VII SA/Wa 821/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-10
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzone na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzone na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne rozpoczyna się dopiero po złożeniu przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów KPA i ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w toku rokowań są bezzasadne.Stan faktyczny
Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. Region L. wniósł skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o nieuwzględnieniu odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący zarzucił naruszenie zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji oraz przepisów KPA i ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postępowanie dotyczyło wyboru oferenta do udzielania świadczeń w rodzaju Pomoc Doraźna i Transport Sanitarny – Ratownictwo Medyczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA - Bogusław Cieśla, Sędzia WSA - Ewa Machlejd, Protokolant - Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008r. sprawy ze skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej F. Region L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej F. Region L. kwotę 1100 (tysiąc sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 11 grudnia 2007r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie prowadzone w trybie rokowań poprzedzające zawarcie umów na okres od 1 stycznia 2008r. do 31 grudnia 2008r. (PKWiU 85.1 – usługi w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego), o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju świadczeń: Pomoc Doraźna i Transport Sanitarny – Ratownictwo Medyczne, w zakresie świadczeń udzielanych przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na obszarze:, [...] do których zaprosił dwóch oferentów: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. Region L, oraz Samodzielną Stację Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego w Z.
Obaj oferenci zostali zaproszeni do negocjacji.
W końcowej ocenie dokonanej przez komisję, oferta Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. Region L. otrzymała w sumie 87, 5 pkt w tym za kryterium ciągłości 7, 5 pkt, kryterium kompleksowości 10 pkt, jakości 40 pkt, natomiast w kryterium ceny 30 pkt.
W wyniku rokowań wybrana została oferta Samodzielnej Publicznej Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego w Z., która otrzymała w łącznej ocenie punktowej 95 pkt, w tym za kryterium ciągłości 15 pkt, kryterium kompleksowości 10 pkt, jakości 40 pkt, kryterium ceny 30 pkt
Od rozstrzygnięcia postępowania Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. Region L. spółka z o. o. wniósł w dniu 31 grudnia 2007r. odwołanie do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
W odwołaniu skarżący wskazał, że w toku postępowania naruszone zostały zasady równego traktowania świadczeniobiorców oraz zasady uczciwej konkurencji. Ponadto stwierdził, że naruszone zostały zasady wynikające z zapisu art. 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) – poprzez wprowadzenie dodatkowej oceny w kryterium, jakim jest ciągłość udzielania świadczeń,.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] stycznia 2008r., Nr [...], na podstawie art. 154 ust. 3 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 104 § 1 k.p.a. nie uwzględnił odwołania.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniobiorców. W trakcie prowadzonych rokowań zastosowano obowiązujące i wymagane kryteria oceny ofert, co wykluczyło możliwość przyjęcia jakichkolwiek preferencji. Organ stwierdził, że dokonana przez Komisję [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ocena przedmiotowej oferty, nie budzi zastrzeżeń pod względem merytorycznym, a przeprowadzone postępowanie nie narusza zasad wynikających z ustawy.
Odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. Region L.
Wskazał, że w wyniku wydania decyzji przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego doznał uszczerbku interes prawny Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej F. Region L. prowadzonego przez F. Sp. z o.o., poprzez naruszenie zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniobiorców. Zarzucił komisji konkursowej nieprawidłowości w liczeniu punktów w rankingu konkursowym oraz naruszenie przez organ art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowym, decyzją z dnia [...] marca 2008r. znak: [...], na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że przedmiotowe postępowanie w sprawie zawarcia umów przeprowadzono z zachowaniem przepisów prawa.
Za nieuzasadniony organ uznał zarzut naruszenia art. 134 oraz art. 148 pkt 1 i 2 ustawy poprzez zastosowanie kryterium ciągłości, rozumianej jako ryzyko jej przerwania w wyniku niespełnienia przez oferenta wymagań w dniu złożenia oferty oraz ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń, realizowanego w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Funduszem.
Organ stwierdził, że zarzut ten nie odnosi się do naruszenia zasad prowadzenia postępowania przez komisję, których skutkiem był uszczerbek w interesie prawnym Odwołującego się. Zarzut ten odnosi się tylko i wyłącznie do kryteriów oceny ofert świadczeniodawców, określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 pkt 2 ustawy. Skarżący nie kwestionuje natomiast faktu niewłaściwej interpretacji, czy też zastosowania powyższych kryteriów przez komisję w trakcie postępowania, a faktem bezspornym jest to, że odwołujący się nie spełnił wymogów określonych w kryterium "ciągłość".
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podniósł, że nie jest słuszny zarzut odwołującego się, że komisja dokonała oceny jego oferty z naruszeniem zasad wynikających z art. 148 ustawy. Porównanie ofert obejmowało wszystkie ustawowe kryteria. Jednym z nich jest ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wobec czego komisja konkursowa nie mogła pominąć tego elementu przy ocenie i porównaniu ofert.
Organ dodał, że zarzut niewłaściwego zastosowania art. 7, art. 8, art. 10 ust. 1 oraz art. 15 k.p.a. z powodu nie zapoznania odwołującego z przyjęta punktacją ofert oraz z wartościami punktowymi przyjętymi za poszczególne elementy oferty odwołującego się oraz oferty wybranej, w szczególności punktacji, co do jakości i ceny oraz braku uzasadnienia punktacji elementów oceny nie mógł zostać również uwzględniony, gdyż kryteria oceny ofert oraz ilość punktów możliwa do uzyskania za poszczególne elementy zostały określone w zarządzeniu nr 71/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Organ podkreślił, że odwołujący pominął fakt, że ustawodawca w sposób jednoznaczny określił, że postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy, a zatem nie jest postępowaniem w rozumieniu przepisów k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. Region L. wnosząc o jej uchylenie w całości.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania w szczególności: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 134 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 1, art. 148 pkt 1, art. 148 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 32 Konstytucji oraz art.4 pkt. 1 lit. a w związku z art. 9 ust.1 i ust. 2 pkt. 5 oraz art.24 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
W ocenie skarżącego w wyniku przyjęcia preferencji w ocenie punktowej świadczeniodawcy dotychczas udzielającego świadczeń zdrowotnych, postrzegania tego kryterium, jako kryterium, jakości świadczeń, doszło do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców (art. 134 ust 1 ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004r.(Dz. U. 04.210.2135) oraz zasady, co do przedmiotu zamówienia, zgodnie, z którą przedmiotu zamówienia nie można opisać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję (art. 140 ust. 2 pkt1 w/w ustawy) ponadto zasady przewidzianej dla porównania ofert ( art. 148 w/w ustawy),
Zdaniem skarżącego opisane wyżej postępowanie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3, 15 art. 4 w zw. z art. 9 ust.1, art. 24 ust. 2 pkt. 3 i art. 102 ust 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów)
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie
W złożonym na rozprawie piśmie z dnia 8 września 2008r.,skarżący podniósł dodatkowo, że w świetle orzecznictwa nie do pogodzenia z zasadą równego traktowania jest okoliczność braku przeprowadzenia kontroli postępowania komisji wobec drugiego oferenta ( wyroki WSA w Warszawie VII SA/ Wa 262/08, VII SA/Wa 684/08, VII SA/Wa 690/08 , VII SA/Wa 691/08)).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji można postawić zarzutu naruszenia prawa, który skutkuje jej uchylenie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Sąd stwierdza, że orzekając jak w sentencji wyroku, nie podziela wszystkich zarzutów skargi.
Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ( porównaj postępowanie. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006r., w sprawie IIGSK 186/06, ONSAiWSA 2007/4/101).
Podstawą przeprowadzenia postępowania w przedmiocie rokowań, jest ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004r. (Dz. U. 04.210.2135).
Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie maja zastosowania w tym postępowaniu zasady wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie nie ma zastosowania ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z dnia 21 marca 2007 r.)
Postępowanie administracyjne - dwuinstancyjne i oparte na procedurze wynikającej z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego rozpoczyna się dopiero po złożeniu przez świadczeniodawcę w trybie art. 154 tej ustawy odwołania od rozstrzygnięcia komisji.
W związku z powyższą argumentacją, Sąd nie podziela również zarzutów skargi w zakresie naruszenia, w postępowaniu w przedmiocie rokowań, zasad postępowania administracyjnego opisanych w przepisach art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.4 pkt. 1 lit. a w związku z art. 9 ust.1 i ust. 2 pkt. 5 oraz art.24 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z treścią art.139 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z póżn. zm.) zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art.159, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań.
Z kolei zgodnie z treścią art. 143 w zw. z art. 142 ust5 ustawy w części niejawnej konkursu komisja konkursowa można wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Może też nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej.
Dokonując oceny oferty komisja kieruje się określonymi kryteriami przeliczając je na określoną liczbę punktów należnych danej ofercie. Oferta uzyskująca najwięcej punktów wygrywa i z podmiotem ją wygrywającym winna być zawarta umowa.
W toku postępowania komisja może żądać od świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy złożenia wyjaśnień dotyczących przeprowadzanego postępowania. Zgodnie z przepisami opisanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004r., komisja konkursowa ma także prawo przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie. Może także zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane przez świadczeniodawcę w toku postępowania.
Rokowania składają się z części jawnej i niejawnej. Zgodnie z przepisem art. 143 w zw. z art.142 komisja w poszczególnych etapach postępowania może podjąć niżej wymienione czynności, których jednak ustawa nie wylicza w sposób enumeratywny. W części jawnej komisja w obecności oferentów: stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert; przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. W części niejawnej komisja konkursowa może: 1) wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia; 2) nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Aby dokonać wyboru oferty, komisja może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Negocjacje z oferentami są głównym punktem konkursu ofert. W toku negocjacji, bowiem ocenia się ofertę pod kątem jej zgodności z wymaganiami określonymi przez Prezesa Funduszu, jak również ustala się wartość udzielanych świadczeń, a więc wartość umowy. To w toku negocjacji praktyczne zastosowanie znajdują kryteria oceny ofert określone przez Prezesa Funduszu, gdyż komisja porównuje oferty, uwzględniając w szczególności: 1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną - na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem, jakości lub akredytacją; 2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Na tym etapie postępowania kształtuje się treść umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Wskazać należy, że w przepisie art. 149 w/w ustawy zawarty jest zamknięty katalog przypadków, w których odrzuca się ofertę. W przypadku, gdy braki dotyczą tylko części oferty, ofertę można odrzucić w części dotkniętej brakiem, zaś w przypadku, gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty. Ustawa określa także, w jakich, enumeratywnie wyliczonych, przypadkach, dyrektor oddziału może unieważnić postępowanie ( art. 150 w/w ustawy).
Komisja ogłasza rozstrzygnięcie postępowania. Z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania następuje jego zakończenie i komisja ulega rozwiązaniu.
Zgodnie z przepisem art. 152 w/w ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z póżn. zm.) – każdemu świadczeniodawcy, którego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad prowadzenia postępowania w sprawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga.
Skutecznie można, więc wnieść środek odwoławczy lub skargę, kiedy wykaże się , że wystąpiły łącznie dwa elementy: 1) naruszenie przez Fundusz zasad postępowania określonych przez ustawę 2) naruszenie interesu prawnego świadczeniodawcy poprzez naruszenie wyżej wymienionych zasad postępowania.
Ustawodawca określił zasady, jakie obowiązują w postępowaniu o zawarcie umów. Są to w szczególności: 1) równe traktowanie świadczeniodawców, 2) niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania, 3) przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.
Naruszenie zasad postępowania musi naruszać interes prawny świadczeniodawcy.
Na temat rozumienia pojęcia "interes prawny" wypowiedział się wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w swoich orzeczeniach, że istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Może to być norma należąca do prawa administracyjnego bądź do innych gałęzi prawa, na przykład prawa cywilnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, uznawany również w doktrynie, iż podstawą legitymacji procesowej strony jest przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym.
Szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że jeżeli sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu.
Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny".
Określone, jak to opisano wyżej, granice interesu prawnego mają pełne zastosowanie w przedmiotowym przypadku. Oznacza to, że konieczne jest faktyczne naruszenie zasad postępowania, które musi naruszać faktycznie istniejący interes świadczeniodawcy.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że bezsprzeczne jest to, że w świetle przedstawionej powyżej argumentacji skarżącemu przysługuje interes prawny w zakresie zgłoszonego odwołania. Okoliczność ta zasadnie nie była kwestionowana.
Zdaniem Sądu, postępowanie odwoławcze zakończone zaskarżoną decyzją, zapadło z obrazą dyspozycji przepisów art. 7 i 77 k.p.a., wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Postępowanie odwoławcze nie wyjaśniło okoliczności przeprowadzonego konkursu w szczególności w świetle zasady wynikającej z przepisu art. art. 134 w/w ustawy.
Zgodnie z normą tego przepisu Narodowy Fundusz Zdrowia zobowiązany jest zapewnić równe traktowanie wszystkim świadczeniodawcom biorącym udział w postępowaniu o zawarcie umów. Ponadto postępowanie takie musi być przeprowadzone z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada opisana w przepisie art. 77 § 1 kpa nakłada na organy obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.
Zgodnie z zarządzeniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr 71/2007/DSOZ z dnia 27 września 2007r,.w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ocena ofert następuje według równoważnych kryteriów, którymi są: 1) kompleksowość - powinna ona dotyczyć w szczególności zakresu merytorycznego oferowanych świadczeń, zapewnienia świadczeniobiorcy pełnego dostępu do świadczeń diagnostycznych i terapeutycznych wymaganych ze względu na rodzaj realizowanych świadczeń oraz możliwości udzielania świadczeń w innych zakresach; 2) dostępność - regulująca: a) sposób organizacji udzielania świadczeń, w tym harmonogram udzielania świadczeń, oraz udostępnione świadczeniobiorcom sposoby rejestracji (zapisy telefoniczne, osobiste, Internet itp.), b) dostosowanie infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych, c) sposób kwalifikacji świadczeniobiorców do udzielania świadczeń; 3) ciągłość - w myśl, której uwzględnić należy zapewnienie świadczeniobiorcy kontynuacji procesu leczenia; 4) oferowana cena - należy tutaj uwzględnić relację ceny oferowanej do ceny ustalonej dla danego świadczenia dla potrzeb postępowania przez dyrektora oddziału wojewódzkiego; 5) jakość oferowanych świadczeń - należy uwzględnić w szczególności: a) kwalifikacje osób udzielających świadczeń, b) wyposażenie w aparaturę i sprzęt, c) bezpieczeństwo udzielania świadczeń, przede wszystkim możliwość zapewnienia prawidłowego postępowania w przypadku wystąpienia zdarzeń niekorzystnych (np. dostęp do intensywnej terapii), d) potwierdzenie, jakości udzielanych świadczeń uzyskanym i ważnym w okresie obowiązywania przyszłej umowy certyfikatem jakości (np. ISO) lub certyfikatem akredytacyjnym (certyfikaty takie wydaje jednostka certyfikująca przy Ministrze Zdrowia).
Zdaniem Sądu, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, w niniejszej sprawie nie wykazał, że do rozstrzygnięcia konkursu ofert - na niekorzyść skarżącego oferenta, doprowadziło postępowanie, w warunkach zastosowania równych z drugim oferentem kryteriów wyżej opisanych.
Organ nie wykazał, zatem, że konkurs przeprowadzono w warunkach poszanowania opisanej wyżej zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie przedmiotowej umowy.
