II OZ 635/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zasadna, gdy strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i nie wykonała wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ inicjatywa dowodowa w wykazaniu przesłanek pozytywnych dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Niewykonanie przez stronę wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego uzasadnia stanowisko sądu pierwszej instancji o braku podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca D. W. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak udokumentowania wydatków oraz dochodów przez skarżącą. Skarżąca złożyła zażalenie, podnosząc m.in. zarzut, że postanowienie zostało wydane przez sędziów, co do których istniał wniosek o wyłączenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2006r. sygn. akt II SA/Wr 168/06 o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: - oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lipca 2006r., sygn. akt II SA/Wr 168/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej D. W.przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że z wniosku skarżącej wynika, iż miesięczny dochód rodziny skarżącej prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe wynosi łącznie [...] zł. Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, że skarżąca nie przedłożyła Sądowi i nie udokumentowała swoich wydatków oraz nie przedłożyła zaświadczenia o wysokości swojego dochodu i innych osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa przedstawiona przez skarżącą nie uzasadnia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania skarżąca zobowiązana jest jedynie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.
Na powyższe postanowienie D. W. złożyła zażalenie podnosząc, że jest ono "niesprawiedliwe i nieważne z mocy prawa, bowiem sędziowie WSA we Wrocławiu uporczywie orzekają mimo wniosku o ich wyłączenie".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na wnioskodawcy.
Ponadto należy zauważyć, iż stosownie do regulacji art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca została wezwana do złożenia stosownych oświadczeń i nadesłania dodatkowych dokumentów. Działanie Sądu pierwszej instancji polegające na wydaniu zarządzenia opartego na powołanej podstawie prawnej zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku D. W. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykonała powyższego zarządzenia. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W odniesieniu natomiast do zarzutu zażalenia, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie, wskazać należy, iż postanowieniem z dnia 26 marca 2007r., sygn. akt II SO/Op 25/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło