I SA/Po 556/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie Sądzie NSA Maria Skwierzyńska Asesor sądowy WSA Małgorzata Bejgerowska(spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2008r. sprawy ze skargi M i P B na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ K. Wolna – Kubicka /-/ M. Skwierzyńska Burmistrz wydał w dniu [...] nakaz płatniczy, nr [...], w którym ustalił zobowiązanie podatkowe podatnikom M i P B, z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości za [...] roku w łącznej kwocie [...]. Organ pouczył jednocześnie stronę o możliwości wniesienia odwołania od tego aktu w terminie 14 dni od jego otrzymania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Powyższa decyzja została przesłana za pośrednictwem poczty na adres zamieszkania podatników w Ś przy ul. A [...]. Przesyłka została zwrócona do organu, po uprzednim dwukrotnym jej awizowaniu w dniach [...] i [...], albowiem adresat nie odebrał jej w terminie. W dniu [...] roku organ przesłał ponownie powyższą decyzję do siedziby firmy podatników, na adres K, ul. Z [...] (dawniej K [...]), zgodnie z prośbą P B z dnia [...]. W dniu [...] adresat odmówił odbioru przesyłki. Pismem z dnia [...] M i P B wnieśli odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestionując zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia i sposób oznaczenia adresów na kopertach. W treści odwołania podniesiono, że decyzja Burmistrza została odebrana [...]. W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie wydania w dniu [...] kserokopii decyzji z dnia [...], nr [...], z nieczytelnym podpisem osoby odbierającej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie stron wydało w dniu [...] postanowienie, nr [...], w którym stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołał się przy tym na art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej w skrócie: O.p.). W motywach rozstrzygnięcia organ podatkowy drugiej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 153 § 1 O.p., jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W tych przypadkach uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (§ 2). Organ odwoławczy wskazał, że z przepisu art. 223 § 2 pkt 1 O.p. wynika, że odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W tej sytuacji, aby odwołanie mogło być skutecznie wniesione, strona winna je wnieść z zachowaniem przewidzianego ustawą terminu. W przeciwnym razie, w myśl art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy wydaje postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co skutkuje pozostawieniem tego odwołania bez rozpatrzenia. Ze względu na fakt, iż w rozpatrywanej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...], a odwołanie małżonków M i P B zostało wniesione za pośrednictwem poczty w dniu [...], organ odwoławczy uznał, iż strona uchybiła terminowi do złożenia odwołania. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisu art. 223 § 2 pkt 1 O.p. i wniosły o uchylenie zaskarżonego aktu w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu, podkreślając w kwestii terminu, że decyzja organu pierwszej instancji została odebrana w sposób właściwy dopiero w dniu [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że nie znalazło podstaw do jej uwzględnienia i wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie: P.p.s.a.), bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 P.p.s.a.). Sąd administracyjny dokonuje zatem kontroli legalności działań administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). Ocena legalności decyzji i postanowień dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu ich wydania przez organy podatkowe i na podstawie dostarczonych Sądowi akt administracyjnych sprawy podatkowej. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje ponadto zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 P.p.s.a. Zgodnie z zasadą oficjalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich istotnych naruszeń prawa podatkowego przez organy administracji finansowej, a związanych z przedmiotem sprawy, tj. ze stwierdzeniem w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenia przez skarżących terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza. Sąd rozpatrując przedmiotową skargę stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że wydana przez Burmistrza decyzja z dnia [...], nr [...], została doręczona stronom prawidłowo w dniu [...]. Z adnotacji dokonanej przez pocztę wynika bowiem, że adresat w tym dniu odmówił odbioru przesyłki nadanej do siedziby firmy podatników, na adres K, ul. Z [...] (dawniej K [...]). W niniejszej sprawie zostały zatem spełnione przesłanki skutecznego doręczania pism w postępowaniu podatkowym przewidziane w art. 153 § 1 O.p. zgodnie, z którym jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją organ podatkowy pierwszej instancji włączył do akt sprawy i zasadnie uznano, że decyzja doręczona została w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata, tj. [...]. Zatem, jak trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, 14 - dniowy termin do zaskarżenia decyzji Burmistrza upłynął w dniu [...]. W tym miejscu należy zaznaczyć, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia [...], sygn. akt [...], niepubl.). W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo uznały, że w analizowanej sprawie zachodzi fikcja doręczenia spornej decyzji. Odmowa przyjęcia przesyłki, w przypadku prawidłowego odnotowania tego faktu przez doręczającego w formie odpowiedniego zapisu i zwrotu pisma nadawcy, wywołuje ten sam skutek co doręczenie. Warto zaznaczyć, że przepisy regulujące taki skutek odmowy odbioru przesyłki urzędowej mają zapobiegać blokowaniu postępowania, w sytuacji gdy adresat daje wyraźny sygnał swojego oporu. Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji zawierała też prawidłowe pouczenie o 14 - dniowym terminie do wniesienia odwołania liczonego od dnia doręczenia decyzji. Oznacza to zatem, iż zgodnie z brzmieniem przepisu art. 12 § 1 w związku z art. 223 § 2 O.p. - bieg zawitego terminu procesowego do skutecznego wniesienia przez strony odwołania w niniejszej sprawie rozpoczął się w dniu [...] i upłynął w dniu [...]. Wobec powyższego odwołanie z dnia [...] zostało wniesione przez strony skarżące z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia i Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Strona skarżąca w niniejszej sprawie nie przeprowadziła żadnego przeciwdowodu na obalenie domniemania skutecznego doręczenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, tkwiąc w błędnym przekonaniu, że do doręczenia doszło rok później, czyli [...]. Odnosząc się do kwestii wydania kserokopii zaskarżonej decyzji w tej dacie, należy zauważyć, że doręczenie to mogło mieć li tylko charakter informacyjny, jako dokonane na podstawie art. 178 O.p., czyli doręczenie do wiadomości i nie mogło wywołać skutków doręczenia przewidzianych w przepisach art. 144 – 154c O.p. Z dokumentu zawierającego potwierdzenie odbioru decyzji organu pierwszej instancji wynika bowiem, że została wydana kserokopia decyzji, a nie jej oryginał lub odpis, jak wymagają tego przepisy Ordynacji podatkowej, a nadto nie wskazano jednoznacznie kto odebrał kserokopie kwestionowanego aktu, gdyż poza nieczytelnym podpisem brak jest danych personalnych osoby odbierającej. Wbrew twierdzeniom stron skarżących sposób zaadresowania przesyłek poprzez posłużenie się podwójnym nazewnictwem ulic, czy miejscowości nie stanowi uchybienia, które mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał przedmiotową skargę za nieuzasadnioną, albowiem nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, ani materialnego w zaskarżonym postanowieniu. Wobec powyższego, działając w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. M. Bejgerowska M. Skwierzyńska K. Wolna-Kubicka