II FSK 1880/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1040/08 odrzucające skargę J. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 14 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1. Postanowieniem z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1040/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: p.p.s.a.) –odrzucił skargę J. W. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 14 lutego 2008 r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. 2. Uzasadniając postanowienie WSA w Krakowie podał, że skarżący został wezwany przez ten Sąd do usunięcia braku formalnego skargi na w.w. decyzję SKO w N. poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone w dniu 18 sierpnia 2008 r. Termin do podania wartości przedmiotu zaskarżenia upłynął bezskutecznie w dniu 25 sierpnia 2008 r., ponieważ skarżący nie wskazał wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie usunięto więc braku formalnego skargi, co skutkowało zastosowaniem przez WSA w Krakowie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. i odrzuceniem skargi. 3. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia WSA w Krakowie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł na podstawie art. 194 § 1 pkt 7 p.p.s.a. skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu – adwokata), wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia celem rozpoznania skargi skarżącego. Uzasadniając skargę kasacyjną, stwierdzono, że odrzucenie skargi z powodu w.w. braków formalnych jest niezrozumiałym dla przeciętnego obywatela rygorem formalnym, który nie powinien zamykać drogi do sądu. Powołując się na pogląd doktryny, podniesiono, że wyłącznie braki istotne, tzn. takie, których nieusunięcie uniemożliwia nadanie skardze biegu, mogą być podstawą do odrzucenia skargi. Zdaniem skarżącego, brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia nie uniemożliwia nadanie sprawie biegu, zwłaszcza wobec faktu, że po wyznaczonym terminie w efekcie uczyniono zadość wezwaniu Sądu w tym zakresie. 4. Należy zauważyć, że w tym samym piśmie skarżący wniósł do WSA w Krakowie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek wskazano, że nie dotrzymano tego terminu bez winy skarżącego z powodu wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką adwokata z urzędu dopiero po terminie przewidzianym przepisami prawa na wniesienie skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r. WSA w Krakowie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu. Zgodnie z dyspozycją art. 57 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te wynikają z art. 46 oraz z art. 215 p.p.s.a. Ostatni ze wskazanych przepisów stanowi w § 1, że w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Pismami wszczynającymi postępowanie sądowe w danej instancji są: (1) skarga, (2) skarga kasacyjna, (3) skarga o wznowienie postępowania. Niedochowanie wymogu podania wartości przedmiotu zaskarżenia we wskazanych pismach stanowi brak formalny, do którego uzupełnienia – na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. - wzywa stronę przewodniczący. Nieuzupełnienie we wskazanym terminie takiego braku obliguje sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tożsamy skutek prawny przewidziany jest dla skargi kasacyjnej – na podstawie art. 178 p.p.s.a. – i dla skargi o wznowienie – na podstawie art. 276 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany przez przewodniczącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni (k. 9 akt WSA w Krakowie). W wezwaniu zaznaczono jaki skutek prawny wywoła nieuzupełnienie braku w wyznaczonym terminie. Pomimo tego skarżący nie wskazał w terminie wartości przedmiotu zaskarżenia. Z tymi ustaleniami faktycznymi nie polemizuje się w skardze kasacyjnej, są więc bezsporne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA w Krakowie słusznie zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W oparciu o stan faktyczny sprawy dokonaną subsumcję należy uznać za prawidłową, zaistniała bowiem okoliczność należąca do hipotezy w.w. przepisu p.p.s.a., co skutkowało obowiązkiem zastosowania tego przepisu przez WSA w Krakowie. 6. Podnosząc zarzut, że brak w postaci niewskazania wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest brakiem istotnym, wnoszący skargę kasacyjną zdaje się nie dostrzegać wyraźnego obowiązku prawnego nałożonego przez art. 215 p.p.s.a. na każdego, kto wnosi środek zaskarżenia do sądu administracyjnego. Już literalne odczytanie tego przepisu prowadzi do wniosku, że wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia jest istotne dla nadania biegu danej sprawie, gdyż od tej wartości zależy naliczenie należnego wpisu sądowego. Według art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Aby jednak strona wiedziała jaka jest należna opłata w jej sprawie lub aby mogła być o tym przez sąd pouczona w stosowanym wezwaniu (o którym mowa w dalszej części art. 220 § 1 p.p.s.a.) konieczne jest naliczenie tej opłaty, a to bez znajomości wartości przedmiotu zaskarżenia jest niemożliwe. W świetle przedstawionej regulacji prawnej w żaden sposób nie można zgodzić się z twierdzeniem wnoszącego skargę, że brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest brakiem istotnym. Analiza powyższych przepisów prowadzi do konstatacji, że bez określenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie można nadać sprawie dalszego biegu, co jest cechą definicyjną braku istotnego (jak wynika m.in. z przytoczonego w skardze kasacyjnej poglądu doktryny). 7. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niestosowaną praktyką, która miała miejsce w analizowanej sprawie, jest zawieranie w jednym dokumencie de facto dwóch różnych pism. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2009 r. zawarto jednocześnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego – błędnie nazwaną "zażaleniem", co należy podkreślić – oraz wniosek do WSA w Krakowie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Taka praktyka prowadzi do nieczytelności i niejasności pism przedkładanych Sądowi, co należy uznać za dalece niewskazane. Dbałość o klarowność przedkładanych pism – która należy do zakresu obowiązku profesjonalnego pełnomocnika prowadzenia sprawy klienta z należytą starannością – wymagał, aby w rozpoznawanej sprawie wniesiono dwa odrębne pisma: (1) skierowany do WSA wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz (2) skargę kasacyjną, która powinna być załącznikiem do wniosku. Tym samym należycie zostałyby spełnione wymogi prawa zawarte w art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a. Wniesiono by wniosek o przywrócenie terminu, co stanowi jedną czynność oraz, wnosząc drugie pismo, będące skargą kasacyjną, dokonano by czynności, dla której nie dotrzymano terminu. Kierując się nieznanymi motywami, pełnomocnik chciał niejako skonsumować dwie czynności jednym dokumentem, co prowadzi do zatarcia granic obu w.w. czynności. Nie jest to praktyka godna aprobaty. 8. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.