VI SA/Wa 1016/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej bez zezwolenia oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 roku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po rozpatrzeniu wniosku H. S. L. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2008 roku ustalającą karę pieniężną w wysokości 34 917,12 złotych za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w km 53+703, w km 55+880 strona prawa, w miejscowości M., w km 60+490, w km 61+390 strona lewa w miejscowości B. poprzez umieszczenie reklam na wiatach przystankowych o łącznej powierzchni 34,64 m2, od dnia 21 listopada 2007 roku do dnia 15 stycznia 2008 roku. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że firma F. zajęła bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi pas drogi krajowej nr [...] umieszczając na wiatach przystankowych reklamę o łącznej powierzchni 34,64 m2. Kara pieniężna została naliczona za czas umieszczenia reklam tj. 56 dni. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podkreślił, iż zawarcie umowy użyczenia gruntu w celu umieszczenia wiaty przystankowej przez zarządcę drogi z Gminą na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy o drogach publicznych nie oznacza wyłączenia stosowania art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 w/w ustawy regulującej umieszczanie reklam w pasie drogowym. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. S. L., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3 kpa . W uzasadnieniu wskazał między innymi, że zajęcie pasa drogowego nie było zajęciem samowolnym albowiem zgodnie z umową użyczenia zawartą w dniu 10 września 2007 roku z Urzędem Miasta i Gminy B. skarżący posiada tytuł prawny do umieszczania reklam swojego przedsiębiorstwa na wiatach przystankowych. Przedmiotowe tablice reklamowe nie zmieniły gabarytowo kształtu ani wymiaru przystanku a więc nie ingerują w przestrzeń nad drogą, nie naruszają ani nie zajmują własności gruntu a co za tym idzie nie noszą cech samowolnego zajęcia pasa. Organ rozpoznając ponownie sprawę nie wziął pod uwagę oraz nie ustosunkował się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Dodał, iż w podobnej sprawie w gminie P. organ nie wszczął postępowania i nie ukarał reklamodawcy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż skarżący nie dysponuje wyrażoną w formie decyzji zgodą zarządcy drogi na umieszczenie reklam w pasie drogowym, która mogłaby stanowić podstawę do odstąpienia od ustawowego obowiązku wydania decyzji o ustaleniu kary pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W świetle art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Jak stanowi ust. 2 pkt 3 zezwolenie, o którym mowa wyżej dotyczy umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Zgodnie z ust. 6 opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Natomiast w myśl ust. 12 za zajęcie pasa drogowego m.in. bez zezwolenia zarządcy drogi- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Stawki opłat zostały określone w § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 roku w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. 129, poz. 1369). W rozpoznawanej sprawie ustalony przez organ stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Skarżący nie neguje, iż umieścił reklamy w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w km 53+703, w km 55+880 strona prawa, w miejscowości M., w km 60+490, w km 61+390 strona lewa w miejscowości B. na wiatach przystankowych. Z akt sprawy wynika, iż był on prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie. W zawiadomieniu tym wezwano skarżącego do usunięcia reklam w terminie siedmiu dni informując także, iż w przypadku nie usunięcia reklam zostanie wydana decyzja administracyjna naliczająca karę. Podstawowy zarzut podniesiony w skardze sprowadza się do tego, iż w ocenie skarżącego przedmiotowe reklamy zostały umieszczone zgodnie z umową zawartą z Gminą a więc nie można mówić o samowolnym zajęciu pasa drogowego. Stwierdzić, więc należy, iż istota skargi sprowadza się do twierdzenia, iż w sprawie winien mieć zastosowanie nie art. 40 a art. 22 ust. 2 ustawy o drogach publicznych stanowiący, że grunty w pasie drogowym zarząd drogi "może oddawać innym podmiotom gospodarczym w dzierżawę, najem albo je użyczać w drodze umowy na cele związane z gospodarką drogową, potrzebami ruchu drogowego i obsługi uczestników ruch oraz pod reklamy". Interpretacja art. 40 prowadzi do wniosku, że nie pobiera się kary pieniężnej, jeżeli zajęcie pasa drogowego nastąpiło w wyniku umowy cywilnoprawnej, o której stanowi art. 22 ust. 2 ustawy. Umowa użyczenia, na którą powołuje się skarżący została zawarta w dniu 10 września 2007 roku pomiędzy skarżącym a Urzędem Miasta i Gminy B. W § 1 umowy stwierdzono, iż "użyczający jest właścicielem/administratorem przystanków autobusowych położonych na terenie Miasta i Gminy B. w tym m.in. przystanków w miejscowościach B. i M., natomiast jak stanowi § 2 "biorący do używania będzie wykorzystywał przystanki wyłącznie do umieszczania reklamy i oferty własnej firmy o treści uzgodnionej z użyczającym. Bezspornym w sprawie jest, iż wiaty przystankowe w tych miejscowościach położone są w pasie drogi krajowej nr [...]. Zarządcą drogi krajowej jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Z pisma przedłożonego przez organ wynika, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie zawierał z Gminą B. umowy dotyczącej użyczenia części pasa drogowego drogi krajowej nr [...]. A zatem zarządca drogi nie wyraził zgody na zajęcie pasa drogowego przez Gminę. Należy stwierdzić, więc, iż w konsekwencji skarżący nie posiadał zgody właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego tym samym zajął pas drogowy bez zezwolenia. Zawarcie umowy z Gminą nie może być traktowane jako czynność zwalniająca skarżącego od uzyskania zezwolenia od zarządcy drogi może natomiast stanowić podstawę do wystąpienia z roszczeniem regresowym przeciwko Gminie w związku z poniesionymi stratami. Podkreślenia wymaga, iż kwestia porozumień cywilnych zawartych pomiędzy skarżącym a Gminą nie podlega ocenie w tym postępowaniu W rozpoznawanej sprawie, na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie może być cienia wątpliwości, iż skarżący samowolnie zajmował pas drogowy w okresie od 21 listopada 2007 roku do dnia 15 stycznia 2008 roku. Organ prawidłowo ustalił także sposób naliczania kar w oparciu o następujące dane: powierzchnia reklam, czas zajęcia pasa drogowego, stawka za 1 m2 zajętego pasa mnożona razy 10. Wskazać należy, iż skarżący nie kwestionował sposobu obliczenia nałożonej kary jak i też jej wysokości. Sąd nie podzielił także zarzutów dotyczących naruszenia przez organ zasad postępowania administracyjnego uznając, iż organ wyjaśnił sprawę należycie. Natomiast zarzut skarżącego, iż w podobnej sprawie w gminie P. organ nie wszczął postępowania i nie ukarał reklamodawcy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem Sąd rozstrzyga tylko w granicach skargi dotyczącej skarżącego. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.