II OSK 1879/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Wiesław Kisiel, Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia NSA (del.) Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 33 § 2 PPSA poprzez niezawiadomienie organizacji społecznej o wniesionej skardze, gdy przedmiotem postępowania było uzgodnienie z zakresu ochrony przyrody?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia art. 33 § 2 PPSA przez WSA jest niezasadny. Sąd podkreślił, że inicjatywa włączenia organizacji społecznej do postępowania sądowego leży po stronie samej organizacji, a sąd jedynie może dopuścić ją do udziału. Ponadto, NSA nie mógł merytorycznie ocenić kwestii podania do wiadomości publicznej decyzji przez organ administracyjny, gdyż nie stanowiło to zarzutu pod adresem WSA ani podstawy skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 183 § 1 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. R. na postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego uzgadniające zmianę sposobu użytkowania garażu na cele mieszkalne w obszarze chronionego krajobrazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że inwestycja nie narusza przepisów o ochronie przyrody. W skardze kasacyjnej I. R. zarzuciła WSA naruszenie art. 33 § 2 PPSA poprzez niezawiadomienie organizacji społecznej o wniesionej skardze, mimo że sprawa dotyczyła ochrony przyrody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia NSA (del.) Janusz Furmanek Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1056/08 w sprawie ze skargi I. R. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 września 2008 r., IV SA/Wa 1056/08, oddalił skargę I. R. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006, nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał następujący stan sprawy:
a) Z. R. w dniu 26 sierpnia 2005 r. złożyła w Urzędzie Miasta i Gminy w Busku Zdroju wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania garażu z przeznaczeniem na cele mieszkalne, usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w B. Z. przy ulicy [...], w granicach Szanieckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w otulinie Szanieckiego Parku Krajobrazowego.
Burmistrz Miasta i Gminy Busko-Zdrój zwrócił się w trybie art.53 ust.4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80 poz.717 ze zm., powoływana dalej jako "u.plan.zagos.prz.") do Wojewody Świętokrzyskiego o uzgodnienie przedmiotowej inwestycji.
Wojewódzki Konserwator Przyrody, działający z upoważnienia Wojewody Świętokrzyskiego, postanowieniem z dnia [...] września 2005, nr [...], uzgodnił realizację przedmiotowej inwestycji, stwierdzając, że nie stoi ona w sprzeczności z przepisami artykułami 6, 23 i 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz.880 ze zm) oraz rozporządzeniem nr [...] Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lipca 2005 w sprawie Szanieckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Św. nr 156, poz.1946).
b) Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia I. R., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] września 2005 r.
Uzgodnienie ma na celu wyrażenie opinii czy w świetle przepisów obowiązujących na terenie Szanieckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz na terenie otuliny Szanieckiego Parku Krajobrazowego w zakresie wymagań związanych z ochroną przyrody dopuszczalna jest realizacja zamierzonej inwestycji. Wojewoda, działający przy pomocy Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, nie miał kompetencji do dokonywania ocen w zakresie zgodności inwestycji z Prawem budowlanym, ani z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż jego kompetencje sprowadzają się do oceny zamierzenia z punktu widzenia ochrony przyrody.
c) W skardze na postanowienie Ministra Środowiska z dnia 27 kwietnia 2006 r. I. R. zarzuciła organowi administracyjnemu, że oparł się na nieprawdziwych danych. Projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nr [...], jak i załączona do niego analiza zostały opracowane nieuczciwie i nie zatwierdził ich Starosta Powiatu, odpowiedzialny za dokumentację geodezyjną.
2. Wyrokiem z dnia 12 września 2008 r., IV SA/Wa 1056/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. R. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006, nr [...].
W ocenie Sądu I. instancji zamierzona przez Z. R. inwestycja nie narusza zakazów określonych w artykułach 23 i 24 ustawy o ochronie przyrody oraz w § 3 pkt 1-5 rozporządzenia nr 85/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 w sprawie Szanieckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, ponieważ zamierzenie polegać ma na zmianie sposobu użytkowania już istniejącego garażu, tj. na wykorzystaniu go na cele mieszkaniowe. Inwestycja nie prowadzi do powstania nowego budynku na terenie dotychczas niezagodpodarowanym lub która inaczej ingerowałaby w środowisko, naruszając rzeźbę terenu czy stosunki wodne. Potwierdza to załącznik nr 2 do projektu uzgadnianej decyzji o warunkach zabudowy, który jest wynikiem analizy projektowanego zamierzenia budowlanego oraz pkt 2 b zdanie pierwsze projektu decyzji nr [...], który stanowi, iż "projektowane zamierzenie inwestycyjne objęte decyzją nie jest zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko".
Wojewódzki Konserwator Przyrody dokonujący uzgodnienia działał w granicach swoich kompetencji, dokonywał oceny inwestycji z punktu widzenia ochrony przyrody i zagrożeń dla obszaru chronionego krajobrazu. Jako organ uzgadniający nie ma on wpływu na sposób prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Organ przygotowujący decyzję o warunkach zabudowy uwzględnia natomiast stanowisko organu uzgadniającego lub w razie odmowy uzgodnienia projektu decyzji wydaje decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku.
3. W skardze kasacyjnej I. R. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I.instancji do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia art.33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a.") poprzez niezawiadomienie organizacji społecznej, statutowo zobowiązanej do działalności na rzecz ochrony środowiska.
Przedmiotem postępowania administracyjnego było uzgodnienie z zakresu ochrony przyrody. Dlatego organ administracyjny powinien podać do wiadomości publicznej przedmiotową decyzję i dopuścić do postępowania np. "Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków", stosownie do art.33 ust.1 Prawa ochrony środowiska. Zapoznanie się z opinią takiej organizacji na temat oddziaływania planowanej inwestycji na pobliski obszar Natura 2000 był konieczny (art.33 §2 P.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga kasacyjna nie została uwzględniona, gdyż zarzut postawiony Sądowi I instancji oparty jest na nieprawidłowej interpretacji prawa przedmiotowego.
Jedyne naruszenie prawa, jakiego dopuścił się (zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną) Sąd I instancji miało polegać na niezawiadomieniu o wniesionej skardze organizacji społecznej, której zakres statutowej działalności dotyczy ochrony środowiska, co było sprzeczne (w ocenie skarżącej) z art.33 §2 P.p.s.a.
Postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter skargowy czyli wszczynane jest na żądanie strony wnoszącej skargę lub innego podmiotu mogącego skorzystać z tego uprawnienia. Żadna czynność sądu administracyjnego nie może skargi zastąpić.
Podobny jest tryb włączenia do postępowania sądowego organizacji społecznej: "Udział w charakterze uczestnika może zgłosić (...) organizacja społeczna (...) w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie." (art.33 §2 P.p.s.a. ). Nie ma żadnej wątpliwości, że inicjatywa należy do organizacji społecznej, którą sąd może dopuścić.
I. R. nie twierdzi, że jakakolwiek organizacja społeczna wykazała zainteresowanie postępowaniem sądowym wszczętym skargą skarżącej. Dlatego nie może być uwzględniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.33 §2 P.p.s.a.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie może merytorycznie ustosunkować się do stwierdzenia skargi kasacyjnej, iż organ administracyjny powinien był podać do wiadomości publicznej przedmiotową decyzję i dopuścić do postępowania organizację społeczną. Zgodnie bowiem z art.183 § 1 zd.1 P.p.s.a. "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania." Skoro więc ta uwaga skargi kasacyjnej nie jest poparta żadnym zarzutem pod adresem Sądu I instancji, ani – wskazaniem kolejnej podstawy skargi kasacyjnej, to stwierdzenie powyższe musi pozostać poza zakresem poddanym ocenie w niniejszym wyroku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając na podstawie art.184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pełnomocnika z urzędu nie orzekano z uwagi na art.258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło