IV SA/Wa 1090/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-24

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Marta Laskowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Ministra Leśnictwa z 1967 r. ustanawiające rezerwat przyrody, które nie zostało zastąpione rozporządzeniem zgodnie z art. 241 ust. 6 Konstytucji RP, może stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej wobec obywatela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie z 1967 r. ustanawiające rezerwat przyrody, które nie zostało zastąpione rozporządzeniem zgodnie z art. 241 ust. 6 Konstytucji RP, stało się zarządzeniem wewnętrznym i nie może stanowić podstawy do wydawania decyzji wobec obywateli. W związku z tym, organy administracji nie wykazały podstawy prawnej do odmowy uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący W. J. złożył skargę na postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku rekreacyjnego. Organy odmówiły uzgodnienia, wskazując na położenie inwestycji w granicach rezerwatu przyrody, obszaru chronionego krajobrazu i obszaru Natura 2000, co miało być sprzeczne z celami ochrony przyrody i zakazami budowy na terenie rezerwatu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa oraz ustawy o ochronie przyrody, kwestionując m.in. moc prawną zarządzenia ustanawiającego rezerwat.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, zasądzając od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego W. J. kwotę 100(sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r. Nr [...] Wojewódzki Konserwator Przyrody w P. działający z upoważnienia Wojewoda [...] powołując się na art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy w [...] w sprawie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy postanowił nie uzgodnić realizacji inwestycji, polegającej na budowie budynku rekreacyjnego, na terenie dz. o nr ewid. [...], położonej w m. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestycja położona jest w granicach rezerwatu przyrody [...], w granicach obszaru chronionego krajobrazu [...] oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...]. Po przeanalizowaniu lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, stwierdzono, iż jego realizacja jest sprzeczna z celami ochrony rezerwatu przyrody. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zmianami) na terenie rezerwatu zabrania się budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów służących celom rezerwatu przyrody, do których planowana inwestycja się nie zalicza. Na odstępstwa od zakazów wymienionych w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wydaje zgodę Minister Środowiska. W dniu 3 stycznia 2008 r. W. J. wniósł zażalenie do Ministra Środowiska na postanowienie Wojewody [...]. W zażaleniu tym zarzucił, między innymi, iż: 1) działka, na której będzie realizowane przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, położona jest w odległości powyżej 100 m od linii brzegowej Jeziora [...], co nie narusza siedlisk ptactwa wodnobłotnego, 2) powyższa działka posiada dostęp do istniejących mediów, tj. wody i energii elektrycznej oraz graniczy z działkami sąsiednimi, które są już zabudowane, 3) powyższe zamierzenie inwestycyjne spełnia warunki zawarte w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 4) powyższe zamierzenie inwestycyjne nie spowoduje zniszczenia otaczającego środowiska przyrodniczego. W wyniku rozpoznania powyższego zażalenia Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 Kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w P., działającego z upoważnienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., dotyczącego odmowy uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku rekreacyjnego na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], w gminie [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewodą - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. W przedmiotowej sprawie wymagane jest uzgodnienie wydane w trybie ww. ustawy, w związku z położeniem planowanego zamierzenia inwestycyjnego na obszarze rezerwatu przyrody [...], w granicach [...] O. oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] (kod obszaru: [...]). Przedstawione przez stronę postępowania - W. J. zarzuty są nieuzasadnione. Wnioskowane zamierzenie inwestycyjne będzie zlokalizowane na obszarze rezerwatu przyrody [...], w którym obowiązują zakazy określone w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym zakaz wynikający z art. 15 ust. 1 pkt 1 wskazujący, iż w rezerwatach przyrody zabrania się: budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom (...) rezerwatu przyrody". Rezerwat przyrody [...] został utworzony w drodze zarządzenia [...] z [...] 