II SA/Wr 186/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-09-18

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić dokonania podziału nieruchomości zabudowanej, jeśli wniosek o podział złożył tylko jeden ze współużytkowników wieczystych, a pozostali nie wyrazili na to zgody i nie przedłożono orzeczenia sądu w trybie art. 199 k.c.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej słusznie odmówił dokonania podziału nieruchomości, ponieważ zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podział nieruchomości będącej przedmiotem współużytkowania wieczystego wymaga wniosku wszystkich współużytkowników wieczystych lub orzeczenia sądu wydanego w trybie art. 199 k.c. Brak zgody pozostałych współużytkowników oraz nieprzedłożenie wymaganej dokumentacji geodezyjnej uniemożliwia administracyjne dokonanie podziału.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku E.Z. o podział zabudowanej nieruchomości, będącej we współużytkowaniu wieczystym kilku osób. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia podziału z powodu braku wniosku wszystkich współużytkowników i nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji. Po uchyleniu tej decyzji przez SKO z powodu naruszeń proceduralnych, organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. SKO uchyliło decyzję o umorzeniu i odmówiło dokonania podziału, wskazując na brak zgody wszystkich współużytkowników i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów. E.Z. złożył skargę do WSA, kwestionując odmowę rozpatrzenia wniosku i podtrzymując swój interes prawny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2008r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania podziału zabudowanej nieruchomości oddala skargę. Prezydent Miasta J.G. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 95 pkt 4, art. 96 ust 1 i art. 97 ust. 1a pkt 1-8, ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), odmówił zatwierdzenia podziału zabudowanej nieruchomości, położonej w J.G., w granicach działki nr 109 o powierzchni 1.909 m2, obręb C. IV, AM 4, będącej – w częściach ułamkowych – we współużytkowaniu wieczystym B. i G.P. oraz H.B.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na treść art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ podkreślił, że podział przedmiotowej nieruchomości jest niedopuszczalny, gdyż brak jest wniosku współużytkowników wieczystych o taki podział. Ponadto organ wskazał, że wnioskodawca podziału – E.Z. nie przedłożył do wniosku dokumentów, o których mowa w art. 97 ust. 1a pkt 1-8 ww. ustawy. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że proponowany podział nie jest zgodny z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu podziału nieruchomości (Dz.U. Nr 268, poz. 2663). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wobec naruszenie przez organ I instancji art. 61 § 4 kpa, polegającego na niezawiadomieniu pozostałych stron postępowania o wszczęciu na wniosek E.Z. postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W postępowaniu przed organem I instancji naruszona została także zasada czynnego udziału stron w postępowaniu wyrażona w art. 10 § 1 kpa oraz zasada prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 kpa, polegająca na niewezwaniu E.Z. do uzupełnienia jego wniosku o niezbędną dokumentację geodezyjną, o której mowa w art. 97 ust. 1a pkt 1-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zobowiązano także organ I instancji do wyjaśnienia, jaka jest podstawa prawna żądania podziału nieruchomości przez E.Z., tj. czy jest to art. 95 pkt 2, czy art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prezydent Miasta J.G. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 97 ust. 1, ust. 1a ppkt 1-8, ust. 1b i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie podziału zabudowanej nieruchomości, położonej w J.G., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 109 o powierzchni 1.909 m2, obręb C. IV, AM 4, jako bezprzedmiotowe. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę pismem z dnia 3 września 2007 r. zwrócono się do E.Z. o dostarczenie zgody pozostałych współużytkowników wieczystych nieruchomości na dokonanie podziału oraz o przedłożenie wskazanej w uzasadnieniu dokumentacji geodezyjnej. Organ podał, że E.Z. poprosił o zmianę terminu do uzupełnienia dokumentacji, jednak pomimo uzyskania na to zgody nie przedłożył w uzgodnionym terminie dokumentów, o które został wezwany. Ponieważ wymagania zawarte w art. 97 cytowanej wyżej ustawy nie zostały spełnione, postępowanie w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości stało się bezprzedmiotowe. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem E.Z. złożył odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa, wskutek błędnej jego interpretacji; niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w rozumieniu art. 7, art. 77 i art. 81 kpa; nieuwzględnienie w toku postępowania słusznego interesu stron w rozumieniu art. 7 kpa; celowe i świadome odmawiania wykonania kserokopii dokumentów mających dla sprawy podstawowe znaczenie (decyzja o podziale działki wraz z kompletem dokumentów i opinii), czym naruszono prawo w rozumieniu art. 10 w związku z art. 73 § 3 kpa; niepowiadomienie, mimo wielokrotnych wezwań skierowanych do organu, o skompletowaniu dokumentacji oraz możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału dowodowego, czym naruszono postanowienia art. 145 § 1 w związku z art. 10 kpa oraz inne uchybienia procesowe mające wpływ na stanowisko w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 95 pkt 4, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1a pkt 1-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło dokonania podziału nieruchomości, położonej w J.G., w granicach działki nr 109 o powierzchni 1.909 m2, obręb C. IV, AM 4. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że materialnoprawne, jak również procesowe warunki podziału nieruchomości określone zostały w przepisach rozdziału 1, zatytułowane "Podziały nieruchomości", zamieszczone w dziale III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast sposób i tryb dokonywania podziałów nieruchomości, z uwzględnieniem sposobu postępowania przy sporządzaniu dokumentów wymaganych w tym postępowaniu oraz rodzaje i treść tych dokumentów określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Stosownie do przepisu art. 97 ust. 1 cyt. ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Z treści tego przepisu wynika, że podział nieruchomości może nastąpić na wniosek każdej osoby, która ma w tym "interes prawny". Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował pojęcia interesu prawnego, jednakże przy wykładni tego pojęcia znajdą – zdaniem organu odwoławczego – zastosowanie kryteria wypracowane orzecznictwie na tle art. 28 kpa dotyczące pojęcia strony. Interes prawny nie może wynikać z uznania organu administracyjnego, czy też sądu, lecz konkretnej normy prawnej (konkretnego przepisu prawa), która w sposób bezpośredni lub pośredni określa interes prawny w zgłoszeniu wniosku podziałowego. Wskazując na powyższe Kolegium uznało, że E.Z. ma interes prawny w żądaniu podziału przedmiotowej nieruchomości, gdyż jest jej współużytkownikiem wieczystym na podstawie oświadczenia o wyrażeniu zgody na nabycie prawa własności lokalu i ustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu, złożonego w formie aktu notarialnego w dniu 16 listopada 2007 r. (repertorium A [...]). Organ odwoławczy podkreślił następnie, iż art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 kc stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd. Przepis ten stanowi, że podziału nieruchomości będącej współwłasnością lub objętej współużytkowaniem wieczystym można dokonać wyłącznie na wniosek wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych. W przypadku braku zgody wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych, tylko orzeczenie sądu, jeśli zostało wydane w trybie art. 199 kc, może zastąpić zgodę pozostałych współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych. Kolegium wskazało, iż w niniejszej sprawie z wnioskiem o podział przedmiotowej nieruchomości nie wystąpili oraz takiej zgody nie wyrazili wszyscy współużytkownicy wieczyści nieruchomości gruntowej, będący jednocześnie właścicielami lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku posadowionym na tej nieruchomości gruntowej, a jedynie E.Z., który w momencie składania wniosku nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości. Obecnie E.Z., współużytkownik wieczysty nieruchomości gruntowej będący jednocześnie współwłaścicielem jednego lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku na tej nieruchomości gruntowej, także nie przedłożył zgody pozostałych współużytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej i właścicieli lokali mieszkalnych na dokonanie podziału. Nie przedłożył także orzeczenia sądu, wydanego w trybie art. 199 kc. Już tylko ta okoliczność, w opinii Kolegium, uniemożliwia dokonanie podziału spornej działki. Organ podkreślił, że E.Z. nie przedłożył także innych wymaganych w sprawie przez przepisy prawa dokumentów geodezyjnych. Zdaniem organu odwoławczego w tych okolicznościach faktycznych i prawnych wniosek o dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości nie może zostać rozpatrzony zgodnie z żądaniem. Zatem podniesione przez stronę w odwołaniu zarzuty nie mogą mieć wpływu na sposób rozpatrzenia wniosku o podział nieruchomości. Mimo wskazanych powyżej okoliczności, organ odwoławczy uznał, że należy uchylić w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i jednocześnie należy orzec co do istoty sprawy, o odmowie dokonania podziału na wniosek E.Z. przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Kolegium organ I instancji jako podstawę umorzenia błędnie wskazał m.in. przepis z art. 105 § 1 kpa. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie administracyjne służy poprzez kolejno podejmowane czynności procesowe – załatwieniu przez właściwy organ indywidualnej sprawy administracyjnej decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty (chyba że przepisy stanowią inaczej). W ten sposób następuje w danym stanie faktycznym konkretyzacja uprawnienia (lub obowiązku), statuowanego określonym aktem normatywnym, w odniesieniu do indywidualnego podmiotu. Jak wynika z treści art. 104 kpa, powinność organu, w zakresie załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, dotyczy nie tylko rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, ale także sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie takie będzie niedopuszczalne. Wówczas decyzja swoją treścią kończy postępowanie w sprawie przed właściwym organem administracji publicznej w danej instancji, nie orzekając o interesie prawnym lub obowiązku. Możliwość korzystania z takiej funkcji decyzji administracyjnej ustawodawca ograniczył jednak wyłącznie do przypadków wskazanych w przepisie art. 105 kpa, regulującym kwestię umorzenia postępowania administracyjnego w dwóch trybach: obligatoryjnym (§ 1), w którym organ prowadzący postępowanie działa na zasadzie oficjalności i fakultatywnym (§ 2), podporządkowanym zasadzie względnej dyspozycyjności, w którym wniosek o umorzenie postępowania poddany jest kontroli innych stron i wymaga oceny możliwości jego uwzględnienia w odniesieniu do wymagań interesu społecznego. Organ zauważył, że zgodnie z poglądami nauki i judykatury bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1 kpa, oznacza, że brak jest jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może być zatem podmiotowa (brak właściwego podmiotu), jak i przedmiotowa. Przedmiotem postępowania jest zatem konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał na szczególne znaczenie odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W przekonaniu organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, lecz brak jest przesłanek do uwzględnienia żądania odwołującego się. Wobec powyższego, organ I instancji umarzając postępowanie, jako bezprzedmiotowe – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. – naruszył przepis art. 105 § 1 kpa. Dlatego – zdaniem Kolegium – koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania w postępowaniu odwoławczym i orzeczenie o odmowie uwzględnienia żądania. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł E.Z.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej rozpatrzenia jego wniosku o podział spornej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że jego interes prawny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Wyjaśnił, że dobudowany przez niego lokal położony w budynku przy ul. [...] został wybudowany w całości z własnych środków i zgodnie z pozwoleniem na budowę (nr [...] z dnia [...] r.). Na podstawie umowy z dnia 16 grudnia 1986 r. gmina przekazała mu nieodpłatnie wszelkie pomieszczenia przy ul. [...] (w granicach wyżej wymienionego budynku) w celu dokonania nad nimi nadbudowy lokalu mieszkalnego. Skarżący dodał, że od lat domaga się skorygowania dokumentacji budowy budynku położonego przy ul. [...] w J.G., zgodnej z wyżej wskazaną decyzją o pozwoleniu na budowę, co umożliwi stwierdzenie, że pomieszczenia 2 komórek, na których wybudował lokal mieszkalny, stanowią pomieszczenia przynależne do lokalu mieszkalnego położonego w J.G. przy ul. [...]. Skarżący podkreślił, że w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...], na istniejących pomieszczeniach, których właścicielem jest Gmina J.G. w marcu 1987 r. rozpoczął nadbudowę i dobudowę lokalu mieszkalnego, w którym obecnie mieszka wraz z rodziną. Przedmiotowy lokal został zgłoszony do użytkowania i odebrany przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej. Fakt ten został potwierdzony protokołem odbioru z dnia 25 czerwca 1993 r., w którym – zdaniem skarżącego – błędnie określono zakres wykonanych prac opisując je terminem "adaptacja". Dodatkowo odebranie lokalu zostało potwierdzone pismem przez Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego. Powstałemu budynkowi nadano numer porządkowy [...]. Wybudowany przez skarżącego lokal o powierzchni 70,91 m2 wraz z istniejącym dotychczas, o powierzchni 33,15 m2, do którego prawo najmu skarżący uzyskał po zmarłej matce na mocy wyroku Sądu Rejonowego w J.G., stanowi jeden lokal mieszkalny i od tej pory zobowiązany jest opłacać czynsz regulowany także w odniesieniu do wybudowanej części. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. podtrzymało zajmowane dotychczas stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Zgodnie z art. 97 ust. 1 tejże ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Z ust. 2 tego artykułu wynika, że jeżeli określona nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd. Przepis art. 199 kc stanowi, iż do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Stosownie do art. 211 kc, każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Przywołane regulacje prawne wskazują na dopuszczalność dwóch sposobów podziału nieruchomości: administracyjnego oraz przeprowadzanego w postępowaniu przed sądem powszechnym. W przypadku podziału administracyjnego, niezbędną przesłanką do wydania decyzji o podziale określonej nieruchomości, jest wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych tej nieruchomości, o ile nieruchomość ta nie jest przedmiotem prawa własności, bądź prawa użytkowania wieczystego jednej tylko osoby. Do przeprowadzenia postępowania o podział nieruchomości przed sądem powszechnym zgoda taka nie jest wymagana, a postępowanie takie może być wszczęte i zakończone decyzją o podziale nieruchomości na wniosek jednego tylko spośród jej współwłaścicieli, bądź też współużytkowników wieczystych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przed dniem 1 stycznia 1998 r. (to jest przed wejściem w życie aktualnie obowiązujące ustawy o gospodarce nieruchomościami) przyjmowano jednolicie, że jedynym podmiotem uprawnionym do zgłoszenia wniosku o podział nieruchomości jest jej właściciel. Ten stan prawny uległ radykalnej zmianie. Art. 97 ust. 1 dopuszcza bowiem zgłoszenie wniosku o podział nieruchomości przez każdą osobę, która ma w tym "interes prawny". Stąd też krąg podmiotów, które mogą złożyć wniosek, uległ znacznemu rozszerzeniu. Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował pojęcia interesu prawnego, jednakże przy wykładni tego pojęcia znajdą zastosowanie kryteria wypracowane w orzecznictwie na tle art. 28 kpa dotyczące pojęcia strony. Należy jednak podkreślić, że interes prawny nie może wynikać z uznania czy to organu, czy sądu, lecz z konkretnej normy prawnej, która w sposób bezpośredni lub pośredni określa interes prawny w zgłoszeniu wniosku podziałowego. Przykładowo, skoro do wniosku o wywłaszczenie należy dołączyć decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości (art. 116 ust. 2 pkt 3), podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego będzie również uprawniony do wszczęcia postępowania podziałowego. Podobnie osoby, którym przysługuje roszczenie o prawo własności części nieruchomości, będą mogły powołać się na interes prawny we wszczęciu postępowania o jej podział. Zbadanie, czy osoba występująca z wnioskiem o podział nieruchomości ma interes prawny, należy do organu, zaś ustalenie, że zachodzi jego brak powinien skutkować umorzenie wszczętego postępowania o podział (por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami – Komentarz, pod red. G. Bieńka, Warszawa 2005, str. 349). Podkreślenia wymaga, że interesu prawnego w zgłoszeniu wniosku nie mają osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem prawa własności lub użytkowania wieczystego określonej nieruchomości. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r. w Warszawie, I SA 1710/00, LEX nr 82813). W niniejszej sprawie organy administracji publicznej ostatecznie uznały, że E.Z. w rozpoznawanej przez nie sprawie o podział nieruchomości ma interes prawny, a zatem należy do kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o administracyjny podział nieruchomości. Jak bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. podkreśliło w treści zaskarżonej decyzji, E.Z. co prawda w momencie składania wniosku nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości, obecnie jednak jest on współużytkownikiem wieczystym spornej nieruchomości gruntowej, jak również jest współwłaścicielem jednego lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku na tej nieruchomości. Fakt posiadania przez skarżącego interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości należało zatem uznać za bezsporny. Sąd zauważa, że argumenty, które skarżący zawarł w skardze, zmierzały do wykazania, że posiada on interes prawny, by żądać podziału spornej nieruchomości. Jak jednak wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, organy odmówiły E.Z. dokonania podziału spornej nieruchomości nie z powodu braku interesu prawnego w żądaniu takiego podziału, a ze względu na fakt nieprzedłożenia przez niego zgody pozostałych współużytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej i właścicieli lokali mieszkalnych na dokonanie podziału, jak również orzeczenia sądu, wydanego w trybie art. 199 kc. Jak wskazano powyżej, w przypadku podziału administracyjnego niezbędną przesłanką do wydania decyzji o podziale określonej nieruchomości jest wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych tej nieruchomości, o ile nieruchomość ta nie jest przedmiotem prawa własności, bądź prawa użytkowania wieczystego jednej tylko osoby. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że sporna nieruchomość znajduje się we współużytkowaniu wieczystym, a oprócz skarżącego współużytkownikami wieczystymi oraz współwłaścicielami innych lokali mieszkalnych znajdujących się w posadowionym na tej nieruchomości gruntowej budynku są B. i G.P. oraz H.B.. Wniosek o podział spornej nieruchomości złożył jedynie E.Z., pozostali użytkownicy wieczyści tej nieruchomości – właściciele lokali takiego wniosku nie składali, a skarżący – pomimo wezwania organu – nie dostarczył zgody pozostałych współużytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej na jej podział, bądź też orzeczenia sądu, wydanego w trybie art. 199 kc. Nie dostarczył również dokumentacji geodezyjnej, o którą był wzywany. W tym stanie rzeczy należało uznać, że organ słusznie odmówił dokonania podziału spornej nieruchomości. Zgodnie bowiem z treścią przepisu z art. 97 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się na zgodny wniosek, a zatem organ nie jest obowiązany do uzyskiwania zgody pozostałych współwłaścicieli, współużytkowników wieczystych na podział takiej nieruchomości. Nie jest również obowiązany do gromadzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej, skoro jak stanowi przepis z art. 97 ust. 1a, to obowiązkiem wnioskodawcy (wnioskodawców) jest dołączenie do wniosku o podział nieruchomości wymienionej w tym przepisie dokumentacji geodezyjnej. Jednocześnie wypada nadmienić, że w przypadku braku zgody pozostałych współużytkowników wieczystych spornej nieruchomości na jej podział, skarżącemu przysługuje prawo złożenia wniosku o podział nieruchomości na podstawie art. 211 kc. Taki wniosek należy złożyć jednak do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło