepisów, podczas gdy w ocenie skarżącego powinny być one podstawą zwrotu zabezpieczenia pobranego przez organy celne w związku z prowadzoną rewizją celną wraz z odsetkami. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał te same zarzuty jak w zażaleniu i wskazał, że stosownie do art. 69 WKC organ celny poniósł koszty przeprowadzanych badań laboratoryjnych i w jego ocenie odsetki od zdeponowanych kwot zabezpieczenia powinny być takim kosztem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niesporne w sprawie było, że w dniu 31 sierpnia 2007 r. zostało przyjęte zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci wyrobów kaletniczych i tkanin poliestrowych. Po przyjęciu zgłoszenia celnego została przeprowadzona jego weryfikacja w kwestii dotyczącej taryfikacji poz. 2 zgłoszenia SAD oraz pobrane zostały próbki towarów, które przesłano do badań laboratoryjnych. Stosownie do przepisu art. 74 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1), jeżeli przyjęcie zgłoszenia celnego pociąga za sobą powstanie długu celnego, to towary, których dotyczy to zgłoszenie mogą zostać zwolnione jedynie w przypadku, gdy kwota długu celnego została zapłacona lub zabezpieczona [...]. Z kolei przepis art. 248 ust.1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (DZ.U.UE.L.93.253.1) stanowi, iż udzielenie zwolnienia stanowi podstawę zaksięgowania należności celnych przywozowych ustalonych na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu. Jeżeli organy celne uważają, że kontrole, które przeprowadziły mogą doprowadzić do ustalenia kwoty należności celnych przywozowych wyższej od kwoty ustalonej na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu, mogą zażądać ponadto złożenia zabezpieczenia wystarczającego na pokrycie różnicy między kwotą wynikającą z danych zawartych w zgłoszeniu a ostateczną kwotą należną za towary. Jednakże zgłaszający zamiast złożenia zabezpieczenia może zażądać natychmiastowego zaksięgowania kwoty należności, której mogą w ostateczności podlegać towary. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w omawianej sprawie. Zgłaszający chcąc zwolnienia towarów mógł złożyć zabezpieczenie, jakiego zażądał organ bądź zgodnie ze zdaniem drugim przywołanego ustępu, zażądać natychmiastowego zaksięgowania należności, której mogły w ostateczności podlegać towary. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył zabezpieczenie. Zdaniem Sądu w tym składzie, słuszne jest stanowisko organów, stwierdzające brak podstaw do zastosowania art. 241 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i art. 67 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U nr 68 poz. 622 ze zm.) w celu zwrotu odsetek od zabezpieczenia. Dokonując wykładni wskazanych przepisów zauważyć trzeba, że przepisy te odnoszą się do zwrotu należności celnych a zatem do decyzji mocą, której następuje zwrot należności celnej. Przy czym dopiero przepis prawa krajowego tj. art. 67 ustawy Prawo celne umożliwia wypłatę odsetek od zwracanych należności, ale tylko wtedy gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego do którego dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się. Przepis art. 248 ust.1 rozporządzenia z dnia 2 lipca 1993r. umożliwiający organom zażądanie od zgłaszającego zabezpieczenia, nie dotyczy kwestii zwrotu należności celnych i jako taki stanowi samodzielne i wyczerpujące uregulowanie na gruncie prawa wspólnotowego podobnie jak przepis art. 74 WKC w myśl, którego jeśli przyjęcie zgłoszenia celnego pociąga za sobą powstanie długu celnego, towary, których dotyczy to zgłoszenie mogą zostać zwolnione jedynie w przypadku gdy kwota długu celnego została zapłacona lub zabezpieczona. Powyższe oznacza, wbrew stanowisku skarżącego, że decyzja dotycząca zwrotu kwoty zabezpieczenia nie jest decyzją o której mowa w art. 67 ust.1 ustawy Prawo celne. A zatem w tym zakresie nie ma odrębnej regulacji krajowej. Jedyną obowiązującą w tym zakresie jest regulacja unijna zawarta w przepisie art.858 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 w myśl, której złożenie zabezpieczenia w gotówce nie daje prawa do wypłacania przez organy celne odsetek, a taki rodzaj zabezpieczenia miał miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przyjęcie wykładni omawianych przepisów zaproponowanej przez skarżącego również nie doprowadziłoby do rezultatu przez niego oczekiwanego. Wykładnia gramatyczna regulacji wspólnotowej zawartej w wyżej przytoczonym przepisie, przy uwzględnieniu zasady pierwszeństwa prawa europejskiego nad prawem krajowym i tak doprowadziłaby do wyeliminowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z prawem wspólnotowym. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.