VII SA/Wa 981/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-23
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania kserokopii dokumentów z akt sprawy na wniosek strony, nawet jeśli nie jest to uwierzytelniony odpis i czy rozróżnienie między odpisem a kserokopią jest celowe w kontekście przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Organ nie ustalił prawidłowo statusu strony postępowania, a także nie wyjaśnił, czy odmowa wydania kserokopii dotyczyła całości żądania. Sąd podkreślił, że w obecnych czasach pojęcie "kserokopii" można utożsamić z "odpisem", a rozróżnianie tych pojęć nie jest celowe w kontekście zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i stosowania najprostszych środków prowadzących do załatwienia sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody odmawiające wydania kserokopii dokumentów z akt sprawy na wniosek B. S. Wniosek dotyczył dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę tarasu. Organ pierwszej instancji odmówił wydania kserokopii, wskazując na brak uzasadnienia "ważnego interesu" strony. Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, dodając, że art. 73 § 2 k.p.a. dotyczy uwierzytelnionych odpisów, a nie kserokopii. Skarżący zarzucił m.in. częściowe uwzględnienie wniosku, mimo formalnej odmowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2008r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wydania z akt sprawy kserokopii wskazanych we wniosku dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia S. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007r. znak: [...] odmawiające uwzględnienia wniosku B. S. z dnia [...] listopada 2007r. o wydanie z akt sprawy kserokopii wskazanych we wniosku dokumentów, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
B. S. wnioskiem z dnia 20 listopada 2007r. zwróciła się do organu o wydanie kserokopii wskazanych we wniosku dokumentów, wchodzących w skład akt sprawy prowadzonej przez Prezydenta Miasta G. dotyczących decyzji z dnia [...] sierpnia Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę tarasu na dachu budynku wielorodzinnego przy ul. O. w G. , działka nr [...] .
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r. znak: [...] odmówił uwzględnienia wniosku.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku skopiowania i wysyłania kopii jakiejkolwiek części akt sprawy stronie postępowania. Organ powołał przepis art. 73 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie, z którym strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
W niniejszej sprawie organ uznał, że złożony wniosek nie spełnia przesłanki "ważnego interesu", gdyż nie zawiera uzasadnienia chęci pozyskania wskazanego dokumentu.
Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez S. S. na w/w. postanowienie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że z przepisu art. 73 § 2 kpa bezspornie wynika, że odnosi się on do wydawania z akt sprawy jedynie uwierzytelnionych odpisów, a nie nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów. Ponadto, przepis ten wymaga od strony wykazania ważnego interesu w uzyskaniu żądanych dokumentów. Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawczyni B. S. w złożonym wniosku o wydanie jej z akt sprawy kserokopii dokumentów nie wskazała swojego ważnego interesu w ich pozyskaniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł S. S.. Skarżący dochodził uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu oraz "wszystkich Decyzji i Postanowień wydanych przez Urząd Miasta G. i Urząd Wojewódzki oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego". Podniósł, że w zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wniosek B. S. z dnia [...] listopada 2007r., nie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy ten wniosek organ faktycznie uwzględnił w 2/3 części. Skarżący przedstawił ponadto swoje stanowisko w związku z postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta G. pod sygnaturą Nr [....] w przedmiocie pozwolenia na budowę tarasu na dachu budynku przy ul. O. w G.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, albowiem skarga podlega uwzględnieniu, choć z przyczyn odmiennych od podanych przez skarżącego.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa mającym istotny wpływ na wynik postępowania.
W szczególności w ocenie Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, zatem z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa.
Z treści przepisów art. 73 i art. 74 k.p.a. jednoznacznie wynika, że uprawnienie do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, jak i uwierzytelniania sporządzonych odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, przysługuje, pod określonymi tam warunkami, wyłącznie podmiotowi występującemu w postępowaniu na prawach strony.
Pojęcie strony postępowania zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a., oraz w przepisie art. 28 ustawy Prawo budowlane stanowiącym lex specialis przepisu art.28 k.p.a. w sprawach o pozwolenie na budowę.
Przymiot strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Mieć interes w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu.
Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mogącego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
W niniejszej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji zapadło po rozpoznaniu wniosku B. S. z dnia [...] listopada 2007r. o wydanie kserokopii określonych w nim dokumentów wchodzących w skład akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą Nr [...], przez Prezydenta Miasta G. , w przedmiocie pozwolenia na budowę tarasu na dachu budynku wielorodzinnego przy ul. O. w G.
Organ rozpatrując powyższy wniosek, powinien w pierwszej kolejności dokonać ustalenia, czy wnioskodawca legitymuje się przymiotem strony, a rozpoznając zażalenie S. S., czy pochodzi ono od strony postępowania.
Powyższe ustalenia są tym bardziej istotne, bowiem z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2007r., znak [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze odmawiając przymiotu strony S. S. w sprawie, zakończonej decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2007., Nr [....] zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę opisanego wyżej tarasu. Wniosek w sprawie kserokopii przywołuje znak sprawy. [....]
Organ nie wyjaśnił też, czy odmowa wydania kserokopii dotyczy ogółu żądania wniosku, czy tylko części - wobec częściowego uwzględnienia wniosku przed wydaniem postanowienia.
Dodatkowo odnosząc się do zawartego w uzasadnieniu stanowiska organu drugiej instancji, że art.73§2 k.p.a dotyczy wydania z akt sprawy jedynie uwierzytelnionych odpisów, a nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów wskazać należy, że przedmiotowy w sprawie wniosek nie dotyczył uwierzytelniania, a tylko wydania kserokopii.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2008r., sygn.. akt 868/07, wskazał, że przy wykładni przepisu art., 73 k.p.a. trzeba mieć na uwadze przepis art.. 10 k.p.a., który nakazuje zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego., art.. 8 k.p.a. stanowiącego o zasadzie pogłębiania w toku postępowania administracyjnego zaufania, świadomości i kultury prawnej. Ponadto w myśl zasady opisanej w art. 12 k.p.a. organy powinny działać posługując się możliwie najprostrzymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.
W tym kontekście rozróżnianie pojęć "odpis" - "kserokopia" nie jest celowe, gdy zważyć choćby na to, że ustawodawca w dobie stanowienia w/w przepisu nie znał pojęcia "kserokopia", które w bieżącym jego rozumieniu można utożsamić z pojęciem "odpis".
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło