VI SA/Wa 1400/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-10
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Zbigniew Rudnicki, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury ma prawo odmówić zezwolenia na odstępstwo od warunku technicznego dotyczącego umieszczenia kierownicy po prawej stronie w pojeździe specjalnym typu skrapiarko-rozsypywarka, jeśli jego główna funkcja jest wykonywana na drogach wyłączonych z ruchu, a umieszczenie kierownicy po prawej stronie ma zapewnić lepszą widoczność operatorowi?Ratio decidendi
Minister Infrastruktury ma prawo odmówić zezwolenia na odstępstwo od warunku technicznego dotyczącego umieszczenia kierownicy po prawej stronie w pojeździe specjalnym, nawet jeśli jego główna funkcja jest wykonywana na drogach wyłączonych z ruchu. Decyzja ta ma charakter uznaniowy, a nadrzędnym kryterium jest bezpieczeństwo ruchu drogowego. Nawet jeśli pojazd specjalny nie uczestniczy normalnie w ruchu drogowym, jego konstrukcja nie może stwarzać potencjalnego zagrożenia, a przepisy krajowe i międzynarodowe (Konwencja Wiedeńska) nakazują zapewnienie bezpieczeństwa i unikanie utrudnień w ruchu.Stan faktyczny
Przedsiębiorca J. S. złożył wniosek o udzielenie odstępstwa od warunku technicznego dotyczącego umieszczenia kierownicy po prawej stronie w pojeździe specjalnym typu skrapiarko-rozsypywarka. Minister Infrastruktury dwukrotnie odmówił udzielenia takiego zezwolenia, argumentując, że umieszczenie kierownicy po prawej stronie może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, nawet jeśli pojazd jest używany głównie na drogach wyłączonych z ruchu. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, podnosząc, że specyfika pracy pojazdu wymaga takiego umiejscowienia kierownicy dla zapewnienia widoczności i bezpieczeństwa, a pojazd nie uczestniczy normalnie w ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odstępstwa od warunku technicznego dla pojazdu specjalnego oddala skargę
Decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r., wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku p. J. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. (dalej: przedsiębiorca) w sprawie udzielenia odstępstwa od warunku technicznego pojazdu w zakresie kierownicy umieszczonej po prawej stronie, nie udzielono odstępstwa dla pojazdu specjalnego innego: skrapiarko-rozsypywarki, marki [...] typ [...], nr identyfikacyjny pojazdu [...], w zakresie umieszczenia kierownicy po prawej stronie.
W toku postępowania wezwano przedsiębiorcę do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przedsiębiorca skorzystał z przysługującego mu prawa składając odpowiednie pismo.
Minister Infrastruktury rozpatrzył przedmiotowy wniosek nie udzielając odstępstwa od warunku technicznego określonego w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262, z późn. zm.) w zakresie umieszczenia kierownicy po prawej stronie.
Z funkcji wykonywanej przez przedmiotowy pojazd nie wynika potrzeba usytuowania kierownicy po prawej stronie. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 ww. ustawy podaje, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę, a także zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył przedsiębiorca wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz wydanie zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych dla pojazdu specjalnego.
W uzasadnieniu przedsiębiorca stwierdził, iż pojazd będący przedmiotem postępowania ma kierownicę umieszczoną po prawej stronie. Jednakże jest to pojazd specjalny, przeznaczony do wykonywania określonych czynności w trakcie prac nad budową i remontem dróg polegających na skrapianiu budowanej lub remontowanej drogi specjalnymi specyfikami i rozsypywaniu grysu, a więc nie jest to pojazd, który będzie normalnie uczestniczył w ruchu drogowym, poza przypadkami dojazdu i zjazdu z miejsc pracy, na częściach dróg wyłączonych z normalnego ruchu. Pojazd ten spełnia ponadto wszelkie inne wymagania niezbędne do dopuszczenia go do ruchu.
W chwili obecnej, w związku z natężeniem prac przy remontach i budowie dróg nabycie tego typu pojazdu wiąże się z długim okresem oczekiwania, co utrudnia przedsiębiorcy prowadzenie prac w normalnym zakresie. Przedsiębiorca podkreślił również, iż w chwili obecnej nie dysponuje tego typu pojazdem i prace musi wykonywać za pomocą urządzeń nieprzeznaczonych specjalnie do tego typu działań, co może powodować niewłaściwą jakość prac i zwiększa ilość osób niezbędnych do jej wykonania. Nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż w obecnej sytuacji Polski i braku zarówno możliwości technicznych, jak również braku siły roboczej, niedopuszczenie pojazdu specjalnego do pracy ogranicza możliwości zwiększenia tempa prac przy budowie i remoncie dróg, jak również zwiększa ich koszty.
W rozpatrywanej sprawie zachodzą zatem przesłanki do podjęcia decyzji przez Ministra Infrastruktury o zezwoleniu na indywidualne odstępstwo od warunków technicznych pojazdu w zakresie kierownicy umieszczonej po prawej stronie.
Decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 67 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu, po przypomnieniu stanu sprawy stwierdzono, że decyzja została wydana po wnikliwej i zindywidualizowanej analizie akt sprawy i obowiązujących przepisów.
Zaskarżona przez przedsiębiorcę decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami, a otrzymana legitymacja prawna wynikająca z art. 67 ust. 1 ustawy, odnosząca się do zezwoleń w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach na odstępstwo od warunków technicznych, nie zobowiązuje do uwzględniania wszystkich wnoszonych żądań. Użyte w art. 67 ust. 1 ustawy sformułowanie "Minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych" jednoznacznie pozostawia sprawę decyzji zezwalającej na odstępstwo pojazdu od warunków technicznych do indywidualnej oceny Ministra z uwzględnieniem, iż udzielenie zezwolenia nie może powodować zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przy wydawaniu decyzji o odstępstwie od warunków technicznych bierze się pod uwagę ogólny interes społeczny wynikający z troski o właściwe zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, ochronę życia i zdrowia wszystkich uczestników tego ruchu. Słuszny interes strony w toku rozpatrywania o odstępstwo jest zestawiany z interesem społecznym wszystkich uczestników ruchu drogowego, zwłaszcza w zakresie bezpiecznego poruszania się po drogach publicznych.
Podstawowa funkcja "skrapiarko-rozsypywarki" jest wykonywana na naprawianych odcinkach dróg przy minimalnej prędkości i nie ma tu uzasadnienia usytuowanie kierownicy po prawej stronie. Istotne jest również to, że podstawową funkcją przedmiotowego pojazdu pomiędzy miejscami, w których wykorzystywane jest jego wyposażenie specjalne, jest wykonywanie przebiegu i także wówczas nie zachodzi konieczność umieszczenia kierownicy po prawej stronie samochodu. Ponadto zgodnie z przepisami art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, pojazd musi być tak zbudowany, aby jadący pojazdem i inni uczestnicy ruchu mieli zapewnione maksymalne bezpieczeństwo także dzięki dostatecznemu polu widzenia kierowcy. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia kierownica w pojeździe o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, nie powinna być umieszczona po prawej stronie pojazdu.
Również przepisy Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40, z późn. zm.), mającej na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach, stanowią, w tym w szczególności art. 7 ust. 1 tej Konwencji, że użytkownicy drogi powinni unikać zakłóceń ruchu lub narażania go na niebezpieczeństwo poprzez unikanie wszelkiego zachowania, które mogłoby stanowić niebezpieczeństwo lub utrudnianie ruchu, narazić na niebezpieczeństwo osoby albo wyrządzić szkodę własności publicznej lub prywatnej. Umieszczenie kierownicy z prawej strony w pojeździe utrudnia, a w skrajnych przypadkach uniemożliwia bezpieczne wykonywanie manewrów np. manewru wyprzedzania w ruchu drogowym. Pojazdy samochodowe wyposażone w kierownicę po prawej stronie, przystosowane do ruchu lewostronnego, nie odpowiadają przytoczonym powyżej przepisom.
Biorąc pod uwagę, że ani wykonywanie prac związanych z wyposażeniem specjalnym przedmiotowego pojazdu, jak i wykonywanie przebiegu, nie uzasadnia potrzeby zajmowania przez kierowcę miejsca po prawej stronie, Minister Infrastruktury nie udzielił odstępstwa we wnioskowanym zakresie.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca zarzucając jej:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania poprzez niewłaściwą wykładnię, a przez to wadliwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 67 ust.1 tejże ustawy poprzez przyjęcie, iż dopuszczenie umiejscowienia kierownicy po prawej stronie w pojeździe specjalnym skrapiarko-rozsypywarce spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ograniczy pole widzenia kierowcy, podczas gdy zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem organ decyzyjny posiada uprawnienia do udzielenia odstępstwa od warunków technicznych pojazdu, gdy przemawia za tym specyfika konstrukcji przedmiotowego pojazdu i jego szczególne zastosowanie co ma miejsce w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym przedsiębiorca na podstawie art. 53 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) wniósł o uwzględnienie skargi w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Ewentualnie wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez udzielenie odstępstwa od warunków technicznych w pojeździe specjalnym skrapiarko-rozsypywarce.
Ponadto wniósł o zobowiązanie Ministra Infrastruktury do przedstawienia wykazu pojazdów, którym udzielił zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych pozwalające na umieszczenie kierownicy po prawej stronie.
W uzasadnieniu przedsiębiorca przypomniał, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest skrapiarka nawierzchni bitumicznych łącząca w sobie funkcję rozsypywacza grysu.
Po pierwsze, przywilej udzielania odstępstw od warunków technicznych, w jaki wyposażony został Minister Infrastruktury pokazuje, iż istnieje potrzeba dopuszczania do ruchu pojazdów nienormatywnych z uwagi na specyfikę prac przez nie wykonywanych,
W art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym stanowi się, iż: "Pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu". Specyfika usług wykonywanych przez przedsiębiorcę dopuszcza jedynie zastosowanie pojazdu specjalnego z kierownicą ulokowaną po prawej stronie, aby operator miał pełny widok na krawędź modernizowanej drogi, a co za tym idzie mógł bezpiecznie wykonać zadanie. Kierowca przed rozłożeniem masy asfaltowej w korycie drogi musi skropić ją emulsją asfaltową od zewnętrznych stron drogi, tj. od krawężnika, a co za tym idzie musi dokładnie obserwować przestrzeń po prawej stronie, a umiejscowienie siedziska po prawej stronie znacznie ułatwia mu pracę. Realizacja normy wyżej zacytowanej znajduje zastosowanie właśnie podczas prawostronnego położenia kierownicy.
Po drugie, podkreśla się, że przedmiotowy pojazd należy do szczególnej kategorii pojazdów specjalnych. Z samego nazewnictwa wynika, iż pojazd jako specjalny mógłby odbiegać od przyjętych norm. Ważnym jest, iż poza odstępstwem w zakresie umieszczenia kierownicy pojazd spełnia wszelkie wymogi techniczne.
Art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż: "Pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób w nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę". W uzasadnieniu odmowy udzielenia odstępstwa od warunków technicznych Minister Infrastruktury powołuje się na ogólny interes społeczny wynikający z troski o właściwe zapewnienie ruchu drogowego. Natomiast próby uzyskania zezwolenia na umiejscowienie kierownicy po prawej stronie czynione są dla zwiększenia widoczności przez operatora, a co za tym idzie nie tylko nie zagrażałoby to bezpieczeństwu w ruchu, ale wręcz przeciwnie, staje się niezbędnym by je zachować w szeroko pojętym interesie społecznym. Ponadto, skrapiarko-rozsypywarka nie jest pojazdem, który normalnie uczestniczy w ruchu drogowym poza wypadkami dojazdu i zjazdu z miejsc pracy na częściach dróg wyłączonych z normalnego ruchu.
Niezrozumiałe dla przedsiębiorcy jest stanowisko Ministra Infrastruktury, gdzie z jednej strony podnosi, iż urządzenie pracuje przy minimalnych prędkościach, a z drugiej argumentuje swoje stanowisko odmowne niemożliwością czynienia przez przedmiotowy pojazd manewrów wyprzedzania. Pojazd nie uczestniczy w ruchu drogowym jako jego zwykły użytkownik i nie będzie miał potrzeby wyprzedzania jakiegokolwiek innego pojazdu.
Reasumując, przedsiębiorca podkreślił, że udzielenie takiego zezwolenia nie spowoduje - w jego ocenie - żadnego zagrożenia w ruchu drogowym oraz dla środowiska naturalnego, a pojazd będzie wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem i we właściwy sposób.
W odpowiedź na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.
Organ przywołał treść art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, który wymienia warunki techniczne, jakie muszą zostać spełnione, aby pojazd mógł poruszać się po drogach publicznych, mając na uwadze ogólny interes społeczny wynikający z troski o właściwe zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, ochronę życia i zdrowia wszystkich uczestników tego ruchu.
Ponieważ podstawową czynnością pojazdu innego: "skrapiarko-rozsypywarki" jest praca przy niskich prędkościach, stwierdzenie przedsiębiorcy, iż jedynie zastosowanie pojazdu z kierownicą ulokowaną po prawej stronie pozwala operatorowi na pełny widok remontowanej drogi nie jest słuszne. Przy niskich prędkościach na wyłączonym z ruchu odcinku drogi operator pojazdu może dowolnie ukierunkować pojazd tak, aby zapewnić sobie odpowiedni widok na remontowany odcinek drogi. Z drugiej strony, podczas poruszania się w prawostronnym ruchu ulicznym pojazdu z kierownicą umieszczoną po prawej stronie, kierowca ma ograniczone pole widoku. Powoduje to stwarzanie potencjalnego zagrożenia w ruchu publicznym.
Ponadto Minister przywołał argumentację wynikającą z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w myśl którego kierownica w pojeździe o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, nie powinna być umieszczona po prawej stronie pojazdu. Organ ponownie wskazał, że również przepisy Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., mającej na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach, stanowią, w tym w szczególności art. 7 ust. 1 tej Konwencji, że użytkownicy drogi powinni unikać zakłóceń ruchu lub narażania go na niebezpieczeństwo. Umieszczenie kierownicy po prawej stronie w pojeździe utrudnia, a w skrajnych przypadkach uniemożliwia wykonanie manewrów, np. manewru wyprzedzania lub wymijania w ruchu drogowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] stycznia 2008 r., którą nie zezwolono na odstępstwo od warunków technicznych, jakie powinien spełniać pojazd specjalny inny: "skrapiarko-rozsypywarka", marki [...] typ [...], w zakresie umieszczenia kierownicy po prawej stronie.
Skarga na powyższą decyzję została oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 67 ust. 1 tej ustawy.
W ocenie przedsiębiorcy jedynie zastosowanie pojazdu z kierownicą ulokowaną po prawej stronie pozwala operatorowi na pełny widok remontowanej drogi, a co za tym idzie - wykonywanie czynności związanych z budową i remontem dróg, polegających na skrapianiu budowanej lub remontowanej drogi specjalnymi specyfikami i rozsypywaniu grysu. Według przedsiębiorcy nie jest to pojazd, który będzie normalnie uczestniczył w ruchu drogowym, poza przypadkami dojazdu i zjazdu z miejsc pracy, na częściach dróg wyłączonych z normalnego ruchu. Pojazd ten spełnia ponadto wszelkie inne wymagania niezbędne do dopuszczenia go do ruchu.
Zgodnie z art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym użyte w ustawie określenie "pojazd specjalny" oznacza pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. W rozpatrywanym przypadku wchodzi w grę posiadanie specjalnego wyposażenia, przez co przedsiębiorca rozumie nie tyle wyposażenie przedmiotowego pojazdu w różnego rodzaju urządzenia umożliwiające sterowanie zainstalowanej na pojeździe skrapiarko-rozsypywarki, ile wyposażenie pojazdu w kierownicę umieszczoną po prawej stronie.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 powołanej wyżej ustawy minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. Oznacza to, że: 1) wydanie zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy, należy do kompetencji ministra właściwego do spraw transportu, 3) minister może udzielić stosownego zezwolenia, o którym tutaj mowa, a więc decyzja ministra w tej sprawie ma charakter uznaniowy, 4) aby decyzja ministra nie miała charakteru dowolnego organ ten powinien określić kryteria jej wydania, pamiętając w szczególności o tym, że wydanie tego rodzaju decyzji może dotyczyć wyłącznie przypadków indywidualnych (a więc np. nie całej określonej klasy pojazdów) i wymaga uzasadnienia.
W literaturze przedmiotu (R. A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, LEX, 2008, wyd. III, komentarz do art. 67 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, stan prawny na dzień 10 kwietnia 2008 r.) podkreśla się m.in., że wyrażenie zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy może nastąpić w uzasadnionych wypadkach indywidualnych, ale nie może mieć charakteru generalnego; najczęściej może chodzić o pojazdy używane do celów specjalnych, sprowadzane w niewielkich ilościach. Za trafne uznano też stanowisko NSA, że "Odstępstwo nie może dotyczyć takich wymogów, których niespełnienie może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. W myśl art. 67 ust. 1 ustawy z 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym Minister Transportu i Gospodarki Morskiej (obecnie Minister Infrastruktury) tylko w uzasadnionych przypadkach może zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy (wyrok NSA z dnia 26 maja 1998 r.,
II SA 296/98, LEX nr 41339).
Reasumując, w świetle powołanego przepisu art. 67 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie ulega wątpliwości, że decyzja właściwego ministra w przedmiocie wyrażenia zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy, ma charakter uznaniowy, może dotyczyć tylko uzasadnionych przypadków, przy czym podstawowym kryterium negatywnym jest zachowanie bezpieczeństwa ruchu drogowego, co oznacza, że odstępstwo nie może dotyczyć takich wymogów, których niespełnienie może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Organ nie ma obowiązku udowadniać, że stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez dokonane odstępstwo ma charakter pewny; wystarczy, że uprawdopodobni taką możliwość, co w rozpatrywanej sprawie uczynił.
Zgodnie z przywołanymi przez organ przepisami art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, regulującymi warunki techniczne pojazdów, pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę (pkt 1) oraz – już pozytywnie - zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu (pkt 5). Oczywistym celem tych przepisów jest utrzymanie odpowiednich standardów bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Z powyższymi przepisami ustawy koresponduje przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W myśl tego przepisu kierownica w pojeździe o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, nie powinna być umieszczona po prawej stronie pojazdu. W kontekście powołanych wyżej przepisów umieszczenie kierownicy po prawej stronie pojazdu o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, zagraża bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu i narusza porządek ruchu na drodze, a także nie zapewnia dostatecznego pola widzenia kierowcy oraz łatwego, wygodnego i pewnego posługiwania się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu.
Reasumując, zarówno ustaleniom dotyczącym stanu faktycznego sprawy, jak i rozumowaniu Ministra Infrastruktury w rozpatrywanej sprawie, opartemu na powołanych wyżej przepisach, nie można zarzucić błędu.
Niezależnie od powyższego pełnomocnik Ministra Infrastruktury stwierdził na rozprawie, iż przedmiotowym pojazdem jest w istocie normalna ciężarówka, na której ramie zainstalowane jest urządzenie do budowy dróg: skrapiarko-rozsypywarka. Analiza materiałów zgromadzonych w sprawie potwierdza to stwierdzenie. Z dokumentacji fotograficznej wynika bowiem, iż urządzenia sterownicze tego urządzenia zostały po prostu niejako domontowane do wyposażenia samochodu ciężarowego, zaś z obszernej ogólnej charakterystyki skrapiarki Eurosprayer 7000I wynika, że może być ona sterowana ręcznie, z platformy tylnej, jak i z pulpitu w kabinie, zintegrowanego z komputerowym systemem sterowania i kontroli Helios. Ma więc rację pełnomocnik Ministra Infrastruktury stwierdzając, że w rozpatrywanym przypadku urządzenie do budowy i remontów dróg (skrapiarko-rozsypywarka) mogłoby z powodzeniem zostać zainstalowane na podwoziu odpowiedniego pojazdu posiadającego kierownicę po lewej stronie, odpowiadającego wymaganiom przepisów polskich. Co za tym idzie – wniosek o wydanie zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy nie jest w przypadku przedmiotowego pojazdu uzasadniony wymaganiami technologicznymi, funkcjonalnymi, które podniósł skarżący.
Za wydaniem takiego zezwolenia nie przemawiają również szersze względy społeczne, związane z programem budowy dróg w Polsce i niedostatkiem służących temu celowi maszyn. Żadne z tych względów nie mogą bowiem "konkurować" z nadrzędnym celem jakim jest zachowanie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Działania organów odpowiedzialnych za realizację tego celu mają przede wszystkim i z natury charakter prewencyjny, a odmowa wydania przedmiotowego zezwolenia w sposób oczywisty mieści się w tym nurcie działań.
W ocenie Sądu Minister Infrastruktury w sposób przekonywujący uzasadnił powyższą tezę, zasadnie odmawiając wydania wnioskowanego zezwolenia.
Odnosząc się do wniosku przedsiębiorcy o zobowiązanie Ministra Infrastruktury do przedstawienia wykazu pojazdów, którym udzielił zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych pozwalające na umieszczenie kierownicy po prawej stronie, należy zauważyć, że taki wniosek nie łączy się bezpośrednio z rozpatrywaną sprawą i jest sformułowany zbyt ogólnie – choćby przez brak zakreślenia ram czasowych czy odniesienia do określonej kategorii pojazdów – by mógł stanowić środek dowodowy w sprawie. Sąd może tylko domniemywać, że przedsiębiorca zmierza do sformułowania zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (niedyskryminacji). Ewentualne postawienie takiego zarzutu wymaga jednak innego postępowania dowodowego.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło