VII SA/Wa 883/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-17

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając wnioskodawcę za stronę nieposiadającą interesu prawnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. W takiej sytuacji, brak interesu prawnego może stanowić podstawę do umorzenia postępowania, a nie do odmowy jego wszczęcia. Błędne ustalenie braku przymiotu strony przez organy administracji stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony, ponieważ jego nieruchomość znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa poprzez odmowę przyznania mu statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 883/08 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 157 kpa odmówił wszczęcia na wniosek S. P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2005r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia S. S. pozwolenia na budowę punktu skupu i sprzedaży złomu stalowego w ilości 9 ton/dobę oraz metali kolorowych w ilości do 50 kg/dobę, bez możliwości składowania odpadów niebezpiecznych, obejmującego budynek zaplecza biurowo-sanitarnego, wagę samochodową oraz kontener stalowy przeznaczony do składowania metali kolorowych na działce nr [...] oraz przyłączy: energetycznego, kanalizacyjnego, wodociągowego oraz urządzeń służących do odprowadzania wód opadowych na działkach nr: [...] w miejscowości T. W uzasadnieniu podał, iż żądający wszczęcia postępowania nadzorczego S. P. nie posiada przymiotu strony co powoduje niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z przyczyn podmiotowych. Wojewoda [...] ustalił, że S. P. nie był stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a działki, których jest współwłaścicielem (nr ewid. [...]) znajdują się poza obszarem oddziaływania inwestycji, określonym w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. P. decyzją z dnia [....] marca 2008r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko braku interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu odwoławczego podstawę materialnoprawną uznania podmiotu za stronę w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę stanowi art. 28 ust 2 znowelizowanego prawa budowlanego zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W przedmiotowej sprawie obszar oddziaływania obiektu ograniczony jest do działek inwestora i nie obejmuje działek będących własnością S. P., które od działek inwestora oddziela działka nr [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. P. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 28 kpa poprzez odmowę przyznania przymiotu strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz art. 157 § 2 kpa poprzez błędne zastosowanie wnosząc o uchylenie obu decyzji. Skarżący podniósł, iż obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji wykracza poza działki inwestora z uwagi na hałas, generowanie odorów, utrudnienia w dojeździe do posesji skarżącego, którą od terenu inwestycji oddziela jedynie wąska dróżka dojazdowa szerokości ok. 3 m. W ocenie skarżącego, organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy w zakresie przyznania skarżącemu statusu strony postępowania co w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przepis art. 157 § 3 kpa stanowiący podstawę prawną odmowy wszczęcia postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2005r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia S. S. pozwolenia na budowę punktu skupu i sprzedaży złomu stalowego ma zastosowanie w sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty, że jednostka wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. W sytuacji gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006r., I OSK 725/2005, LEX nr 209119, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005r., OSK 1534/2004, LEX nr 190574). W związku z tym co powiedziano wyżej stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem co stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie rozważyły dokładnie kwestii położenia nieruchomości skarżącego w stosunku do miejsca lokalizacji spornej inwestycji, a także nie wykazały, iż nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Lakoniczne stwierdzenie organu, iż nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji nie zostało poparte żadnymi dowodami, na podstawie których Wojewoda [...] oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznali, iż nieruchomość skarżącego nie jest położona w obszarze oddziaływania obiektu stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Brak wyjaśnienia tej kwestii oraz wyjaśnienia kwestii oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżącego nie pozwalał na definitywne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania nieważnościowego. Zauważyć należy, iż Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie i decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji ostatecznej Starosty W. z dnia [...] marca 2005r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia S. S. pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę Wojewoda [...] wskazał między innymi, że "zgodnie z §3 pkt 10 ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzenie działalności usługowej lub produkcyjnej nie może powodować powstawania uciążliwości wykraczających poza granice działki, do której użytkownik ma tytuł prawny, a zwłaszcza odorów, hałasu, wibracji, zanieczyszczeń powietrza". Oznacza to, że organ uznał, iż obszar oddziaływania inwestycji wykracza poza działki inwestora. Ponadto, przedmiotowa inwestycja wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2004 r. Nr 257 poz. 2573). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowana decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji (por. wyrok NSA z 1 lutego 2001 r., IV SA 2085/98, LEX nr 55752 ). W przypadku gdyby organ uznał, że przedmiotowa inwestycja oddziaływuje na nieruchomość skarżącego powinien ten fakt uwzględnić w prowadzonym już postępowaniu z urzędu. W świetle powyższych rozważań, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za celowe na podstawie art. 145§1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylić decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję ją poprzedzającą. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło