II SA/Ol 443/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-09-25
Skład orzekający: Janina Kosowska, Tadeusz Lipiński, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił dochód rodziny na potrzeby przyznania stypendium szkolnego, uwzględniając ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego i nie pomniejszając dochodu o stałe wydatki rodziny, a także czy organ nie naruszył przepisów proceduralnych poprzez rażącą opieszałość w rozpatrzeniu wniosku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazano na rażącą opieszałość organu I instancji w rozpatrzeniu wniosku, co naruszyło przepisy KPA dotyczące terminów załatwiania spraw. Ponadto, sąd uznał, że organ I instancji powinien był zweryfikować sytuację rodzinną i materialną wnioskodawczyni z urzędu, zwłaszcza w kontekście zmiany sytuacji materialnej rodziny, która mogła być znana organowi.Stan faktyczny
A. C. złożyła wniosek o przyznanie stypendium szkolnego dla syna B. C. Wójt Gminy odmówił przyznania stypendium, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na wysokie stałe wydatki rodziny i nieprawidłowe ustalenie dochodu z gospodarstwa rolnego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Orzekł również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008 roku sprawy ze skargi B. C. - reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stypendium szkolnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że A. C. w dniu 24 lipca 2007r. złożyła wniosek
o przyznanie stypendium szkolnego na rzecz swojego syna B. C.
Wójt Gminy decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]" odmówił przyznania stypendium szkolnego uczniowi B. C. ze względu na przekroczenie ustalonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego (351,00 zł na członka rodziny). W ocenie organu łączny dochód rodziny wnioskodawcy jest zbyt wysoki, bo po przeliczeniu na jednego członka za miesiąc czerwiec 2007 r. wyniósł 397,51 zł.
W odwołaniu A. C. wniosła o uchylenie tej decyzji i przyznanie stypendium na rzecz jej syna, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia rażąco niekorzystnego dla odwołującej. Podniosła, że organ pierwszej instancji nie przedstawił żadnych wyliczeń, z których miałoby wynikać, że średni dochód miesięczny netto na osobę w rodzinie wynosi 397,51 zł. Wskazała, że ustawa posługuje się pojęciem dochodu netto i w związku z tym od dochodu należy odjąć stałe wydatki rodziny. Podała, że spłaca raty za dom po 400 zł miesięcznie, 250 zł miesięcznie wynosi czesne za szkołę syna, nie licząc już innych wydatków ponoszonych przez siedmioosobową rodzinę. Stwierdziła, że rodzina jest wielodzietna i nie ma możliwości zapewnienia dzieciom podstawowych materiałów szkolnych bez stypendium szkolnego. Podała również, że odebrano jej zasiłek rodzinny na dwoje dzieci. Podkreśliła, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę męża oraz zasiłki rodzinne, gdyż z uprawy pola nie osiąga takich zysków jak to ustalił organ pierwszej instancji.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia kolegium wskazało, że zagadnienia związane z przyznawaniem pomocy materialnej w formie stypendiów lub zasiłków szkolnych zostały unormowane
w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572),
w szczególności zaś w rozdziale 8a tej ustawy zatytułowanym Pomoc materialna dla uczniów
oraz we właściwym miejscowo regulaminie udzielania pomocy o charakterze socjalnym. Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 90 b ust. 1 i 2 powołanej ustawy, uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego (art. 90n ust. 6 ustawy). Stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia, uprawniająca do ubiegania
się o stypendium szkolne, ustalana jest na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy
z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703). Stypendium przysługuje więc uczniowi, którego dochód na osobę w rodzinie
nie przekracza kwoty 351,00 zł - art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w związku
z art. 90 d ust. 7 ustawy o systemie oświaty i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Za dochód, zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 ustawy, uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca,
w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.
W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek został złożony w lipcu 2007 r., wobec tego organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął do obliczeń dochód rodziny wnioskodawczyni za miesiąc czerwiec 2007 r. Znajduje to oparcie w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajdują się następujące dokumenty potwierdzające dochód rodziny wnioskodawczyni: zaświadczenie pracodawcy o wysokości dochodu uzyskanego przez A. C. za czerwiec 2007 r. - 986,65 zł netto, karta świadczeń z GOPS
w "...]", pobranych w czerwcu 2007 r. - 600,00 zł (łącznie), Ponadto w aktach sprawy znajdują się kopie decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r., z których wynika, iż wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 5,7774 ha ziemi. Przyjąć zatem należy, iż dochód z gospodarstwa rolnego wyniósł za miesiąc czerwiec 2007 r. 1.195,92 zł (5,7774 ha x 207 zł). Łącznie miesięczny dochód rodziny odwołującej
się wyniósł 2.782,57 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę 397,51 zł
(= 2.782,57 zł / 7 osób). Reasumując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w sposób prawidłowy przyjął, iż kryterium dochodowe ustalone na poziomie 351,00 zł miesięcznie na osobę w rodzinie zostało w rozpatrywanej sprawie przekroczone i w sposób uprawniony odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.
Ponadto Kolegium zauważyło, że odwołująca błędnie interpretuje pojęcie "dochodu netto", wyjaśniając, iż zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami prawa, organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie jest uprawniony do pomniejszania dochodu uzyskiwanego przez daną rodzinę o inne składniki niż wymienione w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Nie można więc było obniżyć dochodu rodziny o stałe wydatki związane przykładowo z opłatą za szkołę syna, czy wydatkami związanymi ze spłatą domu, bowiem takie działanie byłoby sprzeczne z przepisami ustawy o systemie oświaty i ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy wskazał też, iż zgodnie z art. 8 ust. 9 i 10 ustawy o pomocy społecznej, dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z hektarów przeliczeniowych oraz z innych źródeł sumuje się. Przyjmuje się, że z 1ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207,00 zł (zgodnie z § 2 cytowanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r.). Ustawodawca założył więc, iż w przypadku posiadania gruntu przynosi on dochód
w wysokości 207,00 zł z jednego ha przeliczeniowego. Dlatego nie jest brany pod uwagę faktyczny dochód jaki uzyskuje się z posiadanego gruntu. Wiążący dla organów jest sam fakt posiadania gruntu oraz sposób ustalania dochodu rodziny wnioskującej o pomoc.
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie B. C. reprezentowany przez matkę A. C. Pełnomocnik skarżącego zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych oraz wniosła
o uchylenie tej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji
i przyznanie wnioskowanej pomocy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniosła zarzuty i argumenty jak
w odwołaniu od decyzji organu I instancji uwypuklając wysokość swoich stałych wydatków i to, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów oraz ponownie wskazując na to, iż pozbawiono ją zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2008r. pełnomocnik organu przedłożyła kopię decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" dotyczącą m.in. wstrzymania wypłaty zasiłku rodzinnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Skarga, jako zasadna, zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem . Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka
na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji
administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie
o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 150, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalej jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazać trzeba, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do zarzutów skargi, zaznaczyć trzeba, że Kolegium prawidłowo wskazało przepisy regulujące kwestię przyznawania stypendium szkolnego. Przesłanki przyznania stypendium szkolnego, którego dotyczył wniosek skarżącego określa ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zmianami).
Świadczenie takie może otrzymać m.in. uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie. (art. 90 d ust. 1 ustawy). Osoba uprawniona musi spełniać kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U.
z 2008r. Nr 115, poz. 728), do którego odsyłają przepisy art. 90d ust. 7 ustawy
o systemie oświaty.
Ustęp 8 tego przepisu stanowi zaś, iż miesięczna wysokość dochodu ustalana jest na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej. Aktualnie kwota ta od 1 października 2006 roku wynosi 351,- zł stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U Nr 135, poz. 950).
Zasadą wyrażoną w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jest przyjęcie za dochód sumy miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych
i składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz alimenty świadczone na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się jedynie jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze.
Ponadto w art. 8 ust. 9 ustawa ta stanowi, iż za dochód z 1 ha przeliczeniowego przyjmuje się dochód miesięczny w wysokości 194,- zł (obecnie od 1 października 2006r. stosownie do wymienionego rozporządzenia 207,- zł miesięcznie).
W świetle przytoczonych przepisów nie są zasadne argumenty skargi, w których pełnomocnik skarżącego kwestionuje prawidłowość ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego oraz wywodzi konieczność uwzględniania stałych wydatków rodziny
przy ustaleniu kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wskazać w tym względzie należy, iż przepis art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej określa ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego osoby, która prowadzi gospodarstwo rolne (użytkuje rolniczo działkę rolną) lub ma możliwość jego prowadzenia i uzyskiwania tą drogą środków utrzymania. Przepis ten zwalnia organy rozpatrujące wnioski z zakresu pomocy społecznej z obowiązku ustalania wysokości faktycznie osiągniętego dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż ten sposób obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego jest stosowany w sytuacji, gdy organ administracji ustali, że strona faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne (użytkuje rolniczo działkę rolną) lub gdy nie osiąga żadnych dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego choć ma faktyczną możliwość jego prowadzenia i uzyskiwania z niego środków utrzymania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2006r. sygn. akt I SA/Wa 1215/2006, a także wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 8 maja 2008r. sygn. akt II SA/Go 140/08).
Odnośnie natomiast wydatków związanych z utrzymaniem rodziny
to, na zasadzie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, nie podlegają one odliczeniu. Kolegium prawidłowo wskazało, że nie można dochodu uzyskiwanego przez daną rodzinę pomniejszyć o inne składniki niż wymienione w tym przepisie.
Zgodnie z omawianym unormowaniem od ustalonego dochodu należy odliczyć miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki
na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach oraz alimenty. Wymienione składniki podlegają obligatoryjnemu odliczeniu. W związku z tym właściwe organy rozpatrując wniosek obowiązane są ustalić czy takie odliczenia występują w danym przypadku.
W niniejszej sprawie organy uwzględniły posiadanie przez rodzinę skarżącego gospodarstwa rolnego, ale nie ustaliły czy z tego tytułu odprowadzane są do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne,
a jeżeli tak to w jakiej wysokości i jaki to ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W ocenie Sądu okoliczność ta powinna zostać wyjaśniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że składki odprowadzane na ubezpieczenie społeczne rolników, stanowią podstawę do odliczenia ich od dochodu rodziny na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.
Obowiązek odprowadzania tych składek wynika bowiem z odrębnych przepisów o jakich mowa w powołanym przepisie, którymi są w tym wypadku przepisy ustawy
z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zmianami). Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny
w Warszawie w niepublikowanym wyroku z dnia 23 marca 2007r. sygn. akt I OSK 1070/06, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela.
W niniejszej sprawie żadnych wątpliwości nie może budzić to, że organowi
I instancji rozpoznającemu kwestię przyznania stypendium szkolnego zarzucić należy rażącą opieszałość. Przedmiotowy wniosek został złożony w lipcu 2007r. natomiast organ I instancji rozpatrzył go dopiero decyzją datowaną na "[...]", którą doręczono stronie dopiero 25 lutego 2008r., a więc 7 miesięcy po złożeniu wniosku.
W aktach sprawy brak jest zawiadomienia strony o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem nowego terminu jej załatwienia. W aktach tych nie ma też jakiejkolwiek informacji, uzasadniającej pozostawanie organu tak długo
w bezczynności. Takim postępowaniem organ naruszył ewidentnie przepisy art. 35 § 1-3 i art. 36 §1-2 kpa, a w konsekwencji również naczelne zasady postępowania organów administracji wobec obywateli, wyrażone w art. 7, 8 i 9 kpa.
Postępowanie organu I instancji będące w zasadzie kilkumiesięczną, niczym nieusprawiedliwioną bezczynnością, pozbawiło stronę możliwości złożenia nowego wniosku i ewentualnego skorzystania z wnioskowanego świadczenia. Na złożenie kolejnego wniosku zezwala art. 90 n ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten stanowi, że w uzasadnionych przypadkach, wniosek o przyznanie stypendium szkolnego może być złożony po upływie terminu (tj. po 15 września danego roku). Rzeczą zrozumiałą jest to, iż pełnomocnik skarżącego nie składała nowego wniosku nawet w przypadku zmiany sytuacji materialnej, bo po co miała to czynić skoro spodziewała się otrzymać stypendium szkolne na podstawie wniosku złożonego w lipcu 2007 r. Poza tym wskazać też należy, iż w myśl ust. 3 art. 90 n powołanej ustawy świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym mogą być przyznawane nie tylko na wniosek, ale również z urzędu. Wobec tak wielkiej i niczym nie uzasadnionej bezczynności organ I instancji przed wydaniem decyzji powinien mając na uwadze treść cytowanego wyżej przepisu mówiącego o możliwości przyznania z urzędu świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym, a takim przecież świadczeniem jest stypendium szkolne, raz jeszcze sprawdzić czy sytuacja majątkowa rodziny wnioskodawcy nie uległa zmianie. Nie chodzi tu tylko o świadczenia z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, ale też o pozostałe dochody wykazane we wniosku, bo przecież przez tak długi czas zarobki ojca wnioskodawcy mogły się zmienić, mogło też ulec zmniejszeniu posiadane gospodarstwo rolne. Takie ustalenia z pewnością powinny mieć swoje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, a skoro nie zwrócił na to uwagi organ I instancji to powinien to uczynić organ odwoławczy, gdyż w przeciwnym razie wobec tak wielkiej opieszałości w rozpoznaniu sprawy nie można uznać, iż zebrany i rozpatrzony został cały materiał dowodowy, a skoro nie można tego uznać to stwierdzić należy, że doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a.
Podnieść należy w tym miejscu, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 7 kpa, jest zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom administracji publicznej strzeżenie praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady
tej wynika dyrektywa nakazująca organom administracji uwzględniać słuszny interes strony, jeżeli tylko jest to możliwe i zgodne z przepisami obowiązującego prawa. Organy administracji, ze względu na służebną rolę wobec obywateli, mają postępować tak,
aby obywatel mógł skorzystać z przysługującego mu w świetle prawa uprawnienia.
Stanowią o tym zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) oraz zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 kpa).
Pełnomocnik organu na rozprawie w sądzie przedłożyła kopię decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" wstrzymującą wypłatę dzieciom A. C. zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej i na częściowe pokrycie wydatków związanych z zamieszkiwaniem
w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Pozornie decyzja ta może przekonywać, że przynajmniej w kwestii wyszczególnionych wyżej świadczeń w dacie wydawania decyzji o odmowie przyznania stypendium szkolnego ( 17 stycznia 2008 r.) sytuacja w rodzinie wnioskodawcy się nie zmieniła. Nie można jednak pominąć tego, że decyzja z dnia "[...]" została doręczona A. C. w dniu 18 lutego 2008 r., natomiast decyzję odmawiającą przyznania stypendium szkolnego B. C. doręczono A. C. dopiero 25 lutego 2008 r. Sytuacja ta jest tym bardziej specyficzna gdy weźmie się pod uwagę to, iż jedyny stempel pocztowy znajdujący się na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji dotyczącej stypendium wskazuje datę 25 lutego 2008 r., a w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji, że A. C. wcześniej wysłanej decyzji nie odebrała.
Istotne jest, że pełnomocnik organu odwoławczego na rozprawie w sądzie przedłożyła kopię decyzji z dnia "[...]", ale należy zwrócić uwagę, że na kwestię pozbawienia ją zasiłków A. C. zwracała uwagę nie tylko
w skardze, lecz również w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. Wówczas organ ten biorąc pod uwagę daty doręczenia obu decyzji powinien sprawdzić kiedy zostały wysłane obie decyzje z urzędu i czy w dniu wysyłania decyzji o odmowie przyznania stypendium szkolnego organ nie był już związany decyzją z dnia "[...]" w rozumieniu art. 110 k.p.a.
W ocenie Sądu, w świetle wskazanych przepisów, organ I instancji przed wydaniem decyzji, z racji pozostawania w bezczynności, obowiązany był zweryfikować sytuację rodzinną i materialną wnioskodawczyni i ocenić czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej wnioskowanego stypendium szkolnego, działając w tym zakresie nawet z urzędu. Tym bardziej, że jak to wynika z poczynionych w końcowej części uzasadnienia rozważań zmiana sytuacji rodzinnej i materialnej rodziny Cicheckich mogła być znana organowi I instancji z urzędu w dniu wydawania decyzji
o odmowie przyznania stypendium szkolnego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając powyższe rozważania, ustali sytuację rodzinną i materialną wnioskodawczyni i dopiero wówczas oceni, czy pozwala ona na przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło