II SAB/Sz 20/08

Dnia 17 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania postanowienia dotyczącego udostępnienia akt administracyjnych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę J. G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S. polegającą na nie wydaniu postanowienia dotyczącego jej wniosku z dnia 25 czerwca 2008 r. o umożliwienie przeglądania akt administracyjnych dotyczących pozwolenia na budowę pięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi przy ul. K. w S. W skardze podniosła, że jest właścicielką działki sąsiadującej z terenem inwestycji, a inwestycja narusza jej prawa ponieważ oddziałuje na jej nieruchomość i została zaprojektowana na innych rzędnych terenu, niż obowiązujące na mapach geodezyjnych Miasta. Prezydent Miasta S. w odpowiedzi na skargę wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę w oparciu o art. 3 pkt 20 i art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, nie stwierdzono oddziaływania inwestycji na teren działki [...] należącej do skarżącej wobec czego nie była stroną postępowania administracyjnego. Ponadto, decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna w dniu 24 czerwca 2008 r., a skarżąca wniosek o udostępnienie do wglądu dokumentacji projektowej złożyła w dniu 25 czerwca 2008 r., a więc po zakończeniu postępowania. Ponieważ skarżąca nie była stroną postępowania, organ nie zastosował art. 74 § 2 kpa, czyli nie wydał postanowienia odmawiającego wglądu do akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie – ale mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Stosownie do art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Zgodnie z art. 74 § 2 kpa odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Treść powołanych wyżej przepisów w sposób jednoznaczny wskazuje, że uprawnienie do przeglądania akt sprawy lub wydania jej z akt uwierzytelnionych odpisów przysługuje, wyłącznie podmiotowi występującemu w postępowaniu na prawach strony. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w każdym stadium postępowania" oznacza, że strona może wykonywać prawo wglądu do akt sprawy od jego wszczęcia, aż – w zasadzie - do zakończenia. Strona powinna mieć także prawo wglądu do akt sprawy również po zakończeniu postępowania, jednakże kwestię tę należy traktować jako postulat zmierzający do zapewnienia ochrony jej interesów w szczególnych przypadkach, a nie jako uprawnienie procesowe. W przypadku oceny, iż wnioskodawca nie ma przymiotu strony, bądź że żądanie udostępnienia dokumentów zakończonej sprawy administracyjnej nie ma charakteru żądania procesowego, opartego na przepisie art. 74 § 2 kpa, organ winien rozważyć rozstrzygniecie sprawy w trybie dostępu do informacji publicznej. W niniejszej sprawie skarżąca nie będąca stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, złożyła wniosek o umożliwienie przeglądania akt sprawy już po zakończeniu postępowania administracyjnego. Wgląd do akt w takim przypadku nie ma znamion czynności procesowej w indywidualnej sprawie i nie podlega regulacji prawnej przepisów kpa, zatem na organie administracji publicznej nie ciąży obowiązek wydania postanowienia procesowego na podstawie art. 74 § 2 kpa. W konsekwencji skarga na bezczynność organu, polegająca na nie załatwieniu wniosku o udostępnienie akt pochodzącego od osoby nie będącej stroną w sprawie, jest niedopuszczalna. Z powodów wskazanych powyżej, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.