W ocenie Sądu oferta innego świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu konkursowym musi stanowić materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Prezes wprawdzie nie prowadzi na nowo postępowania konkursowego, lecz zobowiązany jest zbadać okoliczności związane z zasadnością dokonanego wyboru oferenta.
Zważywszy na to, że zarówno kryteria oceny ofert, jak i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania, bezzasadne było odstąpienie w niniejszym postępowaniu od analizy porównawczej ofert.
Zdaniem Sądu stan materiału dowodowego w sprawie ( dokumentacja tylko jednego oferenta - skarżącego) i jego ograniczona w związku z tym analiza, uniemożliwiły Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego konkursu. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie mógł zbadać, czy w toku przedmiotowego konkursu zapewniono równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzono postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a także, czy w związku z tym prawidłowo porównano oferty ( art.134 i art. 148 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U.Nr 210, poz. 2135 z póżn. Zm.).
Rozpoznając sprawę ponownie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powinien, dołączyć do akt dokumenty drugiego uczestniczącego w konkursie oferenta i poddać je szczegółowej analizie pod kontem tego, czy doszło do naruszenia wyżej opisanych zasad przeprowadzania postępowania w wyniku, czego doznał uszczerbku interes prawny skarżącego ( art. 152 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z póżn. Zm.).
Dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest szczegółowe wykazanie w oparciu o przepisy materialne szczegółowo wskazane, iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia winien wskazać, z jakimi okolicznościami przypisanymi poszczególnym kategoriom oceny wiążą się określone ilości punktów. Dodatkowo umożliwia to też ocenę, czy brak ujawnienia wszystkich dokumentów związanych z konkursem, jakkolwiek narusza przepis art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ma wpływ na rozstrzygnięcie ( porównaj wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2006r. w sprawie VII SA/Wa 1391/06 -LEX nr 306433).
Reasumując, analiza porównawcza ofert powinna wykluczyć naruszenie zasad przedmiotowego postępowania opisanych w w/w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Organ II instancji rozważy, dopuszczalność (w świetle omówionych wyżej zasad postępowania, wynikających z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) stanowiska organu I instancji zgodnie, z którym o zasadności dokonanego przez komisję wyboru mogło decydować to, że kontrkandydat skarżącego już świadczy usługi na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia, a skarżący nie funkcjonował w systemie ratownictwa.
Rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie rozważenie zatem tego, czy czynności komisji związane z oceną ofert mogły faktycznie gwarantować realizację, w prowadzonym przez nią postępowaniu, ustawowej zasady równości oferentów.
W szczególności chodzi o okoliczność związania komisji przepisami zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr 71/2007/DSOZ z dnia 27 września 2007r,.w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdzie w załączniku nr 1 tego zarządzenia, ustawowe kryterium oceny oferenta, kryterium ciągłości zostało zinterpretowane w taki sposób, że oferent już realizujący umowę o świadczenia objęte konkursem, czy rokowaniami jest wyróżniany przez przyznanie punktów z tego tytułu, zaś punkty te są nieosiągalne dla oferenta, który nie był związany umową z Funduszem.
Organ II instancji zobowiązany będzie do szczególnie wnikliwej analizy przeprowadzonych rokowań w zakresie prawidłowości zastosowania, w okolicznościach niniejszej sprawy kryterium ciągłości i możliwości naruszenie przez Fundusz zasad postępowania określonych przez ustawę.
Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, organ ma obowiązek odnieść się w uzasadnieniu w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów, w przeciwnym razie postępowanie organu będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania sformułowanej w art. 11 k.p.a. Wskazanie podstawy prawnej decyzji, przytoczenie przepisów prawa polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu, dlaczego organ orzekający zastosował określony przepis - rozstrzygając sprawę, względnie też, dlaczego przyjął daną wykładnię, gdy strona przedstawiła wykładnię odmienną.
Rozpoznając sprawę ponownie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia będzie miał na uwadze to, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło