II SA/Kr 589/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008 r. sprawy ze skargi M.M. i L. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Decyzją Nr [....] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 136 ust.3 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie zwrotu części działki: nr ......o pow. 0,3194 ha położonej w obrębie [....] znajdującej się w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. ........o pow. 0,0498 ha b. gm. kat. .......- na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie zostało wszczęte z wniosku: A.S. B.S. , M.M. , M.M. , L.M. , M.W. , i .......etc.......Osoby te były spadkobiercami K.D. oraz w H.W. , którzy w dacie wywłaszczenia, zgodnie ze stanem ujawnionym w Lwh ....... b. gm. kat......... byli właścicielami w/w parceli. Organ wskazał, iż decyzją z dnia [....] Prezydium Rady Narodowej m. K. Wydział Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Inwestycji Miejskich ..... w K. nieruchomości położonych w b. gm. kat. P. Jak wynika z wykazu zawartego w w/w decyzji (póz. ......) wywłaszczeniem objęto część parceli l.kat. ........o pow. 0,8552 ha, obj. Lwh ........ b. gm. kat......., stanowiącą obszar o powierzchni ...... m2, którą, co potwierdza dokumentacja geodezyjna i kartograficzna oznaczono jako parcela l.kat. ......o pow. 0,0498 ha b.gm. kat. P. Uzasadnienie w/w decyzji z dnia ........1966 roku wskazuje, iż nieruchomości nią objęte przeznaczone były zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury PRN m. K. o lokalizacji szczegółowej Nr .........z dnia [....] - pod budowę dróg dojazdowych do Zespołu Przemysłowego Nr ..... w P. W zakresie przedmiotu objętego roszczeniem o zwrot organ wskazał, że planem podziału nr ......z dnia ...........1965r. parcela l.kat. .........o pow. 0,8561 ha podzieliła się na parcele: l.kat ........o pow. 0,2939 ha i l.kat. .......o pow. 0,5622 ha. Następnie z nowo powstałej parceli l.kat. .........wydzielono parcele: l.kat. ........o pow. 0,3748 ha, l.kat ......o pow. 0,0498 ha i .......kat. .......o pow. 0,1376 ha. Jak wynika z wykazu zmian gruntowych (równoważnik nr .......z dnia .........1982r.), wykonanego przez ..........Przedsiębiorstwo Geodezyjne parcela gruntowa ....... kat. .......o pow. 0,0498 ha b.gm. kat. P. obj. Kw ....... wraz z wieloma innymi parcelami utworzyła działkę ewidencyjną nr ........o pow. 3,6940 ha, położoną w obrębie ......jedn. ewid. ...... Tak powstała działka nr ......o pow. 3,6940 ha obr. .......jedn. ewid. ........ podzieliła się (operat nr........) na działki nr ....... o pow. 0,3194 ha i nr ....... o pow. 3,3746 ha, do której jak wynika z wykazu zmian gruntowych Nr .......z dnia .......1987r., zniosła się działka nr ......o pow. 0,0012 ha. W związku ze zniesieniem, działka nr ......zmieniła konfigurację i powierzchnię (bez zmiany oznaczenia) na wynoszącą [....] ha. Na podstawie kolejnego operatu nr .......z dnia ........1998r. ustalono, że działka nr .....ponownie zmieniła konfigurację, powierzchnię i tym razem również oznaczenie - na działkę nr ......o pow. [....] ha, która następnie podzieliła się na działki nr ...... o pow. 0,2598 ha i nr ....... o pow. .......ha. Jak wynika z porównania mapy katastralnej z obowiązującą mapą ewidencyjną wywłaszczona parcela l.kat. ......znalazła się w granicach działek nr ....., nr ..... i nr ..... Działki nr .....i ...... obr. ...... jedn. ewid. ....... stanowiące własność Gminy Miejskiej K. Przedmiot niniejszego postępowania stanowi zatem część działki nr ......o pow. 0,3194 ha obr. ...... jedn. ewid. P. , znajdująca się w granicach wywłaszczonej parceli l.kat. ........Aktualnie, zgodnie z załączonym do akt sprawy odpisem z księgi wieczystej nr KR .......w/w działka stanowi własność Skarbu Państwa z prawem użytkowania wieczystego ustanowionym na rzecz osoby trzeciej. Odnośnie prawa użytkowania wieczystego, w toku postępowania ustalono, że decyzją z dnia ........1992 roku Nr .........Wojewoda K. , stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem .........1990 roku przez ........Fabryki Mebli - w likwidacji -"prawa użytkowania wieczystego zbudowanego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. przy ul. ....... b. dz. adm. ........obr. nr ....... - ......., składającego się z działek nr ...... o pow........, obj. kw ......(...) i nr .......o pow. ......nf, obj. kw ........". Okres użytkowania wieczystego ustalony został na 99 lat licząc od dnia ........1990r.. Wpis, w księdze wieczystej nr ........ b. gm. kat. P. , prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz ...........Fabryk Mebli na działce nr ......o pow. .......obr. ...... jedn. ewid. .......nastąpił w dniu .......1993 roku, czyli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 roku. Aktem notarialnym Rep. ........zawartym w dniu .......1993 roku opisane wyżej prawo użytkowania wieczystego ustanowione dla nieruchomości składającej się z działek nr ......i nr ....... b.dz. adm...... na rzecz .......Fabryk Mebli oraz prawo własności znajdujących się na tych działkach budynków i innych urządzeń zostało zbyte spółce z ograniczoną odpowiedzialnością działającą pod nazwą "[....]" Przedsiębiorstwo Handlowo - Produkcyjne z siedzibą w K. W późniejszym okresie, prawo użytkowania wieczystego ustanowione na działce nr...... obr. ...... jedn. ewid. ......., wielokrotnie stanowiło przedmiot sprzedaży oraz nieodpłatnego przeniesienia na kolejne podmioty. Następnie organ wskazując na art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami podał, że na działce nr ...... o pow. 0,3194 ha obr. .... jedn. ewid........, obejmującej swoim zasięgiem część wnioskowanej do zwrotu parceli 1. kat. .......o pow. .......m2 b. gm. kat. ......, ustanowione zostało, z mocy prawa z dniem ........1990 roku, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na rzecz ...........Fabryki Mebli, prawo użytkowania wieczystego, co potwierdza zawarta w aktach sprawy decyzja Wojewody ..........z dnia [....] prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej nr .....w dniu ........1993 roku, czyli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. Zatem, w myśl art. 229 wnioskodawcom nie przysługuje roszczenie o zwrot przedmiotowej działki, a zmiany użytkowników wieczystych, dokonywane po dniu l stycznia 1998 roku, wynikające z zawieranych umów przenoszących prawo użytkowania wieczystego na kolejne podmioty nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Od powyższej decyzji w terminie odwołanie złożyli B.S. działająca w imieniu własnym i pozostałych spadkobierców, oraz L.M. i M.M. zarzucając, że w dniu ..........2000 r. na rozprawie zawarto ugodę, co do zwrotu parceli ....... Decyzją Wojewody ........z dnia [....] wydaną w oparciu o art. 138 § l pkt l k.p.a. w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. - Dz. U. Nr 261 z 2004 r., póz. 2603 z późn. zm.), zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. W uzasadnieniu organ podzielił ustalenia organu I instancji wskazując, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ odwoławczy uznał za spełnione przesłanki z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do zarzutów stron odwołujących organ podał, że z protokołu z rozprawy administracyjnej [....] ( nie ugody ) przeprowadzonej w dniu ......... 2000 r. wynika, że sprawa zwrotu nieruchomości dotyczyła parceli .......w części odpowiadającej działkom nr ......nr .......a nie działce nr......., która jest przedmiotem mniejszego postępowania. Z decyzją organu drugiej instancji nie zgodzili się L.M. i M.M. wnosząc w terminie wspólną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucili naruszenie art. 155, 154 § 2 kpa, 107§ l i § 3 k.p.a., 35 § l k.p.a. oraz art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniając powyższe wskazali, że decyzja jest krzywdząca i ma na uwadze wyłącznie interes Skarbu Państwa. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, na których się oparł, a którym odmówił mocy dowodowej. Skarżący podnieśli również, że wywłaszczenie nastąpiło z naruszeniem prawa przez nieuwzględnienie toczącego się postępowania o dział spadku. Wojewoda ..........w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, wskazując na okoliczności podniesione już w decyzji odwoławczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270 ze zm., dalej oznaczonej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § l p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy oraz zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, a także przebieg postępowania przed organami administracji publicznej, zarzuty wyartykułowane w skardze uznać należy za bezzasadne. Sąd, nie będąc związany skargą i orzekając w granicach sprawy, nie dopatrzył się również żadnych innych, nie podniesionych w środku zaskarżenia uchybień, o jakich mowa w art. 145 § l p.p.s.a. Stwierdzić należy, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy prowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązkami, wynikającymi z art. 7 k.p.a. i art. 77 § l k.p.a., wydane decyzje odpowiadają zaś zarówno wymogom sformułowanym w art. 107 § l i § 3 k.p.a.. W ocenie Sądu organy rozpatrujące niniejszą sprawę w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie, podejmując wszelkie możliwe działania w celu zgromadzenia całego dostępnego materiału dowodowego, na jego podstawie poczyniły wnikliwe ustalenia faktyczne, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, wskazujących na podstawie jakich dowodów organy ustaliły konkretne fakty, a także z jakich przyczyn zgromadzone w sprawie dokumenty zostały obdarzone przymiotem wiarygodności. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny, ustalony w zgodzie z przepisami k.p.a., stał się dla organów podstawą do zastosowania przepisów prawa materialnego, co również uczyniono w sposób prawidłowy. Podstawę ewentualnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ponadto, w myśl art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ustawa o gospodarce nieruchomościami weszła w życie z dniem l stycznia 1998 roku (art. 242). Kategoryczny sposób sformułowania przepisu art. 229 ustawy wskazuje, iż w razie spełnienia omówionych w nim przesłanek, a zatem w sytuacji, kiedy przed l stycznia 1998 roku nieruchomość sprzedano albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, które ujawniono również przed tą datą w księdze wieczystej, roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie przysługuje, a zatem uwzględnienie wniosku jest wykluczone. W zaistniałym stanie organy obu instancji nie miały podstaw, do uwzględnienia wniosku - podnoszona przez skarżących okoliczność, że wywłaszczenie nastąpiło z naruszeniem prawa, nie jest istotna z punktu widzenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Trzeba bowiem wskazać, iż decyzja w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi przykład tzw. decyzji związanej w tym sensie, iż możliwość uwzględnienia roszczenia o zwrot istnieje wyłącznie w sytuacji ścisłego spełnienia warunków, przewidzianych prawem, a zatem zaistnienia pozytywnych przesłanek zwrotu (art. 136 i art. 137 ustawy), przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych, takich jak przewidziane w art. 229 ustawy. Organy administracji publicznej nie mają możliwości- bez narażenia się na zarzut działania bezprawnego- orzec o zwrocie nieruchomości z innych przyczyn, niż wskazane w przepisach prawa, co wyłącza możliwość zwrócenia nieruchomości n. p. na zasadzie słuszności. Nadto sąd administracyjny powołany jest wyłącznie do kontrolowania zgodności działań administracji publicznej z przepisami prawa, zatem decyzja z nimi zgodna nie może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.