IV SA/Wr 316/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wałbrzyskiej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie I. stwierdza nieważność decyzji I i II instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komisja Stypendialna Wałbrzyskiej Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości w W. odmówiła przyznała D. K. stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie. Jako powód podano, iż strona przekroczyła termin do składania wniosków wyznaczony w § 12 pkt. 3 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości, a uchybienie tego terminu nie zezwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku. W odwołaniu od tej decyzji D. K. podniosła, że spełnia wszystkie kryteria przyznawania stypendium odnośnie dochodów przypadających na członka rodziny, a uchybienie terminu do złożenia wniosku wynikało z trudnej sytuacji rodzinnej. Prócz tego wnioskująca wskazała, że złożyła dokumenty co prawda po wyznaczonym terminie, ale przed terminem rozpatrywania wniosków przez Komisję Stypendialną. Rozpatrując przedmiotową sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Odwoławcza Komisja Stypendialna W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości podtrzymała decyzję o nie przyznaniu D. K. stypendium socjalnego oraz na wyżywienie. Odwoławcza Komisja Stypendialna stwierdziła, że skarżąca nie spełnia warunków § 12 pkt 4 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości świadczeń pomocy materialnej ze środków budżetu państwa. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 176 ust. 3 w zw. z art. 177 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) i Regulamin pomocy materialnej dla studentów W. Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości. Do powyższej decyzji zostało dołączone błędne pouczenie o środkach odwoławczych, w myśl którego na decyzję przysługuje odwołanie do Rektora W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości za pośrednictwem Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Pismem z dnia 21 kwietnia 20089 r. Komisja Stypendialna W. Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości poinformowała stronę o błędnym pouczeniu w decyzji z dnia [...] r. nr [...] i o tym, że od decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję D. K. zarzuciła organowi, że jej wniosek spełniał wszystkie wymogi określone w § 12 art. 4 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości i nie zawierał w tym przedmiocie braków formalnych. Skarżąca podniosła, że z treści Regulaminu nie wynika, żeby złożenie wniosku 3 dni po terminie uzasadniało odmowę przyznania stypendium, gdyż w ciągu tych trzech dni nie zmieniła się jej sytuacja materialna uprawniająca do uzyskania stypendium socjalnego i na wyżywienie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Odwoławczej Komisji Stypendialnej, wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezpodstawne, podnosząc, że ostatecznym terminem do złożenia niezbędnych dokumentów upłynął w dniu 20 października 2007 r., a skarżąca powyższy termin uchybiła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy -art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Ponadto po myśli art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Legalność decyzji bada zarówno pod względem formalnym, jak i też materialno-prawnym. Podstawę materialno-prawną skarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365) – zwanej dalej ustawą, w szczególności art. 176 ust. 3, art. 177 ust. 2 i 3 oraz art. 179 ustawy, ponadto Regulaminu pomocy materialnej dla studentów W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości. Zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy, stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe. Wysokość dochodu, nie może być niższa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), oraz wyższa niż suma kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.). Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe uwzględnia się dochody osiągane przez: 1) studenta; 2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek; 3) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. Miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4, z zastrzeżeniem, że do dochodu nie wlicza się: 1) dochodów, o których mowa w ust. 4 pkt 3, jeżeli student jest samodzielny finansowo; 2) świadczeń, o których mowa w art. 173 ust. 1; 3) świadczeń otrzymywanych na podstawie Działania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego "Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne"; 4) świadczeń pomocy materialnej dla uczniów otrzymywanych na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem student jest samodzielny finansowo, jeżeli on lub jego małżonek spełnia łącznie następujące warunki: 1) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym; 2) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym; 3) jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w pkt 1 i 2, nie jest mniejszy od minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ogłaszanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w ostatnim miesiącu ostatniego roku podatkowego w przypadku dochodu studenta z ostatniego roku podatkowego i obowiązującego w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie stypendium; 4) nie złożył oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami bądź jednym z nich. W przypadku, gdy do ustalania wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe przyjmuje się dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego, dochód ten ustala się na podstawie powierzchni użytków rolnych w hektarach przeliczeniowych i wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłaszanego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431, z późn. zm.). W przypadku uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego oraz dochodów pozarolniczych dochody te sumuje się. W przedmiotowej sprawie organ nie wypowiedział się w kwestii, czy D. K. wypełnia wypełniła ustawowe przesłanki uprawniające do otrzymania stypendium socjalnego. Podstawą odmowy przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie był fakt złożenia przez skarżącą wniosku o stypendium po terminie wskazanym w Regulaminie pomocy materialnej dla studentów W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości, czyli po dniu 20 października. Oceniając prawidłowość zastosowania w stosunku do skarżącej postanowień Regulaminu pomocy materialnej dla studentów W. Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości powołanego w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Odwoławczej Komisji Stypendialnej, stwierdzić należy, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Z Regulaminu pomocy materialnej dla studentów W. Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości wynika, bowiem że termin do złożenia wniosku o stypendium jest terminem materialno-prawnym o charakterze zawitym, z upływem którego student traci prawo do uzyskania świadczenia, chociażby spełnił pozostałe kryteria określone w ustawie, a sprecyzowane w regulaminie. Nie negując potrzeby wprowadzenia pewnej dyscypliny w celu sprawnego przeprowadzenia postępowania i określenia terminu składania wniosków nie można przyjąć, że ustawodawca w akcie regulaminowym przewidywał wprowadzenie materialno-prawnego terminu zawitego, którego upływ udaremnia przyznanie świadczenia, nawet gdyby uczelnia nie rozdysponowała środków, a ubiegający się spełniał wymagane kryteria. Oznacza to, iż złożenie wniosku wraz z materiałami po terminie 20 października, gdy nie rozdysponowano środków finansowych, obligowało Komisję do jego rozpatrzenia. W ocenie Sądu, zarówno decyzja Komisji Stypendialnej jak i Odwoławczej Komisji Stypendialnej rażąco naruszają prawo, z tego powodu podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Zgodnie z przepisem art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż decyzja w sprawie odmowy przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.