IV SA/Wr 225/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi Ż. G. na decyzję D. Kuratora Oświaty we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Ż. G. od decyzji Burmistrza T. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy nadania stronie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, na podstawie art. 9b ust. 7 pkt 2 oraz art. 9b ust. 1 i 6, art. 9d ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), D. Kurator Oświaty we W. utrzymał kwestionowaną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu organ decyzyjny podał, że Ż. G. złożyła w dniu 21 września 2007 r. do Burmistrza T. wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego. Jednakże organ ten, decyzją z dnia [...] odmówił nauczycielce nadania stopnia awansu zawodowego wskazując, że wniosek został złożony po upływie wskazanego w art. 9d ust. 7 ustawy - Karta Nauczyciela terminu. W odwołaniu Ż. G. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji Burmistrza oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku. Organ odwoławczy ustalił, że odwołująca się, zgodnie z decyzją Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] we W. z dnia [...] Nr [...] posiada stopień nauczyciela kontraktowego. W okresie od dnia 1 września 2003 r. do dnia 31 maja 2006 r. odbywała staż na stopień nauczyciela mianowanego kolejno w Szkole Podstawowej Nr [...] we W., Szkole Podstawowej Nr [...] we W. oraz Zespole Szkół: Szkole Podstawowej i Gimnazjum w U. W. Wymiar stażu nauczycielki wynosił 2 lata i 9 miesięcy. W dniu 21 czerwca 2006 r. strona uzyskała pozytywną ocenę stażu, sporządzoną przez Dyrektora Zespołu Szkół: Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w U. W. Zgodnie z art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela nauczyciel stażysta i nauczyciel kontraktowy składają wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. W przypadku niedotrzymania terminu złożenia wniosku nauczyciele ci zobowiązani są do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze. Odwołująca się złożyła wniosek o podjęcie postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego w dniu 21 września 2007 r. podczas, gdy termin na jego złożenie upłynął z końcem roku, w którym uzyskała pozytywną ocenę dorobku zawodowego, tj. w dniu 31 grudnia 2006 r. W związku z powyższym, zgodnie z dyspozycją zawartą w zdaniu trzecim powołanego wcześniej przepisu zobowiązana była ponownie odbyć staż w pełnym wymiarze. Na podstawie art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz w przypadku nauczyciela kontraktowego zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Niespełnienie któregoś ze wskazanych warunków powoduje wydanie decyzji o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego (art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela). Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony warunek odbycia stażu. Ze względu bowiem na fakt, że strona nie złożyła wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego w ustalonym w przepisach terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2006 r., zobowiązana była do odbycia stażu ponownie w pełnym wymiarze. Wobec tego nie można przyjąć, że staż odbyty w okresie od dnia 1 września 2003 r. do dnia 31 maja 2006 r. oraz ocena dorobku zawodowego z dnia 21 czerwca 2006 r. stanowi spełnienie warunku, o którym mowa w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. Odnosząc się do wniosku zawartego w odwołaniu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku należy stwierdzić, że nie ma możliwości przywrócenia wskazanego terminu. Jest to termin ustawowy, niedotrzymanie którego powoduje konsekwencje wskazane w tymże przepisie i organ administracji nie jest władny go przywrócić. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Ż. G. zarzuciła jej naruszenie art. 9b ust. 1 oraz art. 9d ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela poprzez niewłaściwą ich wykładnię i wniosła o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza T. Uzasadniając swą skargę Ż. G. podniosła, iż w dniu orzekania przez organy decyzyjne spełniała warunki uprawniające do nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a więc warunki kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 1a-3, odbyła staż zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego. Podkreśliła, że nie została dopuszczona do egzaminu, ponieważ organ wskazał, że złożyła wniosek po terminie określonym w ustawie. W ocenie skarżącej organy orzekające nie mogły przyjąć, że nie odbyła stażu, gdyż odbyła go i zakończyła pozytywną oceną dorobku zawodowego. Natomiast z brzmienia przepisów nie wynika, że złożenie wniosku po terminie skutkuje nieważnością odbytego stażu. W tej sytuacji, organy decyzyjne wskazały w decyzjach niewłaściwą podstawę prawną odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Skarżąca podała, iż zwracała się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku jako powód uchybienia wskazując niewłaściwą informację przekazaną jej przez urzędnika. Organy decyzyjne jednak stwierdziły, że termin określony w ustawie nie podlega przywróceniu, gdyż jest terminem materialnoprawnym. Jednak, zdaniem skarżącej, termin przewidziany w art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela jest terminem do złożenia wniosku tak więc, nie jest terminem materialnoprawnym, a terminem związanym z procedurą awansu zawodowego nauczycieli, zaś terminy takie co do zasady podlegają przywróceniu. W tym wypadku, według skarżącej, należy posiłkować się art. 58 § 1 i § 2 kpa, do którego się zresztą zastosowała. W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.). Zgodnie z jej art. 9b ust. 1 warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6, oraz: 1) w przypadku nauczyciela stażysty - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie; 2) w przypadku nauczyciela kontraktowego - zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną; 3) w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Stosownie zaś do art. 9d ust. 7 tej ustawy nauczyciel stażysta i nauczyciel kontraktowy składają wniosek o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. Nauczyciel mianowany może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego w okresie 3 lat od dnia otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. W przypadku niedotrzymania terminów złożenia wniosków nauczyciele ci obowiązani są do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, iż skarżąca w dniach od 1 września 2003 r. do 31 maja 2006 r. odbyła staż na stopień nauczyciela mianowanego. Podsumowaniem tego stażu stała się pozytywna ocena dorobku zawodowego nauczycielki w tym okresie z dnia 21 czerwca 2006 r. Natomiast w dniu 21 września 2007 r. skarżąca złożyła do organu decyzyjnego wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Otóż, w świetle wyżej wskazanego przez Sąd przepisu art. 9d ust. 7 ustawy - Karta Nauczyciela nie ulega wątpliwości, że nauczyciel kontraktowy, jakim jest skarżąca zgodnie z decyzją Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] we W. z dnia [...] Nr [...], wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego składa w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. W rozważanej sprawie zatem, rzeczony termin upływał dnia 31 grudnia 2006 r. Przepis ten jest jasny, precyzyjny i nie budzi wątpliwości Sądu, że organy decyzyjne dokonały jego prawidłowej wykładni uznając, iż skoro Ż. G. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w roku kolejnym, czemu zresztą nie zaprzecza, a więc po upływie przewidzianego w nim terminu, to zgodnie z brzmieniem jego zdania trzeciego obowiązana jest w chwili obecnej do ponownego odbycia stażu, w pełnym wymiarze. Tym samym, skoro skarżąca zobligowana jest do ponownego odbycia stażu, nie spełnia jednego z wymogów przewidzianych w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, pozwalających na uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego. Powyższe prowadzi do wniosku, iż organy orzekające w sprawie właściwie oceniły sytuację prawną skarżącej, podejmując w tej mierze słuszne rozstrzygnięcie. Jednakże spór w niniejszej sprawie polega na tym, że skarżąca twierdzi, iż termin przewidziany w art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela jest terminem prawa procesowego i jako taki podlega przywróceniu. Natomiast organy decyzyjne twierdząc, że termin ten jest terminem materialnoprawnym wskazują, że z racji takiego jego charakteru nie podlega on przywróceniu, zaś jego przekroczenie niesie za sobą zwalczane przez skarżącą skutki. Przede wszystkim stwierdzić należy, że niedotrzymanie spornego terminu powoduje taką sytuację, że nauczycielka musi ponownie odbyć staż, który jest jednym z warunków ustawowych koniecznych do uzyskania przez nią kolejnego stopnia awansu zawodowego z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. A zatem, w tej sytuacji nie mogą się do tego terminu odnosić zasady dotyczące przywracania terminu na warunkach i w trybie określonym w art. 58 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dla rozróżnienia charakteru terminu istotnym kryterium jest umieszczenie przepisu wyznaczającego dany termin w ustawie materialnej lub w ustawie procesowej, co jednak nie zawsze jest wystarczające (np. z uwagi na pomieszanie regulacji materialnej i procesowej w jednym akcie prawnym). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że przy rozstrzyganiu, czy dany termin ma charakter materialny czy procesowy, decydujące znaczenie ma skutek upływu terminu. Jeżeli skutek ten polega na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub na niemożności jego realizacji, co ma tutaj miejsce, termin ma charakter prawnomaterialny (Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 5 listopada 1976 r., OSN 1977, poz. 186). Podobne poglądy zostały wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak, w wyroku z dnia 22 marca 1993 r. sygn. SA/Ka 1230/94 (nie publ.) stwierdzono, że przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmian lub wygaśnięcia prawa należą do przepisów materialnoprawnych. Zatem materialnoprawny charakter mają terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego na przykład poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego; konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności, termin ten może być przywrócony tylko i wyłącznie przepisem ustawy (por. uchwała NSA z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA 1997/2/56). Ustanowienie określonego terminu jako materialnoprawnego ma na celu ukształtowanie w określonym czasie pewnej konkretnej sytuacji prawnej, której po jego upływie nie można zmienić, tym samym ich ustanowienie ma na celu zapewnienie stabilności stosunków prawnych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 126/08, CBOIS). Natomiast terminem procesowym jest okres do dokonania określonej czynności procesowej przez podmioty postępowania i tylko do takiego terminu stosuje się instytucję przywrócenia, sanującą negatywne procesowe skutki jego uchybienia. W świetle tego co powiedziano, przyjęta przez organy decyzyjne ocena charakteru tego terminu jako terminu prawa materialnego jest prawidłowa. Tak więc, wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają obowiązującego prawa i mogą się ostać w obrocie prawnym. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w sentencji wyroku.