II OZ 1338/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 28/08 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 28/08 oddalającego skargę A. O. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej zabudowy pawilonem handlowym działki nr [...] w K. przy ul. [...] p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 28/08 odmówił A. O. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z dnia 9 kwietnia 2008 r. oddalającego skargę A. O. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej zabudowy pawilonem handlowym działki nr [...] w K przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż w sytuacji gdy skargę kasacyjną, która podlega wpisowi stałemu wnosi w imieniu skarżącego - adwokat, radca prawny, obowiązkiem takiego pełnomocnika jest uiszczenie wpisu stałego, a wpis ten powinien być wniesiony we właściwej wysokości. Wnoszący zaś skargę kasacyjną pełnomocnik nie może zwolnić się od obowiązku wniesienia należycie opłaconej skargi kasacyjnej np. informując stronę o wysokości wpisu stałego i wskazując jej termin oraz sposób tego uiszczenia wpisu. W takim przypadku, nieuiszczenie stałego wpisu od skargi kasacyjnej lub uiszczenie go w wysokości innej, niż określona w przepisach, bądź też uiszczenie tego wpisu po terminie, musi być uznane za uchybienie obowiązkowi z art. 221 u.p.s.a., albowiem to pełnomocnik, a nie strona wnosił skargę kasacyjną. W niniejszej sprawie skarżący ustanowił swoim pełnomocnikiem adwokat A. J. Odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 12 czerwca 2008 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej i do uiszczenia stałego wpisu od tej skargi kasacyjnej upływał pełnomocnikowi z dniem 14 lipca 2008 r. Tym samym należało uznać, że wpis od skargi kasacyjnej, który uiszczono w dniu 23 lipca 2008 r. - został wniesiony po terminie. Z dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej - zdaniem pełnomocnik skarżącego - wynika, że w dniach 14 - 18 lipca 2008 r. A. O. nie był w stanie uiścić wpisu. Należy jednak ponownie podkreślić, że w niniejszej sprawie skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2008 r. wniosła pełnomocnik skarżącego - adwokat A. J., która na podstawie przytoczonych powyżej przepisów obowiązana była do wniesienia należycie opłaconej skargi kasacyjnej, podlegającej w tym przypadku wpisowi stałemu. Z tego powodu nie mogły mieć znaczenia argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej, które odnosiły się do stanu zdrowia samego skarżącego. Pełnomocnik A. O. złożył zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że obowiązek prawidłowego opłacenia skargi spoczywający na adwokacie realizuje się bowiem zawsze przez przekazanie przez stronę pełnomocnikowi odpowiednich środków finansowych lub też na osobistym dokonaniu przez nią wpłaty na rachunek bankowy sądu. W okolicznościach niniejszej sprawy przyjęcie przez Sąd poglądu, że nieuiszczenie przez adwokata wpisu od skargi należy rozpatrywać w oderwaniu od zachowania strony przez niego reprezentowanej jest nieuprawnione. Prowadzi bowiem do wniosku, że gdy strona, choćby bez swojej winy uchybi obowiązkowi przekazania środków na wpis, to na adwokacie jako jej pełnomocniku spoczywa obowiązek jego uiszczenia z własnych środków. Tymczasem zachowanie strony i jego ocena pod kątem ponoszenia bądź braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty ma istotne znaczenie w świetle art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że istotą niniejszej sprawy na obecnym etapie postępowania jest ocena zawinienia, bądź też nie, uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić, jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W sytuacji zaś kiedy w imieniu strony działa profesjonalny pełnomocnik - co miało miejsce w niniejszej sprawie - dokonywane w imieniu mocodawcy czynności procesowe obciążają stronę. Występujący zaś w imieniu skarżącego adwokat obowiązany jest do dołożenia należytej staranności przy podejmowaniu czynności procesowych, w tym z wywiązania się obowiązków dotyczących wymogów formalnych składanych pism. Wyręczanie się zaś przez pełnomocnika osobą trzecią, w tym nawet stroną, nie zwalnia go z odpowiedzialności za zachowanie określonych wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Tym bardziej, że udzielone w niniejszej sprawie adwokatowi przez skarżącego pełnomocnictwo ma charakter ogólny (karta 60). Zatem niewątpliwie obejmuje wywiązanie się przez profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku należytego opłacenia wnoszonej przez niego skargi kasacyjnej. Dokonywane w tym zakresie ustalenia ze stroną nie mogą być uznane za brak winy nieterminowego uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika. Stąd należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż niedołożenie przez adwokata działającego w imieniu strony należytej staranności przy wnoszeniu skargi kasacyjnej - a tak należy potraktować nieuiszczenie wpisu - obciążają stronę. Zważywszy bowiem, że tym bardziej od profesjonalnego pełnomocnika zasadnym jest wymaganie precyzyjnego stosowania się do treści przepisów regulujących sposób uiszczania wpisu, które nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych. Nie zastosowanie się przez adwokata do normy zawartej w art. 219 § 2 P.p.s.a., z pewnością nie może być uznane za niezawinione. Nie znajduje bowiem uzasadnienia stanowisko, iż pełnomocnik nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, nie był w stanie w sposób należyty uiścić wpisu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak wyżej.