I SA/Rz 511/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska NSA Jacek Surmacz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 23 września 2008 r. spraw ze skarg J.L. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2008 r. - nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I stwierdza nieważność : a) zaskarżonych postanowień, b) postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2007r.: 1) Nr [...], 2) Nr [...] c) postanowień Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2007r.: 1) Nr [...], 2) Nr [...] d) postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2007r : 1) Nr [...] 2) Nr [...] e) postanowień Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2007r.: 1) Nr [...] , 2) Nr[...], f) postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2006r.: 1) Nr [...] 2) Nr[...], II. określa, że postanowienia, opisane powyżej w punkcie I, nie mogą być wykonywane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego J.L. kwotę 714 (słownie: siedemset czternaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego., IV. zarządza zwrot skarżącemu J.L. kwoty 800 (słownie : osiemset) złotych tytułem nadpłaconych wpisów od skarg. I SA/Rz 511/08 UZASADNIENIE 1. Skarżący J.L., pismami zaopatrzonymi datą 12 października 2006r., zgłosił zarzuty w postępowaniach egzekucyjnych, prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych nr nr: [...] i [...], oba z 6 października 2006r., wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Powołał się przy tym na art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.; powoływanej dalej jako ustawa egzekucyjna), wskazując na prowadzenie przedmiotowych postępowań egzekucyjnych przez niewłaściwy organ egzekucyjny i jednocześnie wnosząc o umorzenie postępowań egzekucyjnych. Pisma zawierające zarzuty wpłynęły do organu egzekucyjnego 19 października 2006r. 2. Pismem z dnia 25 października 2006r. nr [...] (karta 3 tom I akt administracyjnych) Komornik Skarbowy działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego, powołując się na art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, o wydanie postanowień w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. 3. Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniami wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów z dnia [...] października 2006r. nr nr: [...] i [...], uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne. 4. Zażalenia na te postanowienia wniósł J.L.. 5. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniami z dnia [...] marca 2007r. nr nr: [...] i [...], uchylił zaskarżone postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2006r. w całości i przekazał sprawy do ponownego "rozpoznania" organowi I instancji. Z obszernych motywów postanowień organu odwoławczego wynika, że wierzyciel rozpatrujący zarzuty nie dopełnił obowiązku w zakresie dokonania wszechstronnych rozważań i ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania zobowiązanego, a jednocześnie wskazał że ustalenie tej okoliczności musi być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym. 6. Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniami wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów z dnia [...] lipca 2007r. nr nr: [...] i [...] uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne. 7. Zażalenia na powyżej opisane postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2007r. wniósł J.L. 8. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniami z dnia [...] października 2007r. nr nr [...] i [...], uchylił zaskarżone postanowienia w całości i przekazał sprawy do ponownego "rozpoznania" organowi I instancji. W uzasadnieniach Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wierzyciel nie przeprowadził w sposób pełny postępowania i naruszył obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. 9. Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniami wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów z dnia [...] grudnia 2007r. nr nr: [...] i [...], uznał zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego za bezzasadne. 10. Zażalenia na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2007r. wniósł J.L. 11. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniami z dnia [...] marca 2008r. nr nr [...] i [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2007r. Organ odwoławczy wskazał, że prawidłowe i właściwie umotywowane są ustalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, że na dzień wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, bliżej opisanych na wstępie uzasadnienia, miejscem zamieszkania zobowiązanego, w którym centralizowały się jego interesy życiowe i majątkowe był Łańcut, co powoduje że zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego są bezzasadne. 12. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2008r. wniósł J.L., działając poprzez pełnomocnika - adwokata. Zarzucił: - naruszenie art. 19 K.p.a. w zw. z art. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i dokonywanie ustaleń w przedmiocie miejsca zamieszania strony sprzecznie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 5 września 2007r. K6/07, a w konsekwencji błędne przyjęcie właściwości miejscowej "Dyrektora Urzędu Skarbowego ", w sytuacji gdy z wyroku tego wynika, że miejscem zamieszkania strony skarżącej jest Kraków, zaś wyrok ten został wydany w stanie faktycznym analogicznym do stanu istniejącego w dacie wystawienia tytułów egzekucyjnych i w żaden sposób nie wykazano, aby w okresie pomiędzy 2004r., a datą wszczęcia postępowań egzekucyjnych, których dotyczą zarzuty, doszło do jakiejkolwiek zmiany miejsca zamieszkania strony, - naruszenie art. 150 w zw. z art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawnione przyjęcie skuteczności doręczenia zastępczego, w sytuacji gdy nie wykazano spełnienia przesłanek do zastosowania tego rodzaju doręczenia, albowiem nie tylko dokonywano doręczenia pod niewłaściwym adresem zamieszkania strony skarżącej, ale także nie wykazano, aby podejmowano próby doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy lokalu albo w miejscu pracy adresata. Wniósł o: - uchylenie zaskarżonych "decyzji" w całości i skierowanie spraw do ponownego rozpoznania, - zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. 13. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie. 14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Stosownie do art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedz wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę (uchwała składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007r. I FPS 4/06 - opublikowana w ONSAiWSA 2007r./5/112), że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o którym mowa w art. 34 ustawy egzekucyjnej, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu tej uchwały jednoznacznie wskazano, że kierując się z jednej strony potrzebą sprawnego funkcjonowania organu egzekucyjnego, z drugiej zaś strony w niczym nie ograniczając prawa zobowiązanego do obrony jego interesu prawnego, przyjąć należy brak podstawy prawnej do wydawania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wówczas, gdy tym wierzycielem jest sam organ prowadzący tę egzekucję. Pogląd i stanowisko wyrażone w tej uchwale Sądu zasługuje na pełną akceptację i uprawnia do stwierdzenia, że w sytuacji gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam organ prowadzenie postępowania mającego na celu uzyskanie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów dotknięte jest wadliwością o charakterze kwalifikowanym - bezprzedmiotowością. Doszło więc w przedmiotowych postępowaniach egzekucyjnych do naruszenia przepisów o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a co z kolei obliguje Sąd, po myśli art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., do stwierdzenia nieważności zaskarżonych do Sądu postanowień, przy czym - ponieważ przyczyna stwierdzenia nieważności wystąpiła w tych postępowaniach od momentu wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako wierzyciela, postanowień z dnia [...] października 2006r., to Sąd, na podstawie art. 135 p.p.s.a., stwierdził nieważność postanowień wierzyciela i organu odwoławczego - tych wszystkich, które dotyczyły uzyskania stanowiska wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów. 15. Sąd orzekł po myśli art. 152 p.p.s.a., przy uwzględnieniu znaczenia tego orzeczenia w aspekcie procesowym. 16. Po myśli art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania, na które składają się wpisy należne od skarg (od każdej ze skargi 100zł - § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynagrodzenie pełnomocnika (240zł w każdej ze spraw - § 18 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz opłaty skarbowe od udzielonych pełnomocnictw (w każdej ze spraw 17zł). 17. Sąd zarządził zwrot skarżącemu kwoty 800zł z tytułu nadpłaconych wpisów (art. 225 p.p.s.a.).