II OZ 1110/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 354/08 o odrzuceniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 354/08, odrzucił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia. Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 28 października 2008 r. przyznał Stowarzyszeniu [...] prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stosowanie do tego postanowienia, Okręgowa Izbą Radców Prawnych w Białymstoku wyznaczyła do udzielenia pomocy prawnej radcę prawnego A. . Pismem z dnia 30 grudnia 2008 roku (data wpływu), Stowarzyszenie [...], udzieliło pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu A. O., do zastępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie II SA/Bk 354/08 z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw. Pismem z dnia 3 czerwca 2009 r. Stowarzyszenie [...], ponownie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sadowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, postanowieniem z dnia 15 czerwca 2009 r. odrzucił ten wniosek. Na skutek sprzeciwu Stowarzyszenia [...] z dnia 22 czerwca 2009 r., stosownie do art. 260 ustawy procesowej, w/w postanowienie utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r. wniosek Stowarzyszenia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, odrzucił. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji, wskazał na prawomocne w tym zakresie postanowienie Sądu, udzielające wnioskodawcy żądanej pomocy. Powyższe postanowienie, stało się przedmiotem zażalenia złożonego przez A. O., występującego jako pełnomocnik Stowarzyszenia [...]. W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżanego postanowienia w części, w której odrzucono wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Zdaniem wnoszącego zażalenie, dotychczasowe umocowanie A. O. jako pełnomocnika Stowarzyszenia [...], odnosiło się jedynie do postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku i nie obejmowało umocowania do sporządzenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku. Wniosek taki jest wolny od opłat. Natomiast zgodnie z § 2 powołanego przepisu przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 28 października 2008 r. przyznał Stowarzyszeniu [...] prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego radcy prawnego z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Zatem zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, powinno skutkować wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta, a więc kolejny wniosek jest bezprzedmiotowy. W przedmiotowej sprawie Sąd odrzucił wprawdzie wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt. I OZ 1076/09, niepubl.). Stosownie do treści art. 244 § 1 ustawy procesowej, prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie art. 244 § 2 tej ustawy, ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu, adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków danego pełnomocnika. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym wyrażonym m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2000 r., I PKN 418/00, OSNP 2002/5/114, ograniczenie zakresu pełnomocnictwa przez wyłączenie czynności związanych z zaskarżeniem orzeczeń w określonych instancjach musi być wyraźne, gdyż zasadą jest, że pełnomocnictwo obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawa czynności (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt. II OZ 389/050). Pełnomocnictwo udzielone przez Stowarzyszenie [...] było pełnomocnictwem do prowadzenia konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej i w swej treści nie zawierało wyraźnego wyłączenia czynności związanych z zaskarżeniem orzeczenia mającego zapaść w sprawie. W związku z tym, uznać należy, że pełnomocnik stowarzyszenia jest umocowany, także do wnoszenia środków odwoławczych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyte w art. 39 pkt 1 ustawy procesowej określenie "wszystkich łączących się ze sprawą czynności" daje podstawę, do twierdzenia, że pełnomocnictwo procesowe obejmowało również umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.