III SA/Po 348/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Sędzia WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant : st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia koncesji na eksploatację złóż kruszywa naturalnego oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek /-/ M. Kosewska WSA/wyr. 1- sentencja wyroku Postanowieniem z dnia 19 listopada 2007r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy nie uzgodnił wniosku Przedsiębiorcy M.D. o wydanie koncesji na eksploatację złóż kruszywa naturalnego "Linie MD" w miejscowości L., gmina L., powiat n. z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. dla tego terenu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z uwagi na brak ważnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego planowaną inwestycją, nie podjęciem przez Radę Miejską uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu, a także z uwagi na przyjętą w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy tego terenu wiodącą funkcję gruntów o mniejszej przydatności dla rolnictwa nie uzgodniono wniosku o wydanie koncesji. Zażalenie od powyższego orzeczenia złożył wnioskodawca podnosząc, że złoże kruszywa naturalnego zostało prawidłowo rozpoznane i udokumentowane, co zdaniem skarżącego w myśl art. 48 i następnych Prawa geologicznego i górniczego (Dz. U. z 2005r. Nr 228 poz. 1947 ze zm.) nakłada na organ I instancji obowiązek sporządzenia dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wnioskodawca podnosił, iż nie został rozpoznany jego wniosek o zmianę studium w zakresie przeznaczenia gruntów z rolnych o mniejszej przydatności dla rolnictwa na tereny występowania surowców pospolitych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego postanowieniem z dnia 19 listopada 2007 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego orzeczenia podzielił pogląd organu I instancji oraz ustosunkowując się do podniesionych w zażaleniu zarzutów wskazał, że przepis art. 14 ust. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) w związku z art. 53 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego nakazuje obowiązkowo sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, przez który w myśl definicji zawartej w art. 6 pkt 9 ww. ustawy należy rozumieć przestrzeń objętą przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Teren górniczy wbrew chęci skarżącego podnosi organ II instancji, nie jest tożsamy z udokumentowanym złożem kopalin. W myśl przepisu art. 25 ust 1 Prawa geologicznego i górniczego teren górniczy zostaje prawomocnie oznaczony dopiero w koncesji na wydobywanie kopalin. Tym samym plany opracowywane są na podstawie art. 53 Prawa geologicznego i górniczego już po wydaniu koncesji. Równocześnie przepis art. 48 Prawa geologicznego i górniczego – wywodzi organ II instancji – stanowi, że udokumentowane złoża kopalin uwzględnia się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten jest jednoznaczny i niewątpliwie nakłada obowiązek uwzględnienia w planie miejscowym złoż kopalin, o ile oczywiście zostały one udokumentowane. Nie oznacza to jednak obowiązku ukształtowania planu w sposób umożliwiający eksploatację złoża oraz obowiązku sporządzenia tego planu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył wnioskodawca, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Skarżący zarzucił organom administracji naruszenie przepisów art. 48 i 53 Prawa geologicznego i górniczego w związku z art. 10 ust. 3 i art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 9, 107 § 3 Kpa w związku z art. 126 i 140 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie ma racji wnoszący skargę, iż zaprezentowany w zaskarżonym rozstrzygnięciu pogląd nie znajduje prawnego umocowania. Burmistrz Miasta i Gminy nie uzgodnił wniosku skarżącego o wydanie koncesji na eksploatację złóż kruszywa naturalnego "LINIE MD". Z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego uzgodnienie zostało rozpoznawane na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy wynika, iż jako kierunek przyszłego zagospodarowania tego terenu przyjęto wiodącą funkcję gruntów ornych o mniejszej przydatności dla rolnictwa. Zdaniem skarżącego prawidłowo rozpoznał i udokumentował złoża kopalin co rodzi obowiązek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania terenu i uwzględnienia tego faktu w tym planie, w związku z treścią art. 48 i 53 Prawa geologicznego i górniczego w zw. z art. 10 ust. 3 i art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo skarżący podnosi, że złożył wniosek o zmianę studium, ale nie został on rozpatrzony. W ocenie składu orzekającego stanowisko skarżącego nie jest trafne. Po pierwsze art. 14 zawiera przepisy ustalające przesłanki obligatoryjnego uchwalenia planu, zaś ust. 7 (na który powołuje się strona skarżąca) ogranicza obowiązek planowania miejscowego wyłącznie do sytuacji, w której wymagają tego przepisy odrębne, czyli zawarte w innych aktach niż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie składu orzekającego wskazany przepis w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania. Po drugie wbrew przedstawionemu stanowisku przez skarżącego z wykładni art. 48 Prawa geologicznego i górniczego wynika, iż wystąpienie udokumentowanego złoża kopaliny (co ma miejsce w niniejszej sprawie) nie rodzi obowiązku po stronie gminy sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danego obszaru. Taka sytuacja implikuje jedynie przymus uwzględnienia złóż kopalin przy uchwalaniu takiego planu bądź przy jego zmianie. Skutkiem ujawnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy złóż kopalin mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystania nieruchomości (np. zakaz zabudowy budynkami mieszkalnymi) w celu zabezpieczenia złóż przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia w przyszłości. Innymi słowy więc nie oznacza to obowiązku ukształtowania planu w taki sposób by umożliwić natychmiastową eksploatację złoża, a jedynie zapewnić ewentualną możliwość jej eksploatacji, gdy zajdzie taka potrzeba. Rozstrzygnięcie tej kwestii prawodawca pozostawił uznaniu rady gminy. Po trzecie ustawa nie rozstrzyga w jakim czasie należy dostosować istniejące plany do wymagań przewidzianych w art. 48 Prawa geologicznego i górniczego, a tym bardziej nie wskazuje zdaniem Sądu na obowiązek natychmiastowego sporządzenia takiego planu. Wśród wszystkich typów wykładni, wykładnia językowa odgrywa rolę podstawową. Na gruncie naszego systemu prawa, podobnie zresztą jak i na gruncie innych systemów prawnych należących do kręgu kultury civil law i common law można mówić o zasadzie pierwszeństwa wykładni językowej oraz subsydiarności wykładni systemowej i funkcjonalnej. Zgodnie z tą zasadą, gdy wykładnia językowa daje rezultat jasny i jednoznaczny interpretator może ( i powinien) się oprzeć na wyniku wykładni językowej, a jedynie w celu jej potwierdzenia może posłużyć się wykładnią systemową i funkcjonalną. Wszystkie przepisy powinny być interpretowane literalnie, a tylko ważne racje uprawniają do nadania im interpretacji rozszerzającej bądź zwężającej. Tak więc skoro ustawodawca w art. 48 omawianej ustawy posługuje się terminem "uwzględnić", to wykładnia językowa prowadzi do prostej konkluzji, iż nie oznacza to "natychmiast sporządzić". Jedynie na marginesie skład orzekający zaznacza, że w interesie gminy jak i zainteresowanego jest aby nastąpiło to jak najszybciej. Należy mieć na uwadze, iż choć rada gminy jest samodzielna w wykonywaniu zadań własnych i do niej należy ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, jednak nie może tego czynić w sposób dowolny. Po czwarte, skarżący powołuje się na art. 53 Prawa geologicznego i górniczego, podnosząc, że dla terenu górniczego sporządza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu art. 6 pkt 9 i 25 ust. 1 jednoznacznie wskazują, iż teren górniczy zostaje oznaczony dopiero w koncesji na wydobywanie kopalin, co oznacza, że plany sporządzane na podstawie art. 53 wskazanej ustawy są opracowywane dopiero po wydaniu koncesji. W tej sytuacji i ten zarzut skarżącego jest niezasadny. Sąd przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy uznał ponadto, iż rozstrzygając sprawę organ administracji nie naruszył prawa, a w szczególności przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 9. Wydana decyzja spełnia także wszystkie wskazania ustawodawcy zawarte w art. 107 Kpa. Organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji wskazał dlaczego i w oparciu o jakie przesłanki odmówił uzgodnienia koncesji na eksploatację złóż kruszywa naturalnego, a organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu ustosunkował się także do zarzutów strony skarżącej zawartych w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił. /-/W. Długaszewska /-/T.M. Geremek /-/M. Kosewska