II OZ 387/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1067/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi G. H. na uchwałę Rady Miejskiej Konstancin-Jeziorna z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 26 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. H. na uchwałę Rady Miejskiej Konstancin-Jeziorna z dnia 31 marca 2008 r., nr 177/V/14/2008 w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została doręczona skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2008 r., zatem termin do jej zaskarżenia upływał w dniu 16 maja 2008 r., tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarga została złożona w dniu 28 maja 2008 r. W piśmie z dnia 15 października 2008 r. nazwanym "zażalenie" skarżący wniósł o uchylenie postanowienia oraz o przywrócenie terminu do złożenia skargi, podnosząc, że uchwały w ogóle nie zostały mu doręczone. W dniu 16 kwietnia 2008 r. otrzymał on jedynie pismo przewodnie podpisane przez Burmistrza Gminy. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia G. H. terminu do wniesienia skargi na uchwalę Rady Miejskiej Konstancin-Jeziorna z dnia 31 marca 2008 r., nr 177/V/14/2008. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podkreślił, że nie można uznać, by skarżący nie ponosił winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. G. H. we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi twierdził, że w kopercie, w której miały się znajdować uchwały nr 197/V/14/2008 i 177/V/14/2008 z dnia 31 marca 2008 r. znajdowało się tylko pismo przewodnie. Stanowisku temu przeczy pismo Rady Gminy Konstancina - Jeziornej z dnia 3 grudnia 2008 r. Nawet gdyby uznać, że faktycznie w kopercie nie było tekstu uchwał, to już treść samego pisma przewodniego wskazuje, że wniesione zarzuty zostały odrzucone i że na uchwałę odrzucającą zarzut skarżącemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W związku z tym skarżący powinien podjąć wszelkie działania zmierzające do zapoznania się z treścią uchwał. Z akt sprawy nie wynika natomiast by skarżący podjął działania, w celu niezwłocznego zapoznania się z treścią uchwały. Ponadto w ocenie Sądu skarżący mógł wnieść w terminie skargę do sądu administracyjnego, ponieważ został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie do jej wniesienia, a w późniejszym czasie ją doprecyzować. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego A. S.-H. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ponownie podniosła też, że uchwały nie zostały ani jej ani skarżącemu w ogóle doręczone, w związku z tym obciążanie skarżącego winą w uchybieniu terminu jest niesłuszne i wysoce krzywdzące. W uzupełnieniu zażalenia (pismo z dnia 16 lutego 2009 r.) pełnomocnik skarżącego podniosła, że działania organu mają na celu uniemożliwienie rozpoznania skargi przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało uwzględnić. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd postanowi o przywróceniu terminu na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z treści zażalenia oraz pozostałych pism pełnomocnika skarżącego wynika, że skarżącemu ani jego pełnomocnikowi nie zostały doręczone uchwały wspomniane w piśmie przewodnim Burmistrza Gminy Konstancin-Jeziorna z dnia 11 kwietnia 2008 r. Powołane okoliczności w zasadzie nie mogą stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jeśli bowiem, jak podnosi skarżący, uchwały nie zostały mu doręczone, termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie rozpoczął w ogóle biegu. W takiej sytuacji nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie, co do zasady odpowiada prawu, chociaż w postanowieniu z dnia 26 września 2008 r. i postanowieniu z dnia 29 grudnia 2008 r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia skargi Sąd przyjął, że skarga została wniesiona po terminie i "nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające przywrócenie uchybionego terminu". O możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 26 września 2008 r. skarżący został pouczony przy doręczeniu odpisu tego postanowienia, jednak postanowienie to nie zostało przesłane jego pełnomocnikowi. Natomiast jak wynika z akt sprawy A. S.-H. w dniu 4 października 2000 r. została umocowana przez swojego syna G. H. m.in. do działania w jego imieniu przed sądami. Sporna jest kwestia, czy pełnomocnictwo to, złożone przez G. H. w postępowaniu sądowym przy "zażaleniu" na postanowienie Sądu z dnia 26 września 2008 r. znajdowało się wcześniej w aktach administracyjnych sprawy. Niemniej jednak, gdyby Sąd doręczył odpis postanowienia o odrzuceniu skargi G. H. wszystkim pozostałym skarżącym, w tym A. S.-H., miałaby ona (posiadając pełnomocnictwo syna) możliwość podjęcia działań zmierzających do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie zauważyć należy, że odpis postanowienia Sądu z dnia 26 września 2008 r. o odrzuceniu skargi G. H. został doręczony tylko skarżącemu oraz pełnomocnikowi organu (nie został doręczony innym stronom postępowania). Tymczasem skarga na uchwałę Rady Miejskiej Konstancin-Jeziorna nr 177/V/14/2008 z dnia 31 marca 2008 r. została podpisana m.in. przez A. S.-H.. Natomiast odpis postanowienia z dnia 29 grudnia 2008 r. odmawiającego G. H. przywrócenia terminu do wniesienia skargi został doręczony prawidłowo A. S.-H. jako pełnomocnikowi skarżącego. Odrzucenie skargi z powodu upływu terminu do jej wniesienia podobnie, jak odmowa przywrócenia terminu bez uprzedniego i jednoznacznego wyjaśnienia, kiedy ten termin upływał, narusza konstytucyjną gwarancję prawa każdego do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z przedstawionych akt sprawy wynika, że kwestii tej w niniejszej sprawie nie wyjaśniano, co miało bezpośredni wpływ na odrzucenie skargi i na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi, a dodatkowo jeszcze do daty wydania zaskarżonego postanowienia z dnia 29 grudnia 2008 r. nie traktowano A. S.-H. jako pełnomocnika skarżącego, co może rodzić konsekwencje z art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy, jeżeli rzeczywiście niedoręczono skarżącemu (jego pełnomocnikowi) zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej Konstancin-Jeziorna w terminie, jaki przyjął Sąd za datę doręczenia uchwały, to bieg terminu do wniesienia skargi należało liczyć od daty, kiedy rzeczywiście uchwałę tę otrzymał skarżący (jego pełnomocnik). Natomiast jeśliby przyjąć pogląd Sądu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że bieg terminu do wniesienia skargi rozpoczyna bieg od daty doręczenia zawiadomienia o podjęciu uchwały odrzucającej zarzut, to wówczas niedoręczenie zaskarżonej uchwały wraz z pismem zawiadamiającym o jej wydaniu, należałoby uznać za przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.