1967 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody ([...]) w celu "zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych licznych miejsc lęgowych ptactwa wodnego, błotnego i lądowego oraz ochrony ptaków przelotnych, zabezpieczenie wartości historycznych tego rejonu [...] oraz ochrona naturalnych właściwości środowiska przyrodniczego i swoistych cech krajobrazu". Jednocześnie obszar pod planowane zamierzenie inwestycyjne leży w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] (kod obszaru: [...]), wyznaczonego w drodze rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.), w celu ochrony wyjątkowo cennych gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk przyrodniczych. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy o ochronie przyrody, cyt. "Zabrania się podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000". W powyższej sprawie nie została przedstawiona jakakolwiek ocena oddziaływania na środowisko dla lokalizowanego zamierzenia inwestycyjnego na powyższych działkach, które w sposób jednoznaczny stwierdzałoby brak negatywnego oddziaływania w szczególności na gatunki i ich siedliska. Odnosząc się do zarzutu, iż działka na której będzie realizowane przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, położona jest w odległości powyżej 100 m od linii brzegowej Jeziora [...], co nie narusza siedlisk ptactwa wodno-błotnego, organ stwierdził, że argumentacja Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w P. i odmowa uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy nie budzi wątpliwości w świetle celu ochrony przyrody w tym rezerwacie przyrody, jak również zakazów obowiązujących na jego obszarze. Wojewódzki Konserwator Przyrody w P., po analizie uwarunkowań związanych z ochroną przyrody na tym obszarze uznał, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne i sposób zagospodarowania terenu mogą wpłynąć negatywnie na wartości przyrodnicze i walory krajobrazowe tego obszaru - oraz spowodować jego dewastację. Stąd nie zgodzono się z zarzutem, że powyższe zamierzenie inwestycyjne nie spowoduje zniszczenia otaczającego środowiska przyrodniczego. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Środowiska oraz utrzymane mim w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2007r. Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w P., działającego z upoważnienia Wojewody [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. J., Żądając ich uchylenia i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniom zarzucił: - obrazę art. 6 Kpa, art.7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 9 Kpa, art. 10 Kpa, art. 11 Kpa, * obrazę art. 15 ust. 1 i 2, 161 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), * obrazę art. 63 i art. 64 ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002r. nr 130, poz. 1112 oraz z 2003r. nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568 i Nr 203, poz. 1966). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż organy wydające zaskarżone postanowienia nie umożliwiły mu aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu. Nie został pouczony o przysługujących mu prawach. Został pozbawiony możliwości dochodzenia swoich racji i wskazówek co do stanu prawnego w niniejszej sprawie co stanowi rażące naruszenie jego praw. Podniósł, iż zaskarżone postanowienia nie mogą się ostać, albowiem nie są zgodne z prawem, gdyż teren na którym planuję inwestycję jest objęty jedynie ochroną krajobrazową, co wynika z brzmienia ust. 1 Zarządzenia [...] z [...] 1967 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. Zastosowanie w sprawie znajduje zatem art. 15 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy Prawo ochrony przyrody, w oparciu o postanowienia którego skarżący zamierza na obszarze objętym ochroną krajobrazową, w trakcie gospodarczego wykorzystania, jako właściciel działki zbudować domek rekreacyjny. Skarżący wskazał także, iż sąsiednie działki są zabudowane, oraz iż nie będzie w żaden sposób ingerował w funkcjonujący krajobraz. Ponadto podniósł, że wątpliwym jest de legę lata, obowiązywanie w/w zarządzenia [...] z [...] 1967 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] obowiązującego do dnia 31.12.2003r. teren na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość znajduje się w obszarze krajobrazu chronionego. Plan ten dopuszczał na tym terenie zabudowę letniskową dla wszelkich form rekreacji i wypoczynku. Również z wypisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gm. [...] wynika, że nieruchomość oznaczona nr geod. [...] położona we wsi [...] znajduje się w obszarze krajobrazu chronionego, a tereny krajobrazu chronionego zgodnie z zapisami studium są przeznaczone do uprawiania wszelkich form turystyki i wypoczynku oraz zabudowy letniskowej. W ocenie skarżącego, skoro zgodnie z art. 161 obecnie obowiązującej ustawy o ochronie przyrody, utraciła moc ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U z 2001 r. Nr 99, poz. 107 ze zm.) z kolei mocą art. 63. w/w ustawy z dnia 16 października 1991 roku, utraciła moc ustawa z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U tj. z 1987 r. Nr 25, poz. 180 ze zm.) zgodnie z art. 64 której to do czasu wydania przepisów wykonawczych do niniejszej ustawy zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą" (co dotyczy oczywiście m.in. . w/w zarządzenia z [...] 1967 roku), to przestał obowiązywać art. 64 tejże ustawy, który podtrzymywał byt prawny aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy, a zatem usunął on z porządku prawnego zarządzenie [...] z [...] 1967 r. ustanawiające rezerwat przyrody. Jak z powyższego wynika z mocy ustawy na spornym terenie nie funkcjonuje rezerwat przyrody. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do przedstawionych w niej zarzutów wskazał między innymi, iż brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 10 Kpa, bowiem uzasadnienie skargi wniesionej przez W. J. nie wykazuje, jakoby Ministerstwo Środowiska uniemożliwiło skarżącemu dokonania dodatkowych czynności prawnych. W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 11 Kpa organ wskazał, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wszelkie brane pod uwagę przez organ przesłanki zostały wyszczególnione oraz wyjaśnione. Podniósł także, iż wnioskowane zamierzenie inwestycyjne będzie zlokalizowane na obszarze rezerwatu przyrody [...], w którym obowiązują zakazy na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym zakaz wynikający z art. 15 ust. 1 pkt 1. Przepis ten mówi, cyt. "W (...) rezerwatach przyrody zabrania się: budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom (...) rezerwatu przyrody." Skarżący, argumentując zarzuty zawarte w punkcie 2, powołuje się na art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, mówiący, że zakazy ujęte w art. 15 ust. 1 ww. ustawy nie dotyczą obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania, przyjmując jednocześnie, iż teren pod inwestycję znajduje się w części rezerwatu objętej wyłącznie ochroną krajobrazową. Założenia te są błędne, ponieważ w myśl art. 20 ust. 3 pkt 3 oraz art. 22 ust 3 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody wskazanie obszarów ochrony krajobrazowej na terenie rezerwatu przyrody zawarte jest w rozporządzeniu wojewody w sprawie planu ochrony dla rezerwatu lub w sprawie zadań ochronnych dla rezerwatu, których to dokumentów dla rezerwatu [...] Wojewoda [...] nie ustanowił. Wyodrębnienie w obrębie rezerwatu obszarów objętych ochroną krajobrazową nie jest zatem aktualnie możliwe, w związku z czym przytaczany przez skarżącego zapis art. 15 ust 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody nie ma w tym przypadku zastosowania. Odnosząc się do zarzutu, poddającego w wątpliwość podstawę prawną istnienia rezerwatu [...], Minister stwierdza, że zarządzenie [...] z [...] 1967 r. w sprawie uznania obiektu za rezerwat przyrody ([...]) nie traci mocy w zakresie powołania rezerwatu. Zgodnie bowiem z art. 64 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr. 99, poz. 1079 z późn. zm.) cyt. "do czasu wydania przepisów wykonawczych do niniejszej ustawy zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą." Jednocześnie mocą art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r., Nr 3, poz. 21) "rezerwaty przyrody utworzone do dnia 31 grudnia 1998 r. na podstawie dotychczasowych przepisów stają się rezerwatami przyrody w rozumieniu art. 1 pkt 20 lit. b) niniejszej ustawy". Ustawodawca nakłada jednocześnie na wojewodów w art. 6 ust. 2 ww. ustawy obowiązek ogłoszenia dzienniku urzędowym województwa wykazu rezerwatów przyrody położonych na terenie województwa, a utworzonych przed 31 grudnia 1998 r., z którego to obowiązku wywiązał się Wojewoda [...] w obwieszczeniu [...]), ujmując w wykazie rezerwat [...], jako rezerwat, którego większa część znajduje się na terenie Województwa [...]. Aktualnie obowiązująca ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. w art. 153 stanowi, że cyt. "formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-10, utworzone lub wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy". Zapis ten podtrzymuje zatem byt prawny rezerwatu [...]. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska wydane zostało zgodnie z prawem, a skarga W. J. nie zasługuje na uwzględnienie. Pismem z dnia 22 września 2008r. skarżący odniósł się do twierdzeń i wniosków przestawionych przez organ w odpowiedzi na skargę. Podniósł także zarzut, iż zaskarżone postanowienia są lakoniczne, sprowadzają się jedynie do niczym nie popartych stwierdzeń, iż inwestycja jest sprzeczna z celami ochrony przyrody, co dowodzi iż wydane one zostały z naruszeniem art. 107, w zw. z 9 i 11 Kpa. Podtrzymał także stanowisko odnośnie w zakresie utraty bytu prawnego rezerwaty [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm zwanej w dalszej części P.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym wskazać należy, iż Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 P.p.s.a). Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a, Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia, jak również utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2007r. Nr [...] Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w P. działającego z upoważnienia Wojewody [...] w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podnieść należy, iż jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji - jest obowiązek organów administracyjnych - należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy, w toku załatwienia spraw. Motywy te, powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym rozstrzygnięcia (decyzji , postanowienia), bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu rozstrzygnięcia, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego - uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli takiego aktu przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych., Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa orzeczenie administracyjne ma zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że uzasadnienie stanowi integralną część orzeczenia i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2002 r. I SA/ Kr 856/98, LEX Nr 43041, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2001 r., II SA 924/01 LEX 81816, wyrok NSA z dnia 20 listopada 2001 r., wyrok z dnia 20 listopada 2001 r. II SA/Lu 629/00, LEX 81736). Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu którym innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu, przez organ wydający ową decyzję, artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżone w sprawie postanowienia zarówno organu II jak i I instancji nie zawierają niezbędnych elementów wymaganych przepisami art. 107 §3 Kpa. Z ich uzasadnień wynika, iż realizacją planowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacyjnego, znajduje się na obszarze rezerwatu przyrody [...], w granicach [...] oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] (kod obszaru: [...]). Nie ulega wątpliwości, iż świetle przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U Nr 92, poz. 880 ze zm zwanej w dalszej części "ustawą"), na obszarze każdej z w/w form ochrony przyrody wprowadza się określone zakazy, nakazy w zakresie możliwości realizacji na ich terenie określonych zamierzeń inwestycyjnych. W rozpoznawanej sprawie organy ograniczyły się jednak jedynie do przytoczenia konkretnych przepisów niniejszej ustawy, nie przedstawiono natomiast argumentów wywiedzionych z ustalonego stanu faktycznego, skonkretyzowanych w odniesieniu do określonego zamierzenia na danym terenie, a przemawiającym za wykluczeniem możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji. Wskazano jedynie, iż planowana inwestycja na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] może wpłynąć negatywnie na wartości przyrodnicze i walory krajobrazowe tego obszaru oraz spowodować jego dewastację. Szersze uzasadnienie organ odwoławczy przedstawił dopiero w odpowiedzi na skargę. Tak lakoniczne uzasadnienie zaskarżonych postanowień w ocenie Sądu mogło mieć zaś wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przede wszystkim należy bowiem wskazać, iż organy orzekające w sprawie winne kierować się zasadą zarówno pogłębiania zaufania obywateli do Państwa (art. 6 Kpa), jak również rozpoznawania sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony (art. 7 Kpa). W uzasadnieniach zaskarżonych rozstrzygnięć nie wykazano jednak, dlaczego organy uznały, iż na terenie działki na której planowana jest inwestycja, obowiązuje zakaz określony w art. 15 ust. 1 pkt. 1 ustawy, tj. zakaz zabudowy. Wskazać bowiem należy, iż rezerwat przyrody [...] powołany został zarządzenia [...] z [...] 1967r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody [...]. Od momentu wydania w/w zarządzenia, w zakresie niniejszego rezerwatu właściwe organy wydały tylko jeden akt tj. obwieszczenie Wojewody [...] z [...] 2001 r., w którym stosownie do postanowień art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2000r o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r., Nr 3 poz. 2) opublikowano wykaz rezerwatów przyrody utworzonych przed dniem 31 grudnia 1998r. Żadne inne akty tj. np. plany ochrony rezerwatu, pomimo ciążącego na organach obowiązku ich uchwalenia, jeszcze na podstawie w/w ustawy nie zostały zrealizowane. Prowadzi to do uznania, iż skoro rezerwat przyrody [...] funkcjonuje nadal w oparciu o art. 153 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, jako forma przyrody, to jego funkcjonowanie może jedynie opierać się o przepisy zarządzenia z [...] 1967r., który to akt jako jedyny wskazuje, określa obszar tego rezerwatu i zakreśla jego granice. Podstawę materialnoprawną wydanego zarządzenia stanowił przepis art. 13 ustawy z dnia 7 kwietnia 1949r., zgodnie z którym uznanie za rezerwat przyrody następuje w drodze rozporządzenia Ministra Leśnictwa (ust. 1). Zarządzenie o uznaniu za rezerwat przyrody określi szczególny cel ochrony i ograniczenia, wprowadzane na podstawie art. 18 (ust. 2), oraz iż zarządzenie o uznaniu za rezerwat przyrody ogłaszane jest w Monitorze Polskim. Zgodnie z art. 64 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. cyt. "do czasu wydania przepisów wykonawczych do niniejszej ustawy zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą". Wskazać jednak należy, iż w dniu 17 października 1997 r. weszła w życie ustawa zasadnicza, jaką jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 241 ust. 6 Konstytucji stanowi, że w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie Konstytucji, Rada Ministrów miała ustalić, które z uchwał Rady Ministrów oraz zarządzeń ministrów lub innych organów administracji rządowej, podjęte lub wydane przed wejściem w życie Konstytucji wymagają stosownie do art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji zastąpienia ich przez rozporządzenia i zobowiązana została do przedstawienia projektu Sejmowi. Bezsporną okolicznością jest, że w terminie do 17 października 1999 r. stosownie do powołanego przepisu Rada Ministrów nie ustaliła, które zarządzenia ministrów wymagają zastąpienia przez rozporządzenia. Ani Konstytucja, ani inny przepis prawny nie określiły, aby wydane zarządzenia straciły moc prawną po upływie 2 lat od wejścia w życie Konstytucji. Stosownie jednak do art. 93 ust. 2 Konstytucji nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów, gdyż źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (art. 87 ust. 1 Konstytucji). W tym stanie zarządzenie [...] z [...] 1967r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody [...] stało się zarządzeniem wewnętrznym, nie mogącym stanowić podstawy do wydawania decyzji wobec obywateli. Organ winien zatem wykazać na jakiej podstawie uznał, iż teren nieruchomości należącej do skarżącego znajduje się na terenie właśnie w/w rezerwatu, oraz, iż jest to obszar rezerwatu objętego ścisłą ochroną, a nie obszar ochrony krajobrazowej, na terenie, której zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt. 5, nie obowiązują zakazy określone w art. 15 ust. 1 ustawy. W uzasadnieniach zaskarżonych rozstrzygnięć nie wskazano również na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dowody organy uznały, iż realizacja planowanej inwestycji może negatywnie wpłynąć na obszar chronionego krajobrazu oraz specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...]. Wskazać zaś należy, iż w przypadku obszaru chronionego krajobrazu, organ może negatywnie zaopiniować określoną inwestycję, jeżeli zakaz jej realizacji wynika wprost z rozporządzenia wojewody o utworzeniu takiego obszaru. Tymczasem organy w ogóle nie przeprowadziły w sprawie takiej analizy. Również w odniesieniu do obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...], nie wykazano zgodnie z art. 33 ustawy, iż planowana inwestycja w sposób znaczący pogorszy stan ich siedlisk. Powyższe w ocenie Sądu wskazuje, iż zaskarżone w sprawie postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 6 Kpa, 7 Kpa, 77 § 1 Kpa i 107 § 3 Kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę w oparciu o wskazane powyżej wytyczne, organy zobligowane będą do rzetelnego i wyczerpującego wyjaśnienia jej stanu faktycznego, oraz zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania zgodnie z art. 10 Kpa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego wydano w oparciu o art. 200 P.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło