II SAB/Gd 20/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant: Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt rozstrzygnięcia w sprawie robót budowlanych wykonanych na działce gruntu [...], położonej w G. przez H. F., 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. K. kwotę 136 (sto trzydzieści sześć złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 20 września 2007 r. P. K. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że na terenie sąsiadującej z jego działką nr [...] działce nr [...], należącej do H. F., został wykopany bez pozwolenia zbiornik wodny, w związku z czym nastąpiło zniszczenie istniejących urządzeń melioracyjnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po uzyskaniu wypisów z rejestru gruntów dotyczących obydwu nieruchomości, pismem z dnia 24 października 2007 r. powiadomił P. K. oraz L. i H. F. o planowanej w dniu 13 listopada 2007 r. kontroli robót dotyczących wykonania zbiornika wodnego. W dniu 13 listopada 2007 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego ustalili, że na terenie działki nr [...] nie powstała żadna nowa inwestycja, a jedynie właściciel terenu H. F. oczyścił istniejący, zasypany śmieciami zbiornik. P. K. odebrał uprzednio awizowane zawiadomienie o terminie tej czynności w dniu 14 listopada 2007 r. i w niej nie uczestniczył. W dniu 11 stycznia 2008 r. P. K. ponownie zwrócił się do organu w sprawie samowoli budowlanej na działce należącej do H. F. Po. uzyskaniu mapy sytuacyjno-wysokościowej przedmiotowego terenu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 23 stycznia 2008 r., nie mającym charakteru decyzji, powiadomił P. K., że nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego. Następnie P. K., w dniu 16 lutego 2008 r. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z pismem, w którym wskazywał, że pomimo upływu czasu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydał decyzji w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie przez H. F. zbiornika wodnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 27 lutego 2008 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzielenie w przedmiotowej sprawie wyjaśnień. Po wyjaśnieniu stanu sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 3 kwietnia 2008 r. poinformował skarżącego o braku podstaw do interwencji, wobec zakończenia sprawy i poinformowania skarżącego o jej zakończeniu. W dniu 15 kwietnia 2008 r. P. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wnosząc o wyznaczenie temu organowi terminu jednego miesiąca na wydanie decyzji w przedmiocie zgłoszonej przez skarżącego samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy organ administracji, w terminach przewidzianych przepisami prawa, nie wydaje rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym wart. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. (zawiadomienie strony o przyczynach zwłoki w wydaniu rozstrzygnięcia), lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Skarga jest uzasadniona, albowiem w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek bezczynności w wydaniu rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, w których wyszczególnione są rodzaje prac dla których ustawa wymaga jedynie skutecznego zgłoszenia, oraz prac, które można realizować bez pozwolenia i zgłoszenia. W sytuacji, gdy do właściwego organu - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpływa informacja o podejrzeniu popełnienia samowoli budowlanej z żądaniem ustalenia sprawcy samowoli i doprowadzenia sąsiedniej działki do stanu poprzedniego w celu usunięcia zakłóceń gospodarki wodnej, obowiązkiem tego organu jest przeprowadzenie właściwego postępowania. Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było w istocie ustalenie stanu kwestionowanych przez skarżącego robót i ich legalności. Jednakże wynik tego postępowania został przekazany skarżącemu w formie pisma z dnia pismem z dnia 23 stycznia 2008 r., w którym organ jedynie powiadomił P. K., że nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego. Pismo to nie miało charakteru decyzji administracyjnej, co spowodowało pozbawienie skarżącego możliwości zakwestionowania zarówno samego postępowania (zbyt późne powiadomienie o terminie dowodu z oględzin obiektu), jak też jego wyniku. Właściwym zakończeniem sprawy powinno stać się wydanie decyzji stwierdzającej brak podstaw do prowadzenia postępowania w trybie przepisów prawa budowlanego wobec nie stwierdzenia samowoli. Decyzja taka powinna zapaść w terminie wskazanym w przepisach k.p.a. Przepis art. 61 § 3 k.p.a. nie reguluje daty wszczęcia postępowania z urzędu. Za datę tę należy przyjąć pierwszą czynność organu wobec stron. Zazwyczaj pierwszą czynnością jest powiadomienie o wszczęciu postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że za datę tę można uznać pierwszą czynność w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie pierwszą taką czynnością było powiadomienie stron o terminie dowodu z oględzin obiektu pismem z dnia 24 października 2007 roku. Z akt sprawy wynika, iż jeśli liczyć termin załatwienia sprawy od tej daty, to organ administracji publicznej nie wydając do dnia dzisiejszego decyzji naruszył najdłuższy, dwumiesięczny termin załatwienia sprawy. Naruszenie tego terminu nie jest przy tym usprawiedliwione przyczynami niezależnymi od organu. Tylko rzeczywiste zaistnienie przeszkód wskazanych wart. 35 § 5 k.p.a. może powodować przedłużenie wiążącego organy ustawowego terminu załatwienia sprawy. Przeszkody te w niniejszej sprawie jednak nie występowały. Tym samym zasadnym jest merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do zakończenia postępowania wszczętego z urzędu w związku z pismem P. K. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia wyroku oraz zwrotu akt, stosownie do art. 149 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na wskazanej wyżej podstawie prawnej orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).