III SA/Wa 424/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca) Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] września 2007 r. nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. P. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w dniu 2 sierpnia 2007 r. A. P. złożył Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. korekty zeznań PIT-38 za 2004r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok w kwocie 217.265 zł., w związku z uwzględnieniem w złożonym poprzednio zeznaniu PIT-38 dochodu z tytułu kapitałów pieniężnych. Wniosek ten uzasadnił wskazując, iż jest klientem firmy I. Spółka Jawna i z jej pomocą dokonywał inwestycji środków finansowych. W ocenie Skarżącego informacje PIT-8c wystawione przez I. na podstawie których sporządził zeznanie podatkowe zawierały nieprawdziwe informacje o osiąganych przez tą firmę zyskach, które miały jedynie wirtualny charakter, co czyniło uiszczony z tego tytułu podatek nienależnym. Na potwierdzenie swojej argumentacji załączył kserokopię zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, skierowanego do Prokuratury Okręgowej w W. Dwoma postanowieniami z dnia [..] września 2007 r., działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn.zm.) - dalej powoływanej jako "Ordynacja podatkowa" Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., zawiesił postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. W uzasadnieniu postanowień podał, iż pismem z dnia 14 czerwca 2007 r. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o podjęcie czynności w stosunku do Spółki I. zmierzających do ustalenia czy po stronie Skarżącego wystąpił faktyczny przychód z kapitałów pieniężnych. W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania, a ewentualne wątpliwości dotyczące określonych przez Skarżącego nadpłat, organ podatkowy mógł wyjaśnić w postępowaniu dowodowym, wzywając go do złożenia posiadanej dokumentacji, jak również występując o jej nadesłanie do Syndyka Masy Upadłości Spółki I. oraz Prokuratury Okręgowej w W. W ocenie Skarżącego, przeprowadzenie kontroli w Spółce I na kilka lat odsunie wydanie decyzji o stwierdzeniu nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej w W, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż zawieszenie postępowania było zasadne. W ocenie organu odwoławczego, zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest załatwienie sprawy Skarżącego, jest ustalenie czy dochód wykazany do opodatkowania w informacji PIT-8c został faktycznie uzyskany. Jego zdaniem przeprowadzenie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. kontroli podatkowej w Spółce I. pozwoli na ustalenie rzetelności kwot przychodów i kosztów uzyskania przychodów wykazanych w informacjach PIT-8c sporządzonych dla klientów tej firmy, w tym Skarżącego i będzie miało istotne znaczenie dla oceny jego wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Jednocześnie organ wskazał, iż powołany przez Skarżącego przepis art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem prawidłowość korekt zeznań i zasadność wniosku o stwierdzenie nadpłaty budziły wątpliwości organu, a ponadto zaistniała w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania podatkowego. W skardze wniesionej na powyższe postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. W uzasadnieniu skarg wskazał, iż postanowienia te są niezasadne bowiem organy podatkowe dysponują wystarczającymi dowodami potwierdzającymi fakt zapłaty przez Skarżącego podatku nienależnego w myśl art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a prawidłowość skorygowanej deklaracji nie budzi wątpliwości. W takiej sytuacji, zwrot podatku powinien nastąpić na podstawie art. 75 § 4 powołanej ustawy bez wydania decyzji. Wskazał, że w razie wątpliwości – na istnienie których jak zauważył Skarżący organ I instancji nie powołał się w swoim postanowieniu – organ ten mógł na podstawie dokumentów otrzymanych od Skarżącego i Syndyka Masy Upadłości Spółki I. oraz dokumentów, które mógł uzyskać z Prokuratury Okręgowej przeprowadzić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie i wydać decyzję merytoryczną. W ocenie Skarżącego, spełnił on wszystkie wymagania warunki do uzyskania zwrotu nadpłaty podatku. W uzasadnieniu wniosku powołał się na powszechnie znane okoliczności oszustwa popełnionego przez firmę I. Podkreślił również, iż w toku postępowania międzyinstancyjnego przesłał do organu I instancji skorygowane informacje PIT-8c za 2004 i 2005 rok które otrzymał od Syndyka Masy Upadłości Spółki I potwierdzające zasadność jego wniosku. Informacje te sporządzono na podstawie opinii biegłego sądowego powołanego przez sędziego komisarza w toku postępowania upadłościowego Spółki. Skarżący wskazał przy tym, że z informacji przekazanych mu przez Syndyka wynika, iż informacje o kontroli przeprowadzonej przez biegłą oraz dokonanych korektach deklaracji otrzymał również na własne żądanie organ I instancji. Zdaniem Skarżącego zawieszenie postępowania do czasu przeprowadzenia kontroli w Spółce I. ze względu na jej obszerność i skomplikowany charakter, a co za tym idzie długotrwałość, odsuwa na bliżej nieokreślony czas rozstrzygnięcie w sprawie nadpłaty podatku. W ocenie Skarżącego jest to nie do zaakceptowania w państwie prawnym i narusza zasady współżycia społecznego. Z informacji posiadanych przez Skarżącego wynika, iż dotychczas taka kontrola nie została wszczęta. Z uwagi na powyższe Skarżący wskazał, iż zgodnie z zasadą domniemania prawdziwości zeznań składanych przez podatnika organ I instancji powinien zwrócić mu nadpłacony podatek przyjmując za podstawę skorygowaną deklarację, a ewentualną decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego wydać po zakończeniu kontroli w Spółce I. Wskazał również, iż znane mu są przypadki w których organy podatkowe zwracają byłym klientom Spółki nadpłaty bez przeprowadzenia czynności kontrolnych we własnym zakresie, na podstawie korekt deklaracji wystawionych przez Syndyka. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach, wskazując przy tym, że dowody przedstawione w skardze pozostają bez wpływu rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ zostały złożone po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a część z nich została sporządzona po wydaniu postanowienia przez organ I instancji. Na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt III SA/Wa 424/08 i III SA/Wa 425/08 w celu ich łącznego rozpoznania lecz odrębnego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Na wstępie należy podnieść, iż Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu, stosownie do art. 184 Konstytucji R.P. w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), podlega zgodność zaskarżonych decyzji. Postanowień bądź innych aktów wymienionych a wart. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.- dalej powoływana jako p.p.s.a.) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Ocena Sądu dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając w ten sposób zaskarżone postanowienie stwierdzić należy, iż wydane ono zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności, Sąd odniesie się do zasadności skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zawieszające postępowanie wszczęte na wniosek Skarżącego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Tak więc pierwszą kwestią jest rozstrzygnięcie czy w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej a więc obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania, która występuje wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podnieść należy, że organ podatkowy pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie wskazały w uzasadnieniach postanowień o rozstrzygniecie jakiego zagadnienia wstępnego chodzi. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, iż przeprowadzenie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. kontroli podatkowej w spółce I. pozwoli na ustalenie rzetelności przychodów wykazanych w informacjach PIT – 8c, sporządzonych dla klientów tej firmy, w tym dla Skarżącego. W przesłance określonej w art. 201 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, chodzi o zagadnienie prejudycjalne, z którym mamy do czynienia, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w drodze orzeczenia, tj. wyroku, postanowienia, decyzji czy ugody sądowej. Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2001 r., w sprawie o sygn. akt IIISA 32/00, POP 2002, nr 2, poz. 37 przez pojęcie " zagadnienie wstępne" rozumie sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie zgodnie podkreśla się, że zagadnienie wstępne, to takie zagadnienie, które ma charakter otwarty i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone ( por. R. Kostecki, Glosa do wyroku SN z dnia 25 czerwca 1985 r., III ARN 6/85, OSPIKA 1989, Nr 1, poz. 2 s. 6: wyrok NSA z 28 listopada 1997r., ISA/Lu 1199/96, "Serwis podatkowy" 19999, nr 7, s.40). Stwierdzić więc należy, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygniecie sprawy. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy z pewnością nie można stwierdzić, iż zaistniała obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania w trybie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Następnym zarzutem skargi był zarzut, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. z naruszeniem art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej nie zwrócił Skarżącemu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r., pomimo tego, iż dysponował wystarczającymi dowodami potwierdzającymi fakt zapłaty przez skarżącego podatku nienależnego ( art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Zarzut ten, jest zdaniem Sądu, chybiony. Skarżący otrzymał od syndyka upadłego I. skorygowaną informację PIT – 8c za rok 2004 , wydaną na podstawie opinii biegłej, która w tej opinii stwierdziła, iż w latach 2004 – 2006 brak było dochodów do opodatkowania w spółce I. Jednakże zważyć należy, że to, iż biegła stwierdziła brak dochodów w spółce za lata 2004 – 2006 nie musi oznaczać, braku dochodów u Skarżącego w 2004 roku. Słuszne więc były wątpliwości organu co do istnienia i wysokości nadpłaty u Skarżącego w 2004 r. Skoro, jak to już wcześniej Sąd wyjaśnił, nie było podstaw do zawieszenia postępowania, organ winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe i ustalić czy istotnie nastąpiła nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. po stronie Skarżącego. Nie ma natomiast racji Skarżący, gdy twierdzi, iż organ powinien zwrócić mu nadpłatę bez wydania decyzji. W sytuacji, gdy skorygowane zeznanie podatnika ( skorygowana deklaracja PIT – 8c ) otrzymana od syndyka budziła wątpliwości organu podatkowego, ma on obowiązek wydania stosownej decyzji. Postępowanie wszczęte wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty a wymagające wydania decyzji, kończy się decyzją stwierdzającą nadpłatę w odpowiedniej kwocie, albo decyzją odmawiającą nadpłaty ( por. A. Uchla: w; Ustawa ordynacja podatkowa s. 273, J. Zubrzycki: w; Ordynacja podatkowa s. 300). Przepis art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ zwraca nadpłatę, bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę nie mógł więc mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli chodzi natomiast o dowody złożone przez Skarżącego a przedstawione w skardze, sąd stwierdza, iż część tych dowodów została złożona po wydaniu postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. a część z nich została sporządzona po dacie wydania postanowienia przez Naczelnika Urzędu skarbowego w P., tym samym nie mogły być one uwzględnione w sprawie na tym etapie postępowania , jak tego domagał się Skarżący. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. Koszty postępowania sądowego zostały zasądzone na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a., w wysokości 340 zł. (wpis 100 zł plus koszty zastępstwa prawnego w wysokości 240 zł). O niewykonaniu zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.