II SA/Op 204/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA: Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości postanawia: 1) odmówić przyznania prawa pomocy, 2) odrzucić skargę. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 11 stycznia 2008 r. skargę, w której zakwestionował decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości o numerach ewidencyjnych A i B z mapy [...] obręb [...], podając, iż jej właścicielkami są jego córki E. oraz I. M. Na wezwanie Sądu, J. M. w piśmie z dnia 29 marca 2008 r. wyjaśnił, że skarżącymi są on oraz jego córki: pełnoletnia E. M. i małoletnia I. M. Poza tym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ponadto ustanowił pełnomocnika do doręczeń w osobie B. M. Z uwagi na brak stosownego pełnomocnictwa pełnoletniej E. M. dla ojca - J. M., sprawa ze skargi E. M. została wyłączona do odrębnego postępowania i zarejestrowana w repertorium pod sygnaturą II SA/Op 204/08. W dniu 4 sierpnia 2008 r. wpłynęło do tut. Sądu podpisane własnoręcznie przez E. M. upoważnienie dla J. M. do podejmowania wszystkich decyzji w sprawie o sygn. akt II SA/Op 204/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Na zasadzie art. 34 i art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników, którymi mogą zostać ustanowieni m.in. rodzice. Stosownie natomiast do art. 37 § 1 P.p.s.a pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Brak pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który powinien zostać uzupełniony na wezwanie Sądu. W niniejszej sprawie skarga, wniesiona przez J. M. w imieniu córki E. M., zawierała brak formalny w postaci braku pełnomocnictwa, jednakże jeszcze przed podjęciem przez Sąd odpowiednich czynności doszło do uzupełnienia braku pełnomocnictwa, co umożliwiło rozpoznanie zarówno skargi wniesionej przez E. M. reprezentowaną przez ojca J. M., jak i złożonego przez pełnomocnika wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniesioną skargę należało mieć na względzie, że zgodnie z art. 52 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziane w ustawie (§ 2). Tym samym, wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego. Zaskarżona przez E. M. reprezentowaną przez ojca – J. M. decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] jest bez wątpienia decyzją organu pierwszej instancji, od której pomimo wyraźnego i prawidłowego pouczenia zawartego w tej decyzji nie wniesiono w terminie 14 dni odwołania do organu administracji publicznej wyższego stopnia, jakim - stosownie do przepisu art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 17 pkt 1 K.p.a. - jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. Nie został zatem wyczerpany w niniejszej sprawie tryb odwoławczy, gdyż decyzja organu pierwszej instancji od razu została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Przepis art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. określa podstawy odrzucenia skargi, stanowiąc w punkcie 6, że sąd odrzuca skargę w razie jej niedopuszczalności, co ma miejsce w sytuacji, gdy skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, w której od decyzji Burmistrza [...] przysługiwał skarżącej środek zaskarżenia w postaci odwołania, jednak nie został on wykorzystany przez skarżącą przed wniesieniem skargi do Sądu. Już tylko ta okoliczność skutkuje odrzuceniem skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Odnośnie złożonego przez pełnomocnika skarżącej wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, należy zauważyć, iż wprawdzie stosownie do art. 243 §1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, jednakże zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy bez potrzeby analizy stanu faktycznego i prawnego jest oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 320 i nast.) W świetle powyższego należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., a to z uwagi na brak wyczerpania przed wniesieniem skargi środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu skargę, jako podlegającą odrzuceniu, należało uznać za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. również w zakresie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko takie jest zbieżne z poglądami wyrażanymi zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjęto, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona, w szczególności w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych np. gdy strona nie wyczerpała toku instancji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. akt II OZ 294/07; z dnia 24 stycznia 2007r. sygn. akt I OZ 35/07; z dnia 27 października 2005r. sygn. akt II FZ 652/05 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 2222/06 - nie publ.), jak i w literaturze przedmiotu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wyd. Zakamycze 2005, s. 596), gdzie podkreślono, iż potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (art. 58 § 1 P.p.s.a.). Z przedstawionych wyżej powodów w odniesieniu do złożonego przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 29 marca 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie uruchamiał właściwej dla postępowania w tym przedmiocie procedury, którą rozpoczyna przesłanie wnioskodawcy urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć również należy, że z uwagi na okoliczność, iż już z samej treści skargi określającej przedmiot zaskarżenia, wynikało, że podlega ona odrzuceniu, stosownie do art. 222 P.p.s.a. nie żądano od skarżącej uiszczenia stosownego wpisu sądowego, a tym samym nie powstał na obecnym etapie postępowania obowiązek poniesienia żadnych kosztów sądowych. Sam zaś fakt odmowy przyznania stronie prawa pomocy nie stanowi przeszkody w złożeniu stosownego wniosku, w sytuacji gdyby wobec zamiaru skorzystania przez skarżącą z przysługujących jej środków zaskarżenia, zaistniała konieczność poniesienia przez nią ewentualnych wydatków, których nie byłaby ona w stanie ponieść samodzielnie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 247 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono, jak sentencji.