I SA/Sz 190/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi T. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 233 § 1 w związku z art. 239, art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu zażalenia T.SA w W. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] o nałożeniu kary porządkowej w kwocie [...] zł, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż w związku z wszczętym, postanowieniem z dnia [...], postępowaniem podatkowym w celu określenia T. SA zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 r. pismem z dnia 21 września 2007 r. Spółka została wezwana przez organ I instancji do przekazania informacji w celu wyjaśnienia stanu faktycznego informując stronę o skutkach niezastosowania się do wezwania. Pełnomocnik Spółki pismem z dnia 2 października 2007 r. wyjaśnił, że kwalifikacja składnika majątkowego na gruncie Klasyfikacji Środków Trwałych jest bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości i wskazując na treść złożonej przez Spółkę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2007 r., nie przedłożył organowi "wykazu środków trwałych". Uznając postępowanie podatnika za uniemożliwiające zakończenie wszczętego z urzędu postępowania podatkowego, Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 oraz § 5 i § 5a, art. 263 ustawy Ordynacja podatkowa nałożył na podatnika karę porządkową w kwocie [...] zł. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji, Pełnomocnik Spółki wniósł o jego uchylenie wskazując, iż "strona nie ma obowiązku przedstawienia dowodów znajdujących się w jej posiadaniu, nawet na wezwanie organu podatkowego". W postępowaniu podatkowym ciężar dowodu obciąża wyłącznie organ podatkowy i nie może być przeniesiony na stronę postępowania podatkowego. Uznając, że Spółka nie miała obowiązku przekazania informacji, ani przedstawienia dokumentów wskazanych w wezwaniu organu I instancji, pełnomocnik Spółki wywiódł, że nawet gdyby taki obowiązek istniał, to jego niedochowanie nie skutkuje nałożeniem kary porządkowej skoro taka sytuacja nie została wymieniona w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując zażalenie, wskazując na treść cytowanego wyżej przepisu, usytuowanie przedmiotowego przepisu w systematyce ustawy Ordynacja podatkowa w rozdziale 22 działu IV – postępowanie podatkowe wywiodło, iż kara porządkowa może być nałożona tylko w postępowaniu podatkowym i kontrolnym. W sprawie mamy do czynienia z postępowaniem podatkowym wszczętym postanowieniem z dnia [...] Prezydenta Miasta S. w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 rok. Podatnik zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 159 Ordynacji podatkowej został wezwany do udzielenia organowi podatkowemu określonych informacji, celu ich złożenia oraz poinformowany o skutkach niezastosowania się do wezwania. Uznając końcowy wywód autora zażalenia za nieuprawniony, organ odwoławczy cytując treść art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdził, że wśród wymienionych zachowań, do których strona postępowania podatkowego jest zobowiązana, ustawodawca wymienia "udział w innej czynności", co przesądza, że postanowienie o nałożeniu kary porządkowej wydane zostało zgodnie z cytowanym wyżej przepisem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, polegające na nałożeniu kary porządkowej w związku z zaistnieniem zdarzenia, które nie zostało wskazane w tym przepisie jako przesłanka nałożenia kary porządkowej i wniósł o ich uchylenie i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki wywiódł, że niezłożone żądanych dokumentów przez organ podatkowy nie stanowi żadnego ze zdarzeń skutkujących nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Podobnie jak w zażaleniu na postanowienie organu I instancji pełnomocnik Spółki ponowił twierdzenie, że strona postępowania podatkowego nie ma obowiązku przedstawienia dowodów znajdujących się w jej posiadaniu, skoro zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu obciąża wyłącznie organ podatkowy i nie może zostać przeniesiony na stronę postępowania. Nietrafna jest zdaniem pełnomocnika Spółki ocena organu odwoławczego, przywołana w uzasadnieniu postanowienia, że "przedłożenie dokumentów" to "udział w innej czynności". To ostatnie sformułowanie oznacza udział (obecność fizyczną) podczas dokonywania czynności, a takowa w sprawie nie była dokonywana. Autor skargi wskazał również, że odmowa złożenia dokumentów na żądanie organu podatkowego była zasadna, skoro zgodnie z przepisami art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, na organie podatkowym ciąży obowiązek zebrania kompletnego materiału dowodowego w oparciu o zebrany materiał dowodowy, ustalenie stanu faktycznego. Jest to wyłącznie kompetencja organu podatkowego i nie może on żądać, aby w tej kompetencji zastąpił go podatnik. W świetle cytowanych przepisów Ordynacji podatkowej, żądanie przedstawienia dokumentacji technicznej oraz ewidencji środków trwałych przez organ podatkowy jest bezzasadne i nie uprawniało do nałożenia kary porządkowej, zwłaszcza, że zgodnie z przepisem art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązkiem podatnika podatku od nieruchomości jest złożenie deklaracji podatkowej wykazującej obiekty podlegające opodatkowaniu. W skardze zarzucono postanowieniu organu odwoławczego brak uzasadnienia prawnego, skoro ograniczono się do lakonicznego stwierdzenia, iż zachowanie strony stanowi "odmowę udziału w innej czynności". W odpowiedzi na skargę, wskazując na argumenty przywołane w uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a uchybienie w przepisach postępowania przez organy podatkowe nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. W sprawie spornym jest czy organ podatkowy zasadnie nałożył na stronę postępowania podatkowego karę porządkową za niewykonanie wezwania zawartego w piśmie z dnia 21 września 2007 r., ewentualnie, czy Spółka mogła "zasadnie" odmówić wykonania wezwania organu podatkowego do przekazania informacji dotyczącej wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej i dostarczenie wykazu środków trwałych, znajdujących się na terenie Gminy Miasto S., z uwagi na obowiązek organów podatkowych określony w przepisach art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie jest kwestionowane przez skarżącą Spółkę, że wezwanie z dnia 21 września 2007 r. zostało jej doręczone po wszczęciu przez Prezydenta Miasta S. postępowania w celu określenia zobowiązania podatkowego, z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 rok, z powodu odmowy dokonania przez podatnika korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za podatek na 2007 r. Wezwanie do przekazania informacji zostało oparte, jak wynika z jego treści, a co w polemice pomija autor skargi, o przepisy art. 155 w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 189 Ordynacji podatkowej, z których pierwszy stanowi o uprawnieniu organu podatkowego do wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc to upoważnienie organów podatkowych do argumentacji zarzutów skargi, należy stwierdzić, że twierdzenie pełnomocnika Spółki, iż strona postępowania podatkowego nie ma żadnych obowiązków w zakresie zebrania materiału dowodowego, jest bezpodstawne. I tak, przepis art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia "wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przepis art. 187 § 1 cytowanej ustawy stanowi o obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie". W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że nałożone na organy podatkowe wskazanymi przepisami obowiązki nie oznaczają, że ciężar dowodu czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym. Przepis art. 122 cytowanej ustawy mówi o obowiązku podjęcia przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu (...), a to oznacza inicjatywę w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, czemu służy instytucja wezwania strony czy innej osoby do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego. A zatem, nietrafny jest pogląd skarżącej Spółki, iż nie miała ona obowiązku przekazania informacji niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie budzi wątpliwości, że szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie może być tak, by on decydował, które dane przekazać organowi podatkowemu, a które nie mają znaczenia w sprawie. Organ podatkowy jako gospodarz postępowania ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania, nie ma obowiązku przekazania, wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu. W możliwości wezwania strony czy innej osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań czy dokumentu na podstawie art. 155 Ordynacji podatkowej, realizowany jest przez organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sprawie strona postępowania została wezwana w sposób zgodny z wymaganiami określonymi w przepisie art. 159 Ordynacji podatkowej, gdzie organ wskazał, jakich informacji oczekuje i dlaczego (pomniejszenie w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2007 r. zobowiązania podatkowego w tytule "budowle" o wartość linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej). Odmawiając wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności ustalenia podstawy opodatkowania Spółka uniemożliwiła organowi podatkowemu przeprowadzenie postępowania podatkowego. A skoro odmowa przekazania informacji (złożenia wyjaśnień) była bezzasadna, nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej należy uznać za zasadne a zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem. Należy zgodzić się z zarzutem skargi, że uzasadnienie podstawy prawnej jest lakoniczne, ale nie ma to zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy. Uznanie przez organy podatkowe, że skarżąca Spółka bezzasadnie odmówiła "udziału w czynności", gdy faktycznie odmówiła udzielenia wyjaśnień dotyczących wartości przedmiotu opodatkowania i majątku na terenie Gminy, który podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, potwierdza, że naruszyła zasady postępowania podatkowego, co uzasadniało podjęcie przez organ podatkowy środków dyscyplinujących. Mając powyższe na uwadze, uznając że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.