II GZ 275/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 22 września 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 215/08 w zakresie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi I.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że wnioskujący o przyznanie prawa pomocy, mimo stosownego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie złożył go na wypełnionym urzędowym formularzu PPF w określonym w wezwaniu siedmiodniowym terminie. W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie I.C. domagał się pozytywnego rozstrzygnięcia jego sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Na wstępie należy zauważyć, że zarządzeniem z dnia 8 maja 2008 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej przez niego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2008 r. w wysokości 100 zł. Podstawą zarządzenia były przepisy art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W dniu 26 maja 2008 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. pismo skarżącego z dnia 17 maja 2008 r. zatytułowane "wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych", które umotywował tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 30 maja 2008 r. skarżący został wezwany do przedłożenia wypełnionego urzędowego formularza PPF; jednocześnie formularz został skarżącemu doręczony. Obowiązek złożenia wniosku na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru wynika z treści przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a. Wzór ten ustaliła na podstawie ustawowego upoważnienia zawartego w przepisie art. 256 pkt 1 p.p.s.a. Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Skarżący nie nadesłał do Sądu żądanego, wypełnionego urzędowego formularza, co skutkowało pozostawieniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania - zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2008 r. Na skutek sprzeciwu skarżącego z dnia 5 sierpnia 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 22 września 2008 r. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. Przedmiotem postępowania zażaleniowego jest zatem to ostatnie postanowienie Sądu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego, na skutek nieuzupełnienia jego braku, wydane w oparciu o art. 257 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Przedstawienie chronologii zdarzeń mających miejsce w tej sprawie było niezbędne, wobec sprzecznych oświadczeń skarżącego znajdujących się w aktach sprawy. NSA stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 17 maja 2008 r. zatytułowane "wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych". Zupełnie zatem niezrozumiała jest treść pisma skarżącego z dnia 5 sierpnia 2008 r., w którym twierdzi "nie składałem żadnego wniosku", (...) "jestem zwolniony od kosztów sądowych w tej sprawie z mocy ustawy, gdyż jest ona z zakresu ubezpieczeń społecznych". Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że zgodnie z treścią cytowanego przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący został o powyższym obowiązku pouczony, a druk formularza został mu doręczony wraz z wezwaniem. Sąd poinformował go również o skutkach nienadesłania uzupełnionego formularza w wyznaczonym terminie, wynikających z treści art. 257 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy kontrolowane postanowienie odpowiada prawu. Nie ma racji również skarżący twierdząc w piśmie z dnia 5 sierpnia 2008 r., że jest zwolniony od kosztów sądowych w tej sprawie z mocy ustawy. Zwolnienie od kosztów sądowych, o którym mowa w art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. dotyczy spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, a ta nie jest przedmiotem skargi. To, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na skutek wniosku wierzyciela - ZUS w związku z nieopłaceniem składek, nie czyni sprawy skarżącego sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jej przedmiotem jest bowiem postